Naxçıvanın müqəddəs ocaqları: İmamzadələr

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 yanvar 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə bu il ölkəmizdə “İslam Həmrəyliyi İli” elan edilib.

Sərəncamda deyilir: “Azərbaycan uzun əsrlərdən bəri İslam sivilizasiyasının əsas mərkəzlərindən biri olmuşdur. O, İslam dininin yayılmasında və eyni zamanda Müsəlman İntibahının bərqərar olmasında mühüm rol oynamışdır. Bütün bunlar Azərbaycan ərazisində ilk vaxtlardan İslam dininin maddi və qeyri-maddi irsinin formalaşmasına zəmin yaratmışdır”.

Respublikamızın İslam aləmində qazandığı nüfuz 2009-cu ildə Bakı və 2018-ci ildə Naxçıvan şəhərlərinin İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan olunmasında öz ifadəsini tapıb. IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının 2017-ci ildə Bakı şəhərində keçirilməsi ilə bağlı qərar isə ölkəmizin İslam həmrəylinin möhkəmləndirilməsinə verdiyi əsaslı töhfələrdən biridir.

Naxçıvan Muxtar Respublikasında da dini dəyərlərimizin qorunub yaşadılması istiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir. Tarixi abidələr, dini ziyarətgahlar bərpa olunur, məscidlər tikilir. Hazırda muxtar respublikada 209 məscid fəaliyyət göstərir. Bu məscidlərdən 72-si yeni tikilib, 95 məscid və 23 pir isə yenidən qurulub və ya bərpa olunub. Keçirilən dini ayinlər, dini bayramlar milli və mənəvi dəyərlərimizə, İslam ənənələrinə uyğun olaraq təşkil olunur. Müqəddəs “Qurani-Kərim”də adıçəkilən Əshabi-Kəhf mağarasının burada olması, həmçinin imamzadələr, pirlər  ta keçmiş zamanlardan Naxçıvanda islami dəyərlərin mövcudluğunu sübut edir.  Bundan başqa bir sıra tarixi abidələrimizin üzərində Qurandan ayələrin yazılması bu qədim diyarın İslam aləmindəki mövqeyinin göstəricisidir. Məsələn, XII əsrin yadigarı olan Mömünə Xatun türbəsindəki medalyonlarda dini xarakterli kəlamlar əks olunub.

Muxtar respublika ərazisində İslam mədəniyyətinin qiymətli abidələri sırasına İmamzadələr də daxildir. Müxtəlif bölgələrdə yerləşən hər 3 İmamzadə bərpa olunaraq əhalinin istifadəsinə verilib.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində Məhəmməd Peyğəmbərin nəslindən olan insanların məzarları var. Bu insanlar imamların övladları olduğu üçün həmin yerlər “İmamzadə” adlandırılıb. Onu da deyək ki, hazırda Azərbaycan ərazisində Naxçıvanla yanaşı, Şamaxıda, Bərdədə, Gəncədə və Masallıda da İmamzadələr var. Bu sahədə araşdırma aparmış tədqiqatçılara görə Səudiyyə Ərəbistanı və İraqdan sonra Peyğəmbər nəslinin nümayəndələri ən çox Azərbaycandadır. İmamzadələr  bütün müsəlman aləminin qiymətli, dəyərli abidələridir.

Həmin İmamzadələrdən üçü Naxçıvan şəhərində və muxtar respublikamızın fərqli bölgələrində yerləşir. Şərur rayonunun Xanlıqlar kəndində yerləşən və Parçı İmamzadəsi deyilən abidə XVI əsrdə İmam ailələrinə aid qəbirlər üzərində tikilmiş türbələrdən biridir. İmamzadə 7-ci İmam Musa Kazımın oğlu şahzadə İbrahimin məzarı üstündə tikilib, uzun illər ziyarətgah və inanc yeri olub.

İmamzadə giriş, salon və otaqlardan ibarətdir. Aşağı hissəsi kvadrat şəklində inşa edilən binanın tavanı tağvari günbəzlə örtülüb. İmamzadə 2015-ci il fevralın 15-də bərpa edilərək əhalinin istifadəsinə verilib. Bərpa işləri zamanı İmamzadənin tarixi görkəmi və qədim memarlıq elementləri qorunub saxlanıb. Parçı İmamzadəsi bu gün də insanların diqqətini çəkir, ziyarətçilər dini inanc yeri kimi bu müqəddəs ocağa üz tuturlar.

Muxtar respublikamızda mövcud olan 3 İmamzadədən biri də Naxçıvan şəhərində yerləşən İmamzadədir. XVI-XVIII əsrlərə aid edilən İmamzadə kompleksi 3 binadan ibarətdir. Kompleksdən azca aralı başqa bir türbə də vardır. Bişmiş kərpicdən inşa edilən bu türbə kvadratşəkilli götürülərək yuxarıda çoxbucaqlı şəkildə inşa olunub, üstü günbəzlə örtülüb. Ancaq onun içərisində heç bir qəbir və xatirə kitabəsi qalmadığından təyinatı aydınlaşdırılmayıb. İmamzadə kompleksinə daxil olan binalar isə bir-biri ilə uyarlıqda olub, bitkin memarlıq ansamblı yaradıb. Kompleksin ətrafında orta əsrlərə aid qəbiristanlıq olub. Zaman keçdikcə buradakı qəbirlərin bir hissəsi dağılmış, bir hissəsi isə indiyədək qalmaqdadır. Kompleksə daxil olan  imamzadə türbəsinin içərisində əhali tərəfindən ziyarət edilən bir qəbir vardır. Qəbrin üstü sənduqə formasında düzəldilib. Qəbrin üzərində epitafiya-məzar kitabəsi olmadığı üçün onun mənsubiyyəti, kimə aid olması haqqında dəqiq fikir söyləmək mümkün deyil. Ancaq şəhərin yaşlı əhalisinin söylədiyinə görə bu qəbirdə şiələrin 8-ci imamı Rzanın oğlu dəfn edilib. Epiqrafçı alim İ.Əzimbəyovun keçən yüzilliyin 20-ci illərində yazdığına görə türbənin şimal-qərb tərəfində nəsx xətti ilə ərəb dilində yazılmış kitabə olub. Kitabənin mətnindən məlum olur ki, “bu imarətin bina edilməsini böyük sultan, xaqan, hörmətli əmir, ərəb və əcəmlərin hakimi, sultan Əbu Müzəffər şah Təhmasib Bahadır xanın hakimiyyəti zamanında mərhum, günahları bağışlanmış Hacı Fulad bəyin oğlu, zəmanənin xeyirxahı Həzrət Rufai bəy əmr etmişdir”.        Memarlıq kompleksi 2004-cü ildə bərpa olunaraq əhalinin istifadəsinə verilib.

“Naxçıvan Abidələri Ensiklopediyası”nda qeyd olunur ki, orta əsrlərdə ərazidə fəaliyyət göstərən bəzi sufi təriqətlərinin üzvləri kompleksdən bir müddət özlərinin yaşayış, ibadət və zikr yeri -xanəgah kimi istifadə ediblər. Ümumiyyətlə, bu cür komplekslərin səciyyəvi xüsusiyyəti əvvəllər mövcud olmuş dəfn tikililərinin təmir, bərpa və yenidənqurma yolu ilə abadlaşdırılmasından sonra və bərpa olunmuş məqbərəyə bitişik məscid təkyə və digər xidmət otaqları tikilməsi yolu ilə dini kompleksin yaranmasından ibarətdir. Ərazimizdə XVII-XVIII əsrlərdə fəaliyyət göstərən sufi təriqətləri mənsubları mövcud imamzadələrdən yaşayış, ibadət və zikr yeri kimi istifadə etdiklərindən həmin dövrlərdə bölgədə xanəgahlar inşa edilməyib.

Digər bir İmamzadə isə Babək rayonunun Nehrəm kəndində yerləşir. 18-ci əsr memarlıq abidəsi olan abidə bir çox dəyişikliklərdən, təmir və bərpadan sonra günümüzə qədər gəlib çatıb. Planda kvadrat formasında olması, divarlarlndakı oyuqlar və mərkəzi otağın günbəzlə örtülməsi tikilinin ilk məscid tiplərinə aidliyini göstərir.

İmamzadə məscid, türbə, təkyə və  yardımçı bir neçə binadan ibarət böyük kompleksdir. Bunlarla bərabər türbənin içərisində bir qəbir də var. Qəbrin üstü sənduqə formasındadır. Kitabə olmadığından onun kimə aidliyi dəqiq deyil. Camaat arasında yayılan rəvayətə görə qəbirdə şiələrin yeddinci imamı Museyi-Kazımın oğlu Seyid Əqil dəfn olunub. Türbə daxilində, divarlarda, günbəzvari çərçivələrdə dini xarakterli kəlamlar yazılıb.

İmamzadə bu gün sadəcə olaraq kənd sakinlərinin deyil, həm də müxtəlif bölgələrdən gələn qonaqların diqqət mərkəzindədir. Zəvvarlar İmamzadəni ziyarət edir, nəzirlər verir, dualar edirlər.

İmamzadələr Naxçıvanın qədimliyini sübut etməklə yanaşı, həm də şəhərin İslam aləmindəki yerini və nüfuzunu göstərir. İmamzadə kompleksi kimi binalar Azərbaycan milli memarlığının və incəsənətinin parlaq nümunələridir. Bu cür ziyarətgahlar insanların ibadət və dua etmələrinə imkan yaradır. Belə müqəddəs ocaqlar həm də insanlar arasında həmrəylik, birlik yaradır, onlara pak duyğular aşılayır.

İnsanlar sidq ürəklə bu ziyarətgahlara üz tutur, öz arzu və niyyətlərini söyləyirlər. İmamzadə ziyarətgahları zaman-zaman insanlarda mənəvi kamilliyin formalaşmasında bir məbədgah rolunu oynayıb. Məbədgahların qorunması milli-mənəvi dəyərlərimizə göstərilən diqqət və ehtiramın ifadəsidir. Biz bu cür abidələrimizi təbliğ etməklə, tanıtmaqla muxtar respublikamızda dini turizmin inkişafına nail ola bilərik. Əshabi-Kəhf ziyarətgahı dini-mədəni kompleksi il ərzində dünyanın dörd bir yanından gələn minlərlə turisti qəbul edir. İmam övladlarının dəfn edildiyi İmamzadə kimi müqəddəs ocaqların tanıdılması İslam ölkələrindən bura daha çox zəvvarın gəlməsini təmin edə bilər.

Ruhiyyə Rəsulova

"İki sahil"  qəzeti 25.01.2017

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürülən vəsaitlər artır - SİYAHI

10-04-2020-17-43 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürülən vəsaitlər artır - SİYAHI

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...

Naxçıvanda işsiz kimi qeydiyyatda olan şəxslərə birdəfəlik ödəmənin qaydası müəyyən edilib - YENİLƏNİB

10-04-2020-15-41 Xəbərlər

Naxçıvanda işsiz kimi qeydiyyatda olan şəxslərə birdəfəlik ödəmənin qaydası müəyyən edilib - YENİLƏNİB

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının N...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

10-04-2020-15-28 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında aprelin 11-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb...

Koronavirusdan zərər çəkmiş fərdi sahibkarlara maliyyə dəstəyinin göstərilməsi üzrə onlayn müraciət qaydası açıqlanıb

10-04-2020-12-12 Xəbərlər

Koronavirusdan zərər çəkmiş fərdi sahibkarlara maliyyə dəstəyinin göstərilməsi üzrə onlayn müraciət qaydası açıqlanıb

Koronavirus pandemiyasından zərər çəkmiş sahələrdə fəaliyyət göstərən fərdi (mik...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

10-04-2020-10-42 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

Nuhçıxan İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

"Naxçıvan" Əlahiddə Əməliyyat Briqadası 25 il

10-04-2020-09-20 Xəbərlər

"Naxçıvan" Əlahiddə Əməliyyat Briqadası 25 il

“Naxçıvan” Əlahiddə Əməliyyat Briqadası müasir maddi-texniki bazası və yüksək dö...

İşsiz şəxslərə birdəfəlik ödəmənin verilməsinə başlanılıb

09-04-2020-23-25 Xəbərlər

İşsiz şəxslərə birdəfəlik ödəmənin verilməsinə başlanılıb

İşsiz şəxslərə birdəfəlik ödəmənin verilməsinə başlanılıb. İlk olaraq 10 min işs...

Ali Məclisə yeni şöbə müdiri təyin edildi

09-04-2020-18-56 Rəsmi

Ali Məclisə yeni şöbə müdiri təyin edildi

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov aprelin 9-da Ram...

Naxçıvanın mədəniyyət və incəsənət müəssisələri onlayn xidmətə başlayıb

09-04-2020-17-55 Xəbərlər

Naxçıvanın mədəniyyət və incəsənət müəssisələri onlayn xidmətə başlayıb

Bu barədə NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyinə nazirliyin mətbuat xidmətindən məluma...

Naxçıvanda “Bərəkət Toxumçuluq” kompleksi istifadəyə verilib

09-04-2020-16-52 Rəsmi

Naxçıvanda “Bərəkət Toxumçuluq” kompleksi istifadəyə verilib

Bu gün muxtar respublikada kənd təsərrüfatı məhsullarına olan tələbatın yerli is...

Naxçıvanda "Bərəkət Toxumçuluq" kompleksi istifadəyə verilib - VİDEO

09-04-2020-16-41 Xəbərlər

Naxçıvanda "Bərəkət Toxumçuluq" kompleksi istifadəyə verilib - VİDEO

Aprelin 9-da Naxçıvan şəhərində "Bərəkət Toxumçuluq" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyə...

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda “Ən yaxşı artilleriya divizionu” adı uğrunda yarış keçirilib - VİDEO

09-04-2020-15-28 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda “Ən yaxşı artilleriya divizionu” adı uğrunda yarış keçirilib - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Əlahiddə Ümumqoşun Orduda “Ən yax...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir - SİYAHI

09-04-2020-14-22 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir - SİYAHI

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...

“Naxçıvanbank” ASC mart ayında istifadə müddəti bitən plastik kartlarının müddətini iyulun 1-dək uzadıb

09-04-2020-11-42 Xəbərlər

“Naxçıvanbank” ASC mart ayında istifadə müddəti bitən plastik kartlarının müddətini iyulun 1-dək uzadıb

“Naxçıvanbank” ASC-dən NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyinə verilən məlumata görə, r...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

09-04-2020-10-30 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

Nuhçıxan İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Uzunoba Su Anbarının ətrafında yeni meyvə bağı salınıb

08-04-2020-18-41 Xəbərlər

Uzunoba Su Anbarının ətrafında yeni meyvə bağı salınıb

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ekol...

Naxçıvanda virus əleyhinə tədbirlər artırılıb - VİDEO

08-04-2020-17-54 Xəbərlər

Naxçıvanda virus əleyhinə tədbirlər artırılıb - VİDEO

Muxtar respublikanın şəhər və rayonlarında yoluxucu xəstəliklərin və virusların ...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürülən vəsaitlər artır - SİYAHI

08-04-2020-16-28 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürülən vəsaitlər artır - SİYAHI

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...

Azərbaycan Ordusunda snayperlərin hazırlığı yoxlanılır - VİDEO

08-04-2020-13-58 Xəbərlər

Azərbaycan Ordusunda snayperlərin hazırlığı yoxlanılır - VİDEO

Müdafiə nazirinin təsdiq etdiyi 2020-ci il üçün döyüş hazırlığı planına uyğun ol...

Naxçıvanda nadir sənət nümunələrinin toplanıldığı yer: Əlyazmalar Fondu

08-04-2020-10-20 Xəbərlər

Naxçıvanda nadir sənət nümunələrinin toplanıldığı yer: Əlyazmalar Fondu

Naxçıvanın tarixi və mədəniyyəti ilə bağlı nadir sənət nümunələri, qədim kitab v...

Naxçıvanda dövlət qeydiyyatına alınan daşınmaz əmlak obyektlərinin sayı artıb

08-04-2020-10-00 Xəbərlər

Naxçıvanda dövlət qeydiyyatına alınan daşınmaz əmlak obyektlərinin sayı artıb

Muxtar respublikada əmlak və torpaq idarəçiliyinin müasir əsaslarla qurulması  d...

Naxçıvanda yeni nasos stansiyaları tikilir - VİDEO

07-04-2020-19-26 Xəbərlər

Naxçıvanda yeni nasos stansiyaları tikilir - VİDEO

Torpaqların su təminatının yaxşılaşdırılması kənd təsərrüfatının inkişafına, ən ...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir - SİYAHI

07-04-2020-17-38 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir - SİYAHI

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...

Şəhriban Sarıhan: Dörd mövsümün incisi, təmiz diyar Naxçıvanda görülən qabaqlayıcı tədbirlər nümunədir

07-04-2020-15-34 Xəbərlər

Şəhriban Sarıhan: Dörd mövsümün incisi, təmiz diyar Naxçıvanda görülən qabaqlayıcı tədbirlər nümunədir

Müşahidələrimə əsaslanaraq deyə bilərəm ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasında yolu...

Naxçıvanda əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində tədbirlər davam etdirilir

07-04-2020-13-28 Xəbərlər

Naxçıvanda əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi istiqamətində tədbirlər davam etdirilir

Naxçıvan Muxtar Respublikasında həyata keçirilən sosial–iqtisadi islahatlar nəti...

Naxçıvanda məhsul nümunələrinin 443 halda keyfiyyət və təhlükəsizlik göstəriciləri yoxlanılıb

07-04-2020-12-25 Xəbərlər

Naxçıvanda məhsul nümunələrinin 443 halda keyfiyyət və təhlükəsizlik göstəriciləri yoxlanılıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xid...

Polkovnik: “Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında keçirilən gecə təlimləri ordu üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır”

07-04-2020-11-43 Xəbərlər

Polkovnik: “Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında keçirilən gecə təlimləri ordu üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır”

“Artilleriya bölmələri ilə gecə vaxtı döyüş atışlı taktiki təlimlərinin keçirilm...

Azərbaycanda əfv Sərəncamının icrasına başlanılıb

07-04-2020-11-23 Xəbərlər

Azərbaycanda əfv Sərəncamının icrasına başlanılıb

Aprelin 7-də Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar Xidməti Azərbaycan Prezidenti İlha...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

07-04-2020-10-00 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

Nuhçıxan İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...