Naxçıvanlı sənətkar ağaclara ikinci həyat verir

Naxçıvan televiziyasının baş redaktoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi Adilə Səfərovanın “Ədalət” qəzetində Naxçıvanlı sənətkar ağaclara ikinci həyat verir” sərlövhəli məqaləsi dərc olunub. Məqlədə qədim Naxçıvan diyarında bədii oyma sənətinin bugünkü davamçısı olan Akif Həsənovun yaradıcılıq fəaliyyətindən bəhs olunur, yerdən səmaya doğru boy atan ağacın insan oğlu tərəfindən necə sənət incisinə çevrilməsi barədə söhbət açılır.

Naxcivantv.az həmin məqaləni oxucularına təqdim edir:                         

“Qədim odlar yurdu Azərbaycanın ayrılmaz parçası olan Naxçıvan diyarı tarixi abidələri, yeraltı və yerüstü sərvətləri maddi mədəniyyət nümunələri ilə məşhurdur. Tarixi abidələrimizə yeni görkəm verən, daha da əsrarəngiz, ecazkar edən elementlərdən biri də bu tikililərin əksəriyyətində ağacoyma sənəti nümunələrinə geniş yer verilməsidir.

Ağacoyma sənət növü şərq memarlığının incisi sayılır. MR-da bu sənəti yaşadan el sənətkarlarına hərtərəfli diqqət və qayğı gösrərilir. Naxçıvanda şəbəkə və ağacoyma sənəti ilə məşğul olan sənətkarlardan biri də Naxçıvan Biznes Mərkəzinin nəzdindəki xalq yaradıcılığı emalatxanasında fəaliyyət göstərən Akif Həsənovdur. Onunla ilk baxışda qarmaqarışıq görünən, müxtəlif ağac qoxularının, boyaların ətri gələn emalatxanasında görüşürük. Onu da deyim ki, ağacoyma sənəti eləcə də şəbəkə ilə məşğul olan ustaların əksəriyyətinin musiqiyə, xalq mahnılarmıza xüsusi aludəçiliyi var. Elə Akif usta da bu aludəçilikdən xali deyil. Emalatxanada masa üzərindəki radiodan həzin xalq mahnılarımız süzülüb içəri dolur, burada başqa bir ab-hava yaradır. Hiss olunur ki, sənətkarın incəsənətin bütün növlərinə marağı böyükdür.

Onunla söhbət edə-edə rəflərə düzülmüş bir-birindən zərif əl işlərinə tamaşa edirəm. Sənətkarın ürəyinin hərarəti, qəlbinin hökmü ilə ərsəyə gətirdiyi sənət əsərləri, görünüşü və mükəmməlliyi ilə diqqəti cəlb edir. Bir-birindən gözəl əl işləri sanki tariximizin uzaq-yaxın, keçmişindən xəbər verir, dil açıb danışır. Bu işlər həm də sənətkarın sonsuz səbrindən, dünyaya fərqli baxışından, keçmiş, bu gün və  gələcək arasında böyük diqqətlə toxuduğu körpünün nəfis cizgilərindən xəbər verir.

Yaxşı sənətkar tarixdən də, ədəbiyyatdan da, incəsənətdən, musiqidən də agah olmalıdır. Xalqın keçmişini, adət-ənənələrini, sənətə baxışını da dərindən duymalı, dünəndən bu günə qoyulan mirası-el sənətkarlığını layiqli bir şəkildə yaşatmalıdır. Bu baxımdan Akif ustanı əsl el sənətkarı adlandırmaq olar.

Akif usta ilə söhbətimiz zamanı dedi ki, son zamanlar şüşə üzərində işlədiyi rəsmlərə də sənətsevərlər tərəfindən böyük maraq göstərilir. Xüsusi üslubda işlənən portretlərə maraq böyükdür. Ağacoyma sənəti ilə, xüsusilə şəbəkə ilə məşğul olan usta həndəsəni də,  riyaziyyatı da yaxşı bilməlidir. Çünki, şəbəkə ustadan yüksək dəqiqlik, səbr, dözüm, bütün dünyanı bir kənara qoymanı tələb edir. Gərək bu işlə məşğul olanda bütün fikirləri, qayğıları, gündəlik məsələləri, üzərində düşündüyün layihələri bir kənara qoyasan. Bu mənada ki, əgər bu işlə məşğul olursansa gərək başqa işləri kənara qouasan, heç nə düşünməyəsən. Başqa sözlə, bu sənət həm də insandan mənəvi möhkəmlik tələb etməklə bərabər o işlə məşğul olanda tərki-dünyalıq tələb edir. Bəlkə də bu səbəbdəndir ki, bir neçə əsrdə şərqdə bu sənətlə məşğul olan yüzlərlə böyük sənətkar meydana gəlib. Bu sənət islamın təşəkkül tapmasından sonra da inkişaf edib.

Akif üstanın dediyinə görə  bu sənətə gəlişi ömrünün 13-cü ilinə təsadüf edib. Uşaq vaxtından ağaclara, onların sirli-sehirli naxışlarına marağı olub. Sonralar ağac parçalarından fiqurlar düzəltməyə çalışıb, yavaş-yavaş bu sənətin böyük dünyasına daxil olub. Ağac təkcə ustadan kəsilib yonulmağı tələb etmir, bu işdə ürəyin hərarəti, his və həyəcanları da köməyə gəlir. Əgər emalatxanama bu sənətlə məşğul olan başqa biri gəlsə o qədər bilir ki, hansı iş əhvalımın yaxşı halının, hansı işsə kədərli zamanlarımın məhsuludur. Onun “Naxçıvanın qədim abidələri”, “Buta”, “Dədə Qorqud”, “Mömünə Xatın”, “Naxçıvanın xəritəsi” adlı əsərləri olduqca yaradıcı zəhmətin məhsulu hesab olunur. Akif Həsənov 1 mart 2014-cü il tarixdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin sərəncamı ilə “Naxçıvan Muxtar Respublikasına xidmətlərə görə” nişanı ilə təltif edilmişdir.

 “Ağacların üzərindəki hər bir naxış, hər bir nöqtə ulu yaradanın bir yazısı, işarəsi, bir sözüdür. Ona görə də bu naxışlarla yaxşı rəftar etmək, onlara həssas müna sibət göstərmək lazımdır. Bax o zaman ağaclar sənə istədiyini verir” -deyən Akif usta onu da xüsusilə qeyd etdi ki, əgər yaxşı bir sənət əsəri yaratmaq istəyirsənsə, gərək onu satmaq, ondan qazanc götürmək fikri ilə işə yaxınlaşmayasan. Yalnız ağaca təmənna sız münasibət sözün həqiqi mənasında yaxşı işləri ortaya çıxara bilər. Əgər ondan təmənnan varsa, yəni ona olan sevgin təmmənasız deyilsə iş də yaxşı alınmayacaq.

El sənətkarı deyir ki, bu işlərin hazırlanması üçün ilk olaraq kağız üzərində eskizin çəkilməsi vacib şərtdir. Eskiz çəkiləndən sonra artıq düzəldəcəyin fiquru düşüncəndə yaradırsan. Düşüncədən real işə keçirilməsi isə üçüncü mərhələdir. İşləri ərsəyə gətirmək üçün qoz, fındıq,  tut, fısdıq və armud ağacından  istifadə edirəm. Bu ağaclar necə deyərlər, onlara verdiyim suallara tez cavab verir, zəhmətimi bəhrələndirirlər.

Məni bu işə həvəsləndirən amillərdən biri də sənətə və sənətkara MR-da verilən yüksək qiymətdir. MR-da keçirilən sərgi və festivallarda  mən də iştirak etmişəm. Növbəti sərgilərə yeni əsərlərlə çıxmaq üçün daim axtarışdayam. Yüzdən artıq eskizlərim var. Mənim üçün payız-qış ayları daha əlverişlidir. Vaxtımın çoxunu emalatxanada keçirirəm. Bu sənətlə 40 ildən çoxdur ki, məşğulam. Ancaq görürəm ki, hələ yaradılası çox əsər var. Nə qədər ki, ürəyim döyünür işləməliyəm.

Bədii oyma sənətinin bu günkü davamçısı olan Akif usta təbiəti ən yaxşı sənətkar adlandırır. Çünki, cansız daş parçası da, yamyaşıl yarpaqlardan süzülüb düşən bir yağış damlası da, yerdən səmaya doğru boy atan ağac da böyük bir sənət incisi kimi insan oğlunu daim valeh edir.

Akif Həsənov da bu incəlikləri dərindən duyan, quru ağacdan ustalıqla istifadə edərək əsərlər yaradan bir sənətkar, ağacoyma ustasıdır. O, bu gün öz şagirdlərinə sənətinin sirlərini sevərək öyrədir. Oğlu İsgəndər Həsənov da onun sənətinin davamçısıdır.

O bu gün Naxçıvan şəhərində işıqlı, ağac ətri duyulan gözəl emalatxanasında fəaliyyət göstərir və bu sənətə öz töhfələrini verir.

Yorulmaq nədir bilməyən Akif usta böyük dramaturq Hüseyn Cavidin şüşə üzərində işlədiyi

                                                                                                                                                                   Bəxtiyarsan əgər çəkdiyin əmək

                                                                                                                                                                      Cahan sərgisinə versə bir çiçək

ibrətamiz kəlamını özünə örnək bilir”.

                                                                              Adilə Səfərova,

               Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi,

                                                                                    “Ədalət” qəzeti

                                                                                 1 fevral 2017-ci il

 

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Naxçıvan şəhərində konsert təşkil olunub

20-08-2018-16-08 Xəbərlər

Naxçıvan şəhərində konsert təşkil olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvan İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı – 2018” devizi ...

“Apple” şirkəti Çinin “App Store” mağazasından minlərlə əlavəni çıxarıb

20-08-2018-15-44 Xəbərlər

“Apple” şirkəti Çinin “App Store” mağazasından minlərlə əlavəni çıxarıb

“Apple Inc” şirkəti “App Store” mağazasının Çin versiyasından ölkədə qeyri-qanun...

Şəhriyar Məmmədyarov Fabiano Karuana ilə qarşılaşacaq

20-08-2018-15-27 Xəbərlər

Şəhriyar Məmmədyarov Fabiano Karuana ilə qarşılaşacaq

Azərbaycan qrossmeysteri Şəhriyar Məmmədyarov ABŞ-ın Sent-Luis şəhərində keçiril...

Nevroloqlar bir sıra xəstəliklərin müalicəsində soyuqdan istifadə ediblər

20-08-2018-15-14 Xəbərlər

Nevroloqlar bir sıra xəstəliklərin müalicəsində soyuqdan istifadə ediblər

Rusiyanın Skolkovo İnnovasiya Mərkəzinin alimləri yeni icad-unikal soyuducu dəbi...

Naxçıvanlı idmançıdan beynəlxalq turnirdə uğurlu nəticə

20-08-2018-15-01 Xəbərlər

Naxçıvanlı idmançıdan beynəlxalq turnirdə uğurlu nəticə

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən N...

“Türkiyə ədəbiyyatı antologiyası” Azərbaycan dilində…

20-08-2018-14-46 Xəbərlər

 “Türkiyə ədəbiyyatı antologiyası” Azərbaycan dilində…

Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin yeni nəşri – “Türkiyə ədəbiyyatı antologiyası” (po...

Naxçıvanda sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların reabilitasiyası diqqət mərkəzində saxlanılır

20-08-2018-14-31 Xəbərlər

Naxçıvanda sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların reabilitasiyası diqqət mərkəzində saxlanılır

“2016-2020-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında sağlamlıq imkanları məhdud...

Dövlət Sərhəd Xidmətinin silahlı birləşmələrinin birgə taktiki döyüş təlimi başa çatıb

20-08-2018-14-15 Xəbərlər

Dövlət Sərhəd Xidmətinin silahlı birləşmələrinin birgə taktiki döyüş təlimi başa çatıb

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2013-cü il 11 sentyabr ta...

Boksçularımız Serbiyada keçirilən beynəlxalq turnirdə 1 qızıl və 2 bürünc medal qazanıblar

20-08-2018-14-01 Xəbərlər

Boksçularımız Serbiyada keçirilən beynəlxalq turnirdə 1 qızıl və 2 bürünc medal qazanıblar

Serbiyanın Vrbas şəhərində yeniyetmə boksçular arasında keçirilən beynəlxalq tur...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

20-08-2018-13-30 Xəbərlər

 Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 21-nə gözlənilən hava proqnozu açıqla...

Yeni qurğu dünyanın istənilən yerindən internetə qoşulmağa imkan verəcək

20-08-2018-12-57 Xəbərlər

Yeni qurğu dünyanın istənilən yerindən internetə qoşulmağa imkan verəcək

“Alcatel” şirkəti dünyanın istənilən yerindən internetə sürətli qoşulma üçün “HH...

Səfir: Konvensiya Xəzəryanı ölkələr arasında mehriban qonşuluq əlaqələrini daha da möhkəmləndirəcək

20-08-2018-12-44 Xəbərlər

Səfir: Konvensiya Xəzəryanı ölkələr arasında mehriban qonşuluq əlaqələrini daha da möhkəmləndirəcək

Xəzərin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın imzalanması mühüm tarixi hadisədir...

İnternetə çıxışı olmayan telefonların satış həcmi yüksəlib

20-08-2018-12-30 Xəbərlər

İnternetə çıxışı olmayan telefonların satış həcmi yüksəlib

Dünyada ilk dəfə internetə çıxışı olmayan telefonların satış həcmi yüksəlib.

Azərbaycan muğamının “Xan”ı

20-08-2018-12-16 Xəbərlər

Azərbaycan muğamının “Xan”ı

Xan Şuşinskinin anadan olmasından 117 il ötür

Keramika üçün ilk dördölçülü çap texnologiyası hazırlanıb

20-08-2018-11-58 Xəbərlər

Keramika üçün ilk dördölçülü çap texnologiyası hazırlanıb

Honq-Konq Universitetinin tədqiqatçılar qrupu çapdan sonra mürəkkəb formalar ala...

Prezident İlham Əliyev Хüsusi Dövlət Mühafizə Хidmətinin hərbi qulluqçularını təltif etdi - SƏRƏNCAM

20-08-2018-11-42 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Хüsusi Dövlət Mühafizə Хidmətinin hərbi qulluqçularını təltif etdi - SƏRƏNCAM

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikası Хüsusi Dövlət Mühafizə Хidmətinin...

Ərəfatda güclü yağış yağıb

20-08-2018-11-26 Xəbərlər

Ərəfatda güclü yağış yağıb

Həcc ziyarəti edən 2 milyon zəvvar Ərəfat dağında leysanla üzləşib.

Babək Xürrəmi haqqında animasiya çarxı hazırlanıb - VİDEO

20-08-2018-11-03 Xəbərlər

 Babək Xürrəmi haqqında animasiya çarxı hazırlanıb - VİDEO

Azərbaycanın qəhrəmanlıq tarixində özünəməxsus yeri olan Babək Xürrəmiyə həsr ed...

Cəfəri çayının faydaları

20-08-2018-10-45 Xəbərlər

Cəfəri çayının faydaları

Bədəndə şişkinlik müxtəlif səbəblərə görə meydana çıxa bilər.

1 dollarlıq süni intellekt prosessoru təqdim edilib

20-08-2018-10-32 Xəbərlər

1 dollarlıq süni intellekt prosessoru təqdim edilib

Tayvan tədqiqatçılar qrupu mikrosxemlər hazırlayan şirkətin mütəxəssisləri ilə ə...

Neftin qiyməti ucuzlaşır

20-08-2018-10-19 Xəbərlər

Neftin qiyməti ucuzlaşır

Dünya birjalarında neftin qiyməti ucuzlaşıb.

105 yaşlı amerikalı hərbçi diplomunu 83 ildən sonra alıb

20-08-2018-10-02 Xəbərlər

105 yaşlı amerikalı hərbçi diplomunu 83 ildən sonra alıb

ABŞ-da təqaüdə çıxmış 105 yaşlı keçmiş hərbçi Bill Voqt 1935-ci ildə ala bilmədi...

Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə və kolleclərə ixtisas seçimi bu gün başa çatır

20-08-2018-09-48 Xəbərlər

Ali məktəblərin boş qalan yerlərinə və kolleclərə ixtisas seçimi bu gün başa çatır

Ali təhsil müəssisələrinin boş qalan plan yerlərinə və tam orta (11 illik) təhsi...

Avqustun 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

20-08-2018-09-38 Xəbərlər

Avqustun 20-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

Azərbaycan Mərkəzi Bankı 20 avqust tarixindən etibarən valyuta məzənnələrini açı...

Türkiyə Superliqası: Son çempion “Qalatasaray”dan ardıcıl ikinci qələbə

20-08-2018-09-25 Xəbərlər

Türkiyə Superliqası: Son çempion “Qalatasaray”dan ardıcıl ikinci qələbə

Futbol üzrə Türkiyə Superliqasının ikinci turunda son çempion “Qalatasaray” klub...

Böyük alim, sadə insan-Həsən Abdullayev

20-08-2018-09-13 Xəbərlər

Böyük alim, sadə insan-Həsən Abdullayev

Bir yaycılı, bir həmkəndli kimi gözümü açıb ətrafımı tanıdığım andan adını eşitd...

Elmar Qasımov cüdo üzrə Avropa açıq çempionatının qalibi olub

20-08-2018-08-58 Xəbərlər

Elmar Qasımov cüdo üzrə Avropa açıq çempionatının qalibi olub

Belarusun paytaxtı Minsk şəhərində cüdo üzrə Avropa açıq çempionatına yekun vuru...

Türkiyə Superliqası: “Beşiktaş” səfərdə 3 xalı üç qolla qazanıb

19-08-2018-23-18 Xəbərlər

 Türkiyə Superliqası: “Beşiktaş” səfərdə 3 xalı üç qolla qazanıb

Futbol üzrə Türkiyə Superliqasının ikinci turunun növbəti oyununda “Beşiktaş” kl...

Türkiyədə 4,8 bal gücündə yeraltı təkanlar qeydə alınıb

19-08-2018-22-19 Xəbərlər

Türkiyədə 4,8 bal gücündə yeraltı təkanlar qeydə alınıb

Türkiyənin Kahramanmaraş vilayətində Ankara vaxtı ilə saat 18:22-də Rixter cədvə...

“Mançester Yunayted” səfərdə “Brayton” klubuna məğlub olub

19-08-2018-21-50 Xəbərlər

“Mançester Yunayted” səfərdə “Brayton” klubuna məğlub olub

Avqustun 19-da İngiltərə Premyer Liqasının ikinci turunun növbəti oyunu keçirili...