Naxçıvanlı sənətkar ağaclara ikinci həyat verir

Naxçıvan televiziyasının baş redaktoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi Adilə Səfərovanın “Ədalət” qəzetində Naxçıvanlı sənətkar ağaclara ikinci həyat verir” sərlövhəli məqaləsi dərc olunub. Məqlədə qədim Naxçıvan diyarında bədii oyma sənətinin bugünkü davamçısı olan Akif Həsənovun yaradıcılıq fəaliyyətindən bəhs olunur, yerdən səmaya doğru boy atan ağacın insan oğlu tərəfindən necə sənət incisinə çevrilməsi barədə söhbət açılır.

Naxcivantv.az həmin məqaləni oxucularına təqdim edir:                         

“Qədim odlar yurdu Azərbaycanın ayrılmaz parçası olan Naxçıvan diyarı tarixi abidələri, yeraltı və yerüstü sərvətləri maddi mədəniyyət nümunələri ilə məşhurdur. Tarixi abidələrimizə yeni görkəm verən, daha da əsrarəngiz, ecazkar edən elementlərdən biri də bu tikililərin əksəriyyətində ağacoyma sənəti nümunələrinə geniş yer verilməsidir.

Ağacoyma sənət növü şərq memarlığının incisi sayılır. MR-da bu sənəti yaşadan el sənətkarlarına hərtərəfli diqqət və qayğı gösrərilir. Naxçıvanda şəbəkə və ağacoyma sənəti ilə məşğul olan sənətkarlardan biri də Naxçıvan Biznes Mərkəzinin nəzdindəki xalq yaradıcılığı emalatxanasında fəaliyyət göstərən Akif Həsənovdur. Onunla ilk baxışda qarmaqarışıq görünən, müxtəlif ağac qoxularının, boyaların ətri gələn emalatxanasında görüşürük. Onu da deyim ki, ağacoyma sənəti eləcə də şəbəkə ilə məşğul olan ustaların əksəriyyətinin musiqiyə, xalq mahnılarmıza xüsusi aludəçiliyi var. Elə Akif usta da bu aludəçilikdən xali deyil. Emalatxanada masa üzərindəki radiodan həzin xalq mahnılarımız süzülüb içəri dolur, burada başqa bir ab-hava yaradır. Hiss olunur ki, sənətkarın incəsənətin bütün növlərinə marağı böyükdür.

Onunla söhbət edə-edə rəflərə düzülmüş bir-birindən zərif əl işlərinə tamaşa edirəm. Sənətkarın ürəyinin hərarəti, qəlbinin hökmü ilə ərsəyə gətirdiyi sənət əsərləri, görünüşü və mükəmməlliyi ilə diqqəti cəlb edir. Bir-birindən gözəl əl işləri sanki tariximizin uzaq-yaxın, keçmişindən xəbər verir, dil açıb danışır. Bu işlər həm də sənətkarın sonsuz səbrindən, dünyaya fərqli baxışından, keçmiş, bu gün və  gələcək arasında böyük diqqətlə toxuduğu körpünün nəfis cizgilərindən xəbər verir.

Yaxşı sənətkar tarixdən də, ədəbiyyatdan da, incəsənətdən, musiqidən də agah olmalıdır. Xalqın keçmişini, adət-ənənələrini, sənətə baxışını da dərindən duymalı, dünəndən bu günə qoyulan mirası-el sənətkarlığını layiqli bir şəkildə yaşatmalıdır. Bu baxımdan Akif ustanı əsl el sənətkarı adlandırmaq olar.

Akif usta ilə söhbətimiz zamanı dedi ki, son zamanlar şüşə üzərində işlədiyi rəsmlərə də sənətsevərlər tərəfindən böyük maraq göstərilir. Xüsusi üslubda işlənən portretlərə maraq böyükdür. Ağacoyma sənəti ilə, xüsusilə şəbəkə ilə məşğul olan usta həndəsəni də,  riyaziyyatı da yaxşı bilməlidir. Çünki, şəbəkə ustadan yüksək dəqiqlik, səbr, dözüm, bütün dünyanı bir kənara qoymanı tələb edir. Gərək bu işlə məşğul olanda bütün fikirləri, qayğıları, gündəlik məsələləri, üzərində düşündüyün layihələri bir kənara qoyasan. Bu mənada ki, əgər bu işlə məşğul olursansa gərək başqa işləri kənara qouasan, heç nə düşünməyəsən. Başqa sözlə, bu sənət həm də insandan mənəvi möhkəmlik tələb etməklə bərabər o işlə məşğul olanda tərki-dünyalıq tələb edir. Bəlkə də bu səbəbdəndir ki, bir neçə əsrdə şərqdə bu sənətlə məşğul olan yüzlərlə böyük sənətkar meydana gəlib. Bu sənət islamın təşəkkül tapmasından sonra da inkişaf edib.

Akif üstanın dediyinə görə  bu sənətə gəlişi ömrünün 13-cü ilinə təsadüf edib. Uşaq vaxtından ağaclara, onların sirli-sehirli naxışlarına marağı olub. Sonralar ağac parçalarından fiqurlar düzəltməyə çalışıb, yavaş-yavaş bu sənətin böyük dünyasına daxil olub. Ağac təkcə ustadan kəsilib yonulmağı tələb etmir, bu işdə ürəyin hərarəti, his və həyəcanları da köməyə gəlir. Əgər emalatxanama bu sənətlə məşğul olan başqa biri gəlsə o qədər bilir ki, hansı iş əhvalımın yaxşı halının, hansı işsə kədərli zamanlarımın məhsuludur. Onun “Naxçıvanın qədim abidələri”, “Buta”, “Dədə Qorqud”, “Mömünə Xatın”, “Naxçıvanın xəritəsi” adlı əsərləri olduqca yaradıcı zəhmətin məhsulu hesab olunur. Akif Həsənov 1 mart 2014-cü il tarixdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin sərəncamı ilə “Naxçıvan Muxtar Respublikasına xidmətlərə görə” nişanı ilə təltif edilmişdir.

 “Ağacların üzərindəki hər bir naxış, hər bir nöqtə ulu yaradanın bir yazısı, işarəsi, bir sözüdür. Ona görə də bu naxışlarla yaxşı rəftar etmək, onlara həssas müna sibət göstərmək lazımdır. Bax o zaman ağaclar sənə istədiyini verir” -deyən Akif usta onu da xüsusilə qeyd etdi ki, əgər yaxşı bir sənət əsəri yaratmaq istəyirsənsə, gərək onu satmaq, ondan qazanc götürmək fikri ilə işə yaxınlaşmayasan. Yalnız ağaca təmənna sız münasibət sözün həqiqi mənasında yaxşı işləri ortaya çıxara bilər. Əgər ondan təmənnan varsa, yəni ona olan sevgin təmmənasız deyilsə iş də yaxşı alınmayacaq.

El sənətkarı deyir ki, bu işlərin hazırlanması üçün ilk olaraq kağız üzərində eskizin çəkilməsi vacib şərtdir. Eskiz çəkiləndən sonra artıq düzəldəcəyin fiquru düşüncəndə yaradırsan. Düşüncədən real işə keçirilməsi isə üçüncü mərhələdir. İşləri ərsəyə gətirmək üçün qoz, fındıq,  tut, fısdıq və armud ağacından  istifadə edirəm. Bu ağaclar necə deyərlər, onlara verdiyim suallara tez cavab verir, zəhmətimi bəhrələndirirlər.

Məni bu işə həvəsləndirən amillərdən biri də sənətə və sənətkara MR-da verilən yüksək qiymətdir. MR-da keçirilən sərgi və festivallarda  mən də iştirak etmişəm. Növbəti sərgilərə yeni əsərlərlə çıxmaq üçün daim axtarışdayam. Yüzdən artıq eskizlərim var. Mənim üçün payız-qış ayları daha əlverişlidir. Vaxtımın çoxunu emalatxanada keçirirəm. Bu sənətlə 40 ildən çoxdur ki, məşğulam. Ancaq görürəm ki, hələ yaradılası çox əsər var. Nə qədər ki, ürəyim döyünür işləməliyəm.

Bədii oyma sənətinin bu günkü davamçısı olan Akif usta təbiəti ən yaxşı sənətkar adlandırır. Çünki, cansız daş parçası da, yamyaşıl yarpaqlardan süzülüb düşən bir yağış damlası da, yerdən səmaya doğru boy atan ağac da böyük bir sənət incisi kimi insan oğlunu daim valeh edir.

Akif Həsənov da bu incəlikləri dərindən duyan, quru ağacdan ustalıqla istifadə edərək əsərlər yaradan bir sənətkar, ağacoyma ustasıdır. O, bu gün öz şagirdlərinə sənətinin sirlərini sevərək öyrədir. Oğlu İsgəndər Həsənov da onun sənətinin davamçısıdır.

O bu gün Naxçıvan şəhərində işıqlı, ağac ətri duyulan gözəl emalatxanasında fəaliyyət göstərir və bu sənətə öz töhfələrini verir.

Yorulmaq nədir bilməyən Akif usta böyük dramaturq Hüseyn Cavidin şüşə üzərində işlədiyi

                                                                                                                                                                   Bəxtiyarsan əgər çəkdiyin əmək

                                                                                                                                                                      Cahan sərgisinə versə bir çiçək

ibrətamiz kəlamını özünə örnək bilir”.

                                                                              Adilə Səfərova,

               Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi,

                                                                                    “Ədalət” qəzeti

                                                                                 1 fevral 2017-ci il

 

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Türkiyə qəzetləri Naxçıvanda koronavirusa qarşı aparılan sistemli mübarizədən yazır

30-03-2020-15-39 Xəbərlər

Türkiyə qəzetləri Naxçıvanda koronavirusa qarşı aparılan sistemli mübarizədən yazır

Türkiyənin nüfuzlu “Yeşil İğdır” və “15 Temmuz” qəzetləri “Naxçıvanda koronaviru...

Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış müddəti mayın 31-ə qədər uzadıldı

30-03-2020-11-55 Xəbərlər

Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış müddəti mayın 31-ə qədər uzadıldı

Azərbaycanda hərbi xidmətə çağırış müddəti mayın 31-ə qədər uzadılıb.

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

29-03-2020-16-32 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 30-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Mənfəət, əmlak və gəlir vergisi bəyannamələrinin təqdim edilməsi və vergilərin ödənilməsi müddəti uzadılıb

29-03-2020-16-04 Xəbərlər

Mənfəət, əmlak və gəlir vergisi bəyannamələrinin təqdim edilməsi və vergilərin ödənilməsi müddəti uzadılıb

Hüquqi şəxslərin mənfəət və əmlak vergisi, fiziki şəxslərin gəlir vergisi bəyann...

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir

29-03-2020-13-59 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2020-...

Naxçıvanda koronavirus yoxdur - Rəsmi açıqlama

29-03-2020-13-57 Xəbərlər

Naxçıvanda koronavirus yoxdur - Rəsmi açıqlama

Naxçıvan Muxtar Respublikasında koronavirusa yoluxma qeydə alınmayıb.

Bitki rənglərinin faydaları

29-03-2020-11-58 Xəbərlər

Bitki rənglərinin faydaları

Bitkilər insan orqanizmi üçün çox faydalı olan birləşmələrin və o cümlədən təbii...

Sədərəkdə dezinfeksiya və tibbi profilaktika tədbirləri davam edir

28-03-2020-16-27 Xəbərlər

Sədərəkdə dezinfeksiya və tibbi profilaktika tədbirləri davam edir

Yaz və payız aylarında kəskin respirator virus infeksiyalarının artıb çoxalması ...

Qarğıdalı iqtisadi səmərə verən bitkilərdəndir-VİDEO

28-03-2020-15-59 Xəbərlər

Qarğıdalı iqtisadi səmərə verən bitkilərdəndir-VİDEO

Şərur rayonunun münbit torpaqlarında qarğıdalı bitkisi yaxşı inkişaf edir.

Prezident İlham Əliyev Bakıda “Yeni klinika” tibb müəssisəsinin açılışında iştirak edib-YENİLƏNİB

28-03-2020-15-32 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Bakıda “Yeni klinika” tibb müəssisəsinin açılışında iştirak edib-YENİLƏNİB

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əli...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

28-03-2020-14-54 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 29-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Şərur rayonunda yeni innovativ dərnəklər yaradılıb

28-03-2020-14-28 Xəbərlər

Şərur rayonunda yeni innovativ dərnəklər yaradılıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil Nazirliyi Şərur Şəhər Fizika-Riyaziyyat Təma...

Çirişin bilmədiyimiz faydaları

28-03-2020-12-40 Xəbərlər

Çirişin bilmədiyimiz faydaları

Muxtar respublikanın iqlim şəraiti burada müxtəlif minerallar, vitaminlərlə zəng...

Təhlükəsizliyimizin keşiyindəki təhlükəsizlik orqanları

28-03-2020-11-48 Xəbərlər

Təhlükəsizliyimizin keşiyindəki təhlükəsizlik orqanları

Yaxud, sədaqət, vicdan, cəmiyyət və dövlət qarşısında məsuliyyət.

Muxtar respublika ərazisində olan su ambarlarında 155 milyon kubmetr su ehtiyyatı vardır-VİDEO

28-03-2020-10-48 Xəbərlər

Muxtar respublika ərazisində olan su ambarlarında 155 milyon kubmetr su ehtiyyatı vardır-VİDEO

Muxtar respublikada yaz suvarma mövsümünə hazırlıq diqqət mərkəzindədir. Bu mövs...

“Naxçıvanın muxtariyyəti tarixdə və günümüzdə” kitabı çapdan çıxıb

28-03-2020-10-20 Xəbərlər

“Naxçıvanın muxtariyyəti tarixdə və günümüzdə” kitabı çapdan çıxıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, ötən il Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrin...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

28-03-2020-09-52 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Xoşqədəm Hidayətqızı Naxçıvan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna pul ayırdı

27-03-2020-23-07 Xəbərlər

Xoşqədəm Hidayətqızı Naxçıvan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna pul ayırdı

Məşhur teleaparıcı Xoşqədəm Hidayətqızı koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə m...

Naxçıvandakı tələbələrdən etiraz: Onlar yayılan videoların təhrif olunduğunu bildirirlər-VİDEO

27-03-2020-22-32 Xəbərlər

Naxçıvandakı tələbələrdən etiraz: Onlar yayılan videoların təhrif olunduğunu bildirirlər-VİDEO

Tələbələr yaradılan şəraitə görə dövlət başçısına minnətdardırlar. 

Naxçıvanda Polis Şöbəsi üçün yeni bina tikilir

27-03-2020-20-13 Xəbərlər

Naxçıvanda Polis Şöbəsi üçün yeni bina tikilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dəmiryol Nəqliyyatında  Polis Şöbəsi üçün yeni...

Şərurda kommunal müəssisələr kombinatının təmizlik maşınları dezinfeksiya olunub

27-03-2020-19-43 Xəbərlər

Şərurda kommunal müəssisələr kombinatının təmizlik maşınları dezinfeksiya olunub

Muxtar respublikanın hər yerində olduğu kimi Şərur rayonunda da ərazilər təmiz s...

Şahbuzda yeni torpaqlar əkin dövriyyəsinə qatılır

27-03-2020-19-13 Xəbərlər

Şahbuzda yeni torpaqlar əkin dövriyyəsinə qatılır

2019-cu ildə Şahbuz rayonunun Türkeş kəndində yeni qapalı suvarma şəbəkəsi də qu...

Naxçıvanda meliorasiya və irriqasiya tədbirlərinin əhatə dairəsi genişləndirilir

27-03-2020-19-08 Rəsmi

Naxçıvanda meliorasiya və irriqasiya tədbirlərinin əhatə dairəsi genişləndirilir

Kəngərli və Şahbuz rayonlarında yeni qapalı suvarma şəbəkələri və nasos stansiya...

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun ön xətdə xidmət edən zenitçiləri ilə praktiki atışlar keçirilib-VİDEO

27-03-2020-18-10 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun ön xətdə xidmət edən zenitçiləri ilə praktiki atışlar keçirilib-VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun ön xətdə yerləşən hava hücum...

“Naxçıvanın dünya əhəmiyyətli abidələri” adlı layihə uğurla başa çatıb

27-03-2020-17-38 Xəbərlər

“Naxçıvanın dünya əhəmiyyətli abidələri” adlı layihə uğurla başa çatıb

AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi və Naxçıvan Muxtar Respublikasının Təhsil Nazirliyinin...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

27-03-2020-16-03 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 28-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

AZAL Bakı-Naxçıvan-Bakı reyslərinin qaydalarını açıqlayıb

27-03-2020-15-42 Xəbərlər

AZAL Bakı-Naxçıvan-Bakı reyslərinin qaydalarını açıqlayıb

AZAL aviaşirkəti Azərbaycan vətəndaşlarının nəzərinə qeyd-şərtsiz əməl etməli ol...

Şahbuz rayonunda dezinfeksiya tədbirləri davam etdirilir

27-03-2020-15-19 Xəbərlər

Şahbuz rayonunda dezinfeksiya tədbirləri davam etdirilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şahbuz Rayon Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin əmək...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun yeni saytı fəaliyyətə başlayıb

27-03-2020-14-59 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun yeni saytı fəaliyyətə başlayıb

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Maliyyə Nazirliyindən NUHÇIXAN-a verilən məlumat...

Bakıya maşının “baqaj”ında girmək istəyirdi, saxlanıldı - VİDEO

27-03-2020-14-34 Xəbərlər

Bakıya maşının “baqaj”ında girmək istəyirdi, saxlanıldı - VİDEO

"Bəzi şəxslər xüsusi karantin rejiminin tələblərini pozaraq müxtəlif yollarla pa...