Ordubadın incisi: Qeysəriyyə tarixi abidəsi

Ölkəmiz müstəqillik qazandıqdan sonra sürətlə inkişaf edən sahələrdən biri də turizmdir. Son dövrlərdə ölkəmizin nüfuzlu beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi turistlərin axınını daha da sürətləndirib.
Bu baxımdan 2017-ci ildə İslam Həmrəylik Oyunlarının keçirilməsi mühüm idman tədbiri olmaqla yanaşı, turizmin inkişafına öz töhfəsini verəcəkdir.Azərbaycanın ayrılmaz parçası olan Naxçıvan Muxtar Respublikasında da turizm prioritet sahələrdən sayılır və bölgədə turizmin müxtəlif növlərinin inkişafı istiqamətində ötən dövr ərzində bir sıra işlər görülüb. Mədəni-tarixi, səhiyyə, işgüzar, dini, kənd turizm sahələrinin inkişaf etdirilməsi turistlərin cəlb olunmasına öz təsirini göstərib. Bu səbəbdən təkcə ötən il muxtar respublikaya səfər edən turistlərin sayı 403 mini ötüb. Onları muxtar respublikaya cəlb edən bölgənin təhlükəsizliyi, abadlığı, müasir infrastruktura, zəngin tarixə, unikal sağlamlıq və dini ocaqlara malik olmasıdır.
Hələ XII əsrdə qadının şərəfinə ucaldılan və Naxçıvanın simvoluna çevrilən Mömünə Xatın türbəsi, XIV əsrin yadigarı Qarabağlar Türbə kompleksi, yenilməzlik rəmzi “Əlincəqala” tarixi abidəsi, hürufilik təliminin banisi Fəzlullah Nəiminin dəfn olunduğu Xanəgah Abidələr Kompleksi dünya memarlığının nadir inciləri sıyahısındadır. Ümumilikdə, muxtar respublikada qeydiyyata alınmış 1200-dən çox tarixi abidənin 57-si dünya əhəmiyyətlidir. Hər abidə özündə tarixi yaşadır. XVII əsrdən soraq verən abidələrdən biri də Qeysəriyyə tarixi abidəsidir. “Qeysəriyyə” sözünün mənası keçmiş zamanlarda şahlara məxsus daş-qaş, ləl-cəvahirat satılması məqsədilə tikilmiş örtülü Şərq bazarı deməkdir. Belə tikililərə dünyanın 3 yerində - Səmərqənd, Təbriz və Ordubad şəhərində rast gəlmək olur. Bu da onu göstərir ki, orta əsrlərdə Ordubadda ticarət və sənətkarlıq geniş inkişaf edib, dünyanın dörd bir yanından tacirlər, səyyahlar bura səyahət ediblər. Təsadüfi deyil ki, ötən əsrin məşhur səyyahlarından olan Hacı Zeynəlabdin Şirvani “Bustanus-səyahət” kitabında “Ordubad ürəkaçan gözəl bir şəhərdir. Ora adama fərəh verən yerdir. Onun möhkəm qalaları bol suyu və çoxlu bağları var”, - deyə Ordubadı vəsf edib.
Qeyri-adi quruluşa malik olan Qeysəriyyə binasından sonrakı dövrlərdə müxtəlif məqsədlərlə istifadə edilib. “Zorxana” kimi fəaliyyəti dövründə İrandan, Türkiyədən, Həmədandan və başqa yerlərdən gələn pəhləvanlar burada öz güclərini sınayıblar. Kim qalib gəlirdisə, hücrələrdə əyləşən xandan mükafat kimi bir kisə qızıl alırmış. XIX əsrin ortalarına yaxın Ordubadda yaradılmış “Əncüməni-şüəra” ədəbi məclisinin üzvləri bu binaya yığışıb öz yazdıqları əsərləri oxuyar, ədəbi müzakirələr apararmışlar. XX əsrdə abidə bir müddət ipək sarıyan sex kimi fəaliyyət göstərmiş, 1978-ci ildə ordubadlı memar Zakir Babayev tərəfindən bərpa edilmişdir.
1990-cı ildən etibarən Ordubad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi bu binada fəaliyyət göstərir. 14 yanvar 2011-ci il tarixdə Ordubad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin yerləşdiyi Qeysəriyyə tarixi abidəsinin bərpa işlərindən sonra açılışı olub. Açılış tədbirində iştirak edən Ali Məclisin Sədri Vasif Talıbov deyib: “Azərbaycanın incisi olan Ordubadda tarixi abidələr bərpa olunur, onların gələcək nəsillərə çatdırılması təmin edilir. Hər bir yerin tarixi yalnız kitablarda deyil, onun torpağında, tikililərində, abidələrində yaşayır. Tarixini, Vətənini sevən insanlar abidələri qoruyub gələcək nəsillərə ötürməlidir. Hər birimiz tariximizlə qürur hissi keçirməli, bütün dünyaya göstərməliyik ki, ulu babalarımız, əcdadlarımız belə zəngin tarixə malik olublar”.
Ordubad Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin bu binada fəaliyyət göstərməsi abidənin əhəmiyyətini daha da artırıb. Bu gün muzeyə gələn ziyarətçilər burada nümayiş etdirilən eksponatlar vasitəsilə Ordubadın tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, əhalinin məşğuliyyəti, bu torpağın yetişdirdiyi görkəmli şəxsiyyətlər barədə ətraflı məlumat öyrənir, həmçinin Qeysəriyyə tarixi abidəsi ilə tanış olurlar.
Böyük günbəzdən və ona bitişik 16 kiçik günbəzdən ibarət olan bu bina gözəl memarlıq üslubunda tikilib. Hündürlüyü 8,5 metr olan abidə bişmiş kərpicdən inşa olunub.
Tarixi tiklinin pəncərələri şəbəkə üsulu ilə işlənib. Ordubadda əksər tarixi tikililər, o cümlədən məscidlərin pəncərələrində şəbəkə sənətinə rast gəlirik. Bu da şəbəkə sənətinin Ordubadda tarixən inkişafından xəbər verir. Ordubadda keçmiş dövrlərdən mövcud olmuş sənətkarlıq sahələrinə, o cümlədən ipəkçiliyə dair eksponatlar muzeydə sərgilənir. Qədim dövrlərdən başlayaraq müasir günümüzədək rayonun tarixini özündə ehtiva edən ekponatlar aid olduğu guşələrdə yerləşdirilib. 150 eksponatla fəaliyyətə başlayan muzeydə hazırda 4000-dən artıq eksponat qorunub saxlanılır. 2016-cı ildə muzeyə XIV-XV əsrə aid silahlar, mis qablar, tarixi ədəbiyyatlardan ibarət 30-dan artıq yeni eksponat daxil olub. 
Muzeydə açıq dərslərin keçirilməsi də ənənə halını alıb. Belə dərslərin keçirilməsi məktəblilərin rayonun tarixi haqqında bilgilərini daha da artırır. Həm muzey kimi, həm də tarixi abidə kimi bu gün turistlər Qeysəriyyə binasına böyük maraq göstərirlər. Ötən il muzeyi 3000-dən çox turist ziyarət edib.
Daş-qaş, ləl-cəvahirat satılması məqsədilə tikilmiş örtülü Şərq bazarı rolunu oynayan Qeysəriyyə yenə də ləl-cəvahirdən xali deyil. Rayonun tarixini özündə ehtiva edən, tarixin dərin qatlarından, milli dəyərlərimizdən, bu torpağın yetişdirdiyi Məmməd Səid Ordubadi, Yusif Məmmədəliyev, Məhəmmədtağı Sidqi kimi görkəmli şəxsiyyətlərdən soraq verən hər bir eksponat bu günümüz üçün sözün əsl mənasında ləl-cəvahirdir.
Zəngin tariximizi və bu tarixi özündə yaşadan abidələrimizi təbliğ edək ki, turizmin inkişafına bizim də töhfəmiz olsun.


Ruhiyyə Rəsulova

Naxçıvan Televiziyasının baş redaktoru

"Palitra" qəzeti

13.02.2017

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Baş Prokurorluq: Düşmənin yaşayış məntəqələrini atəşə tutması nəticəsində həlak olan mülki şəxslərin sayı 65-ə çatıb

24-10-2020-17-53 Xəbərlər

Baş Prokurorluq: Düşmənin yaşayış məntəqələrini atəşə tutması nəticəsində həlak olan mülki şəxslərin sayı 65-ə çatıb

Ermənistan ordusunun Azərbaycanın yaşayış məntəqələrini ağır artilleriya və rake...

Artilleriya bölmələrimiz düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirməyə davam edir - VİDEO

24-10-2020-16-55 Xəbərlər

Artilleriya bölmələrimiz düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirməyə davam edir - VİDEO

Artilleriya bölmələrimiz düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirməyə davam edir.

Ermənistan növbəti itkilərini açıqlayıb - SİYAHI

24-10-2020-16-48 Xəbərlər

Ermənistan növbəti itkilərini açıqlayıb - SİYAHI

Ermənistan hökuməti oktyabrın 24-də Dağlıq Qarabağ münaqişəsində həlak olan hərb...

Baş Prokurorluq sosial şəbəkə istifadəçilərinə və KİV nümayəndələrinə müraciət edib

24-10-2020-16-28 Xəbərlər

Baş Prokurorluq sosial şəbəkə istifadəçilərinə və KİV nümayəndələrinə müraciət edib

Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğu sosial şəbəkə istifadəçilərinə və kü...

Müdafiə Nazirliyi: Düşmənin döyüş təyyarəsi məhv edilib

24-10-2020-15-49 Xəbərlər

Müdafiə Nazirliyi: Düşmənin döyüş təyyarəsi məhv edilib

Oktyabrın 24-də gündüz saatlarında cəbhənin Qubadlı istiqamətində Ermənistan hər...

Qələbənin rəngi hopub Qarabağa

24-10-2020-14-54 Xəbərlər

Qələbənin rəngi hopub Qarabağa

Hər gün bir yeni xəbər, hər gün bir qələbə sevinci...

Azərbaycan MN: Laçın və Qubadlı rayonları Ermənistan ərazisindən raket-artilleriya atəşinə tutulur

24-10-2020-14-11 Xəbərlər

Azərbaycan MN: Laçın və Qubadlı rayonları Ermənistan ərazisindən raket-artilleriya atəşinə tutulur

Azərbaycan Ordusu bölmələrinin Laçın və Qubadlı istiqamətlərində həyata keçirdiy...

Ermənistan ordusu Goranboyda yaşayış məntəqəsinə iki ədəd "Smerç" raketi atıb

24-10-2020-13-33 Xəbərlər

Ermənistan ordusu Goranboyda yaşayış məntəqəsinə iki ədəd "Smerç" raketi atıb

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozaraq iriçaplı sil...

Günün şeiri

24-10-2020-11-49 Xəbərlər

Günün şeiri

Bu gün görkəmli  filosof şair Hüseyn Cavidin anadan olmasının 138 ili tamam olur...

Müdafiə Nazirliyi: Qubadlı rayonu Ermənistan ərazisindən artilleriya atəşinə tutulur

24-10-2020-11-33 Xəbərlər

Müdafiə Nazirliyi: Qubadlı rayonu Ermənistan ərazisindən artilleriya atəşinə tutulur

Döyüş mövqelərini itirərək geri çəkilməyə məcbur edilən düşmən Ermənistanın Goru...

Gecə ərzində düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib - VİDEO

24-10-2020-11-18 Xəbərlər

Gecə ərzində düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib - VİDEO

Düşmənin gecə ərazində məhv edilən döyüş texnikalarının videogörüntüləri yayılıb...

Düşmən Goranboy-Naftalan istiqamətindəki ərazilərimizi atəşə tutur

24-10-2020-10-55 Xəbərlər

Düşmən Goranboy-Naftalan istiqamətindəki ərazilərimizi atəşə tutur

Düşmən Goranboy-Naftalan istiqamətindəki ərazilərimizi atəşə tutur.

Düşmən yaşayış məntəqələrimizi atəşə tutur

24-10-2020-10-26 Xəbərlər

Düşmən yaşayış məntəqələrimizi atəşə tutur

Tərtər və Bərdə rayonlarının ərazilərindəki yaşayış məntəqələrimiz düşmən tərə...

Düşmənin zərbə PUA-sı zərərsizləşdirilib

24-10-2020-10-06 Xəbərlər

Düşmənin zərbə PUA-sı zərərsizləşdirilib

Oktyabrın 23-ü gündüz saatlarında Cəbrayıl rayonu istiqamətində Ermənistan silah...

Cəbhədə oktyabrın 24-nə olan vəziyyət

24-10-2020-08-52 Xəbərlər

Cəbhədə oktyabrın 24-nə olan vəziyyət

Oktyabrın 23-ü gün ərzində və 24-nə keçən gecə cəbhənin Ağdərə, Xocavənd, Füzuli...

Xocavəndin 2, Cəbrayılın 5, Zəngilanın 2 kəndi işğaldan azad olunub

23-10-2020-17-30 Xəbərlər

Xocavəndin 2, Cəbrayılın 5, Zəngilanın 2 kəndi işğaldan azad olunub

"Müzəffər Azərbaycan Ordusu Xocavənd rayonunun Dolanar, Bünyadlı kəndlərini, Cəb...

Qubadlının 4 kəndi işğaldan azad edilib

23-10-2020-17-30 Xəbərlər

Qubadlının 4 kəndi işğaldan azad edilib

"Müzəffər Azərbaycan Ordusu Qubadlı rayonunun Zilanlı, Kürd Mahrızlı, Muğanlı və...

Yerdəyişmə etməyə hazırlaşan düşmənin canlı qüvvəsi və zirehli texnikası məhv edilib - VİDEO

23-10-2020-16-58 Xəbərlər

Yerdəyişmə etməyə hazırlaşan düşmənin canlı qüvvəsi və zirehli texnikası məhv edilib - VİDEO

Azərbaycan hərbçiləri yerdəyişmə etməyə hazırlaşan düşmənin canlı qüvvəsi və zir...

Məhkəmə simulyasiyası layihəsinin birinci mərhələsinin yekunu keçirilib

23-10-2020-16-24 Xəbərlər

Məhkəmə simulyasiyası layihəsinin birinci mərhələsinin yekunu keçirilib

Ədliyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyinə bildir...

Ermənistan Azərbaycana qarşı ekoloji terror həyata keçirir

23-10-2020-15-42 Xəbərlər

Ermənistan Azərbaycana qarşı ekoloji terror həyata keçirir

Terrorizm sözü özündə ekoloji terror ifadəsini də ehtiva edir, lakin heç kim han...

İşğaldan azad edilmiş şəhər və kəndlərimiz

23-10-2020-15-10 Xəbərlər

İşğaldan azad edilmiş şəhər və kəndlərimiz

Azərbaycan Ordusunun sentyabrın 27-də Qarabağda başladığı uğurlu əks-həmlə əməli...

Erməni əsir: “Erməni xalqına müraciət edirəm: Bizə məxsus olmayan torpağa görə döyüşmək lazım deyil” - VİDEO

23-10-2020-14-00 Xəbərlər

Erməni əsir: “Erməni xalqına müraciət edirəm: Bizə məxsus olmayan torpağa görə döyüşmək lazım deyil” - VİDEO

“Mən erməni xalqına müraciət edirəm. Qardaşlar və bacılar, bizə məxsus olmayan t...

Ordumuza təslim olan mayor erməni xalqına müraciət edib: “Uşaqlarımızı Azərbaycan ərazisində döyüşməyə buraxmayın” - VİDEO

23-10-2020-13-53 Xəbərlər

Ordumuza təslim olan mayor erməni xalqına müraciət edib: “Uşaqlarımızı Azərbaycan ərazisində döyüşməyə buraxmayın” - VİDEO

Döyüşlərdə Azərbaycan Ordusuna təslim olan erməni əsir xalqına müraciət edib.

Kürd əsilli muzdluların Ermənistan tərəfdə döyüşdüyü təsdiqlənib - VİDEO

23-10-2020-13-50 Xəbərlər

Kürd əsilli muzdluların Ermənistan tərəfdə döyüşdüyü təsdiqlənib - VİDEO

Erməni əsir kürd əsilli muzdluların Ermənistan tərəfdə döyüşdüyünü etiraf edib. ...

Erməni deputatın qardaşı da məhv edildi

23-10-2020-12-57 Xəbərlər

Erməni deputatın qardaşı da məhv edildi

Ermənistan parlamentinin hakim “Mənim addımım” fraksiyasının deputatı Vaqarşak A...

Ermənistana məxsus daha bir PUA məhv edilib

23-10-2020-12-17 Xəbərlər

Ermənistana məxsus daha bir PUA məhv edilib

Oktyabrın 23-də saat 12.00 radələrində Ağcabədi rayonu istiqamətində uçuş keçirm...

“Naxçıvanın publisistik xəritəsi” və “Yaratmaq amalı” dərs vəsaitlərinin təqdimatı olub

23-10-2020-12-06 Xəbərlər

“Naxçıvanın publisistik xəritəsi” və “Yaratmaq amalı” dərs vəsaitlərinin təqdimatı olub

Naxçıvan Dövlət Universitetində Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrini...

Düşmənin 4 PUA-sı zərərsizləşdirilib

23-10-2020-11-18 Xəbərlər

Düşmənin 4 PUA-sı zərərsizləşdirilib

Oktyabrın 23-ü saat 03.00-dan 09.00-dək Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus 2 ...

Ermənistanın keçmiş deputatı Dağlıq Qarabağda ölüb

23-10-2020-11-12 Xəbərlər

Ermənistanın keçmiş deputatı Dağlıq Qarabağda ölüb

Ermənistan parlamentinin sabiq deputatı David Matevosyan Dağlıq Qarabağ münaqişə...

Müdafiə Nazirliyi: Azərbaycan Ordusu mülki əhalini və infrastrukturu atəşə tutmur

23-10-2020-10-46 Xəbərlər

Müdafiə Nazirliyi: Azərbaycan Ordusu mülki əhalini və infrastrukturu atəşə tutmur

Dağlıq Qarabağ ərazisindəki Ağdərə, Xocavənd və Qırmızı Bazar yaşayış məntəqələr...