Təəssüf ki, bunun qarşısının alınmasına hələ də laqeyd yanaşırıq

Açıq internet ensiklopediyasında Naxçıvan barədə təhrif olunmuş  məlumatlar yerləşdirilib

 “Qadanız mənə gəlsin, bu qədər “balıx-balıx” deyə-deyə pəs niyə o gözəl sirkəni qoydunuz orda qaldı və ağzını heç açmadınız da?        

Nənənin bu sözü bizi deyəsən yuxudan oyatdı; bir də baxaq kı, doğrudan da “balıq”nan “balıx” sözlərinin mübahisəsinə biz dörd nəfər ədib elə bərk qızışmışıq ki, on iki girvənkə balığı yeyib qurtarana kimi o gözəl sirkə ağzı tıxaclı dəc qalıb stolun üstündə; bir surətdə ki, haman sirkəni dördümüz də      tamam yarım saat gözlədik ki,       bazardan gəlsin”.

Allah sənə rəhmət eləsin, Mirzə Cəlil. Sən elə böyük yazıçısan ki, hər cümlən, hər sözün bu gün də aktualdır. Hansı mövzudan yazmaq, nədən bəhs etmək istəsək, dönüb-dolaşıb yenə sənin üstünə qaçırıq.

Bu yaxınlarda bir internet saytında Naxçıvan barədə yerləşdirilən məlumatlarla tanış olarkən Cəlil Məmmədquluzadənin “Sirkə” hekayəsi yadıma düşdü. Bəli, bu gün bəzilərimizin başı lazımsız şeylərə elə bərk qarışıb ki, düşmən bundan “səmərəli” istifadə edərək öz təbliğatını daha da genişləndirib.

Doğrudur, son vaxtlar internet saytlarında, sosial şəbəkələrdə Naxçıvanın turizm potensialının təbliği ilə bağlı görülən işlər təqdirəlayiqdir. Ancaq, təəssüf ki, yenə bəzilərimiz bir neçə şəkil paylaşmaqla bu sahədəki missiyamızı bitmiş hesab edirik. Həmin şəkilləri də ki, yalnız özümüz görürük. Bəs xarici dillərdə Naxçıvanı necə təbliğ edirik? Dünyanın ən geniş informasiya şəbəkəsi olan internetə baxdıqda Naxçıvan barədə xarici dillərdə yerləşdirilmiş materialların çox az olduğunu görürük. Dünya inkişaf edir. Bəzi ölkələr məhz təbliğat hesabına üst-üstə qoyulmuş üç daş parçasını belə, YUNESKO-nun dünya mirası siyahısına salmağa çalışırlar. Biz isə dünyada bənzəri olmayan abidə və qalalarımızın, təbiət guşələrimizin, xalq sənətkarlığı nümunələrimizin sanki dil açıb özünü təbliğ edəcəyini gözləyirmiş kimi hələ də passiv mövqe tutmaqdayıq. Müasir texnologiya və Naxçıvanda yaradılmış şərait hər bir muxtar respublika sakininə bu sahədə öz vətənpərvərlik borcunu yerinə yetirməyə imkan verir.

Bu gün Google kimi beynəlxalq axtarış saytlarında ingilis dilində Naxçıvan yazıb axtarış aparanda, qarşımıza hansı məlumat çıxır? İlk qarşımıza çıxan Wikipedia.org saytıdır ki, kaş çıxmayaydı.

Wikipedia.org-da Naxçıvanla bağlı yerləşdirilən informasiyaları təhlil etməmişdən öncə bu sayt barədə oxucularımıza qısa məlumat verək.

Vikipedia açıq internet ensiklopediyasıdır. Bu internet ensiklopediyasının 290 dildə versiyası vardır. Vikipedianın əsas adminləri və redaktorları Amerika Birləşmiş Ştatlarında, köməkçi adminləri isə Hollandiya, Fransa və Cənubi Koreyada fəaliyyət göstərirlər. Hər bir internet istifadəçisi vikipediada məlumatlar yerləşdirə, həmin məlumatları dəyişdirə bilər. Bu ensiklopediyada müxtəlif dillərdə 20 milyondan çox məqalə yerləşdirilib. Vikipedia dünyada ən çox oxunan saytlardan biridir. Hər ay 500 milyon insan bu saytdan istifadə edir ki, onların da 62 faizi vikipedianın ingilisdilli versiyasına daxil olanlardır.

“Alexa” beynəlxalq reytinq saytında vikipedianın ingilis dilində olan versiyası dünya üzrə 6-cı yerdə qərar tutub. Göründüyü kimi, vikipedia dünya əhalisinin ən çox müraciət etdiyi internet saytlarındandır. Ona görə də biz bu açıq internet ensiklopediyasında Naxçıvanla bağlı yerləşdirilmiş məlumatlara ciddi yanaşmalı, qədim diyarımızın tarixinin, mədəniyyətinin, milli dəyərlərimizin düzgün təbliğinə çalışmalıyıq. Vikipedia akademik dairələrdə ciddi elmi mənbə sayılmasa da, bu sayt beynəlxalq ictimai rəyin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayır.

İndi isə keçək əsas məsələyə və görək vikipedianın ingilisdilli versiyasında Naxçıvan haqqında hansı məlumatlar var? Elə buradaca qeyd edim ki, 2001-ci ildən fəaliyyət göstərən bu internet ensiklopediyasında Naxçıvan barədə məqalə bizim tərəfimizdən yerləşdirilməyib. Əgər ziyalılarımız, ingilisdilli mütəxəssislərimiz, hansısa dövlət orqanımız internet ensiklopediyasında Naxçıvan haqqında həqiqətləri əks etdirən məlumatlar yerləşdirsəydi, bu gün vikipediada təhrif olunmuş məlumatlar, cəfəng fikirlər qarşımıza çıxmazdı. Bu işdə biz jurnalistlərin laqeydliyini də qeyd etməliyik. Bütün bunların nəticəsidir ki, bu yaxınlarda Naxçıvana gələn bir xarici ölkə vətəndaşı guya da­ğı­dıl­mış, əsl həqiqətdə isə heç vaxt bu ərazidə olmayan “abidələr”in yerini axtarırdı. Təəssüf ki, o turist həmin məlumatları vikipediadan əldə etmişdi. Təsadüf nəticəsində tanış olduğumuz həmin turistə həqiqətləri əks etdirən ədəbiyyatlar verməklə izah etdik ki, bura əzəli Azərbaycan torpağıdır, onun dediyi “abidələr” bu ərazidə olmayıb.

Bəs vikipediada yerləşdirilən, düşmən ölkənin nümayəndəsi tərəfindən hazırlandığı heç bir şübhə doğurmayan həmin məqalədə Naxçıvan Muxtar Respublikası necə təqdim edilib?

Biz o yalan məlumatları, heç bir əsası olmayan “faktları” geniş şərh etmək fikrindən uzağıq. Əgər kim istəsə, Wikipedia.org saytına daxil olub həmin məqalə ilə tanış ola bilər. Ancaq bəzi məqamları qeyd etməmək mümkün deyil.

Məqalə elə yazılıb ki, ilk baxışdan onun Naxçıvanda yaşayan biri tərəfindən hazırlandığı başa düşülür. Naxçıvanın muxtariyyət tarixi, əhalisi, ərazisi, idarəetmə quruluşu, blokadada yaşadığı barədə məlumatların olduğu yazıda hətta Kərki kəndinin ermənilər tərəfindən işğal olunması faktı da öz əksini tapıb. Ancaq sonrakı bölmələrdə verilən məlumatlar Naxçıvan haqqında təsəvvürü olmayan oxucuda çaşqınlıq yaradır, qədim diyarımızın əzəli Azərbaycan torpağı olduğunu şübhə altına alır. Saxta mənbələrdən gətirilən “faktlar”la sübut etməyə çalışırlar ki, guya biz bu torpaqlara gəlməyik, buranın “əzəli sakinləri” isə ermənilər olublar. Hətta məqalədə yerləşdirilən bir cədvəldə “əsrlər bundan öncə Naxçıvanda yaşayan ermənilərin sayı” barədə saxta        rəqəmlər öz əksini tapıb.

Onu da deyək ki, bu məlumatlar hansısa internet istifadəçisi tərəfindən silinə bilməz. Bunun üçün internet ensiklopediyasının redaktorlarına real faktları əks etdirən materiallar göndərməli, buna öz etirazımızı bildirməliyik. Bu sahənin mütəxəssislərinin, elm adamlarının, fəal internet istifadəçisi olan gənclərin, rus və ingilis dillərini bilən vətənpərvər insanların köməyi ilə ermənilərin növbəti dəfə əl atdığı bu saxtakarlıq aradan qaldırılmalıdır. Bu cəfəngiyyat dolu, heç bir tarixi həqiqəti özündə əks etdirməyən məlumatları yalnız vikipedia qrupunun üzvlərinin müdaxiləsi ilə silmək olar. Onlara isə tutarlı dəlillərlə yazılan yazılarla, tarixi həqiqətləri əks etdirən faktlarla, kütləvi şəkildə ictimai etirazla təsir etmək mümkündür. Vətənpərvərlik təkcə silahla düşmənə qarşı vuruşmaq deyil. Biz həm də informasiya müharibəsində düşmənə qalib gəlməliyik. Bu işdə hər birimiz fəallıq göstərməli və vətəndaşlıq borcumuzu yerinə yetirməliyik.

Qeyd edək ki, bu məlumatlar vikipedianın rus dilində olan versiyasında da yerləşdirilib.

Açıq internet ensiklopediyasında Naxçıvan barədə təhrif olunmuş  məlumatlar yerləşdirilib

 

Tural Səfərov

"Şərq qapısı" qəzeti

28.02.2017

 

 

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Robotların elektron dərisi toxunuşlara daha həssas olacaq

15-08-2018-14-58 Xəbərlər

Robotların elektron dərisi toxunuşlara daha həssas olacaq

Alimlər tərəfindən hazırlanmış süni dəri insan dərisi ilə müqayisədə toxunuşlara...

Yeni “iPhone” modellərinin qiyməti proqnozlaşdırılıb

15-08-2018-14-30 Xəbərlər

Yeni “iPhone” modellərinin qiyməti proqnozlaşdırılıb

Ekspertlər cari ilin sentyabrında təqdimatı planlaşdırılan 3 yeni “iPhone” model...

Futbol üzrə Azərbaycan yığması Belarusda qələbə qazanıb

15-08-2018-14-18 Xəbərlər

Futbol üzrə Azərbaycan yığması Belarusda qələbə qazanıb

Minskdə təlim-məşq toplanışında olan futbol üzrə 17 yaşadək qızlardan ibarət Azə...

Çempionlar Liqasının yeni mövsüm üçün topu təqdim olunub

15-08-2018-14-01 Xəbərlər

Çempionlar Liqasının yeni mövsüm üçün topu təqdim olunub

“Adidas” 2018-2019 mövsümü üçün Çempionlar Liqasının yeni topunu təqdim edib.

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

15-08-2018-13-53 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 16-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...

DSX-nın yeni sərhəd zastavası istifadəyə verilib

15-08-2018-13-20 Xəbərlər

 DSX-nın yeni sərhəd zastavası istifadəyə verilib

Dövlət Sərhəd Xidmə­ti­nin (DSX) sərhəd qoşunlarının “Xu­dat” sər­həd dəs­təsini...

Gündə 10 min addımın 5 önəmli faydası

15-08-2018-12-47 Xəbərlər

Gündə 10 min addımın 5 önəmli faydası

– Diabeti gecikdirir: Gündə nizamlı olaraq atılan 10 min addım insulin müqavimət...

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qurban bayramı münasibətilə tövsiyələrini açıqladı

15-08-2018-12-31 Xəbərlər

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Qurban bayramı münasibətilə tövsiyələrini açıqladı

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) Qazılar Şurası Qurban bayramı münasibətilə ...

Ən keyfiyyətli displeyə malik smartfon bəlli olub

15-08-2018-12-16 Xəbərlər

Ən keyfiyyətli displeyə malik smartfon bəlli olub

“DisplayMate” analitik firması ən keyfiyyətli displeyə malik smartfonun adını aç...

Azərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 26 il ötür

15-08-2018-11-53 Xəbərlər

Azərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 26 il ötür

Bu gün Azərbaycanın milli valyutası – manatın dövriyyəyə buraxılmasından 26 il ö...

Naxçıvanda yeddi ayda 248 milyon 423 min kilovat-saatdan çox elektrik enerjisi istehsal edilib

15-08-2018-11-38 Xəbərlər

Naxçıvanda yeddi ayda 248 milyon 423 min kilovat-saatdan çox elektrik enerjisi istehsal edilib

Bu ilin yeddi ayında muxtar respublikanın elektrik stansiyalarında 248 milyon 42...

Autizmdən əziyyət çəkən uşaqlara kömək edən robot təqdim edilib

15-08-2018-11-24 Xəbərlər

Autizmdən əziyyət çəkən uşaqlara kömək edən robot təqdim edilib

Lüksemburq universitetinin alimləri tərəfindən yaradılmış “LuxAI”  startapı “QTr...

Vanuatuda vulkanın fəallaşması ilə əlaqədar on minlərlə sakin təxliyə olunub

15-08-2018-11-10 Xəbərlər

Vanuatuda vulkanın fəallaşması ilə əlaqədar on minlərlə sakin təxliyə olunub

Vanuatu dövlətinə məxsus Oba adasında Monaro vulkanının fəallaşması ilə əlaqədar...

Stolüstü tennis üzrə yeniyetmələrdən ibarət Azərbaycan və İran yığmaları birgə təlim-məşq toplanışı keçirirlər

15-08-2018-10-58 Xəbərlər

Stolüstü tennis üzrə yeniyetmələrdən ibarət Azərbaycan və İran yığmaları birgə təlim-məşq toplanışı keçirirlər

Stolüstü tennis üzrə yeniyetmələrdən ibarət Azərbaycan və İran yığma komandaları...

“Magistr” jurnalının yeddinci nömrəsi çapdan çıxıb

15-08-2018-10-44 Xəbərlər

“Magistr” jurnalının yeddinci nömrəsi çapdan çıxıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) “Magistr” jurnalının yeddinci nömrəsini nəşr etdiri...

“Yay Məktəbi”nin musiqiçi qonaqları

15-08-2018-10-31 Xəbərlər

“Yay Məktəbi”nin musiqiçi qonaqları

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən N...

Azərbaycanın 17 yaşadək futbolçuları Qazaxıstanda “Prezident kuboku” turnirində iştirak edəcəklər

15-08-2018-10-18 Xəbərlər

Azərbaycanın 17 yaşadək futbolçuları Qazaxıstanda “Prezident kuboku” turnirində iştirak edəcəklər

On yeddi yaşadək futbolçulardan ibarət Azərbaycan yığması Qazaxıstanda keçiriləc...

Sarıkökü bu ədviyyatla birlikdə istifadə edin

15-08-2018-10-05 Xəbərlər

Sarıkökü bu ədviyyatla birlikdə istifadə edin

Sarıkök ən faydalı ədviyyatlardan biridir. Hal hazırda bütün dünyada sarıkökə ol...

Türkiyə ABŞ mallarına idxal rüsumunu artırdı

15-08-2018-09-52 Xəbərlər

 Türkiyə ABŞ mallarına idxal rüsumunu artırdı

ABŞ sanksiyalarına cavab olaraq Türkiyə ABŞ mallarına idxal rüsumunu artırıb.

Avqustun 15-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

15-08-2018-09-40 Xəbərlər

Avqustun 15-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

Azərbaycan Mərkəzi Bankı 15 avqust tarixindən etibarən valyuta məzənnələrini açı...

Naxçıvanın muzeylərini 47 min tamaşaçı ziyarət edib

15-08-2018-09-14 Xəbərlər

Naxçıvanın muzeylərini 47 min tamaşaçı ziyarət edib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXA...

Новости Нахчывана

15-08-2018-09-00 Xəbərlər

Новости Нахчывана

Нахчыванское Телевидение начало выпуск новостей на русском языке.

UEFA Çempionlar Liqasının III təsnifat mərhələsinə yekun vurulub

15-08-2018-08-38 Xəbərlər

UEFA Çempionlar Liqasının III təsnifat mərhələsinə yekun vurulub

Avqustun 14-də BATE – “Qarabağ” oyunundan başqa keçirilən əlavə doqquz cavab qar...

Püstə bağında dərmanlama aparılıb

14-08-2018-21-48 Xəbərlər

Püstə bağında dərmanlama aparılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətl...

UEFA Çempionlar Liqası: BATE-“Qarabağ” oyunu başlayıb

14-08-2018-21-13 Xəbərlər

UEFA Çempionlar Liqası: BATE-“Qarabağ” oyunu başlayıb

Avqustun 14-də Ağdamın “Qarabağ” klubu futbol üzrə UEFA Çempionlar Liqasının III...

“Panço” firması Naxçıvanda mağaza açıb

14-08-2018-20-58 Xəbərlər

“Panço” firması Naxçıvanda mağaza açıb

Türkiyənin məşhur “Panço” firması Naxçıvanda fəaliyyətə başlayıb.

BATE və “Qarabağ” komandalarının start heyətləri açıqlanıb

14-08-2018-20-26 Xəbərlər

BATE və “Qarabağ” komandalarının start heyətləri açıqlanıb

Futbol üzrə UEFA Çempionlar Liqasının üçüncü təsnifat mərhələsi çərçivəsində s...

Culfada payız-qış mövsümünə hazırlıq müzakirə olunub

14-08-2018-20-05 Xəbərlər

Culfada payız-qış mövsümünə hazırlıq müzakirə olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Culfa Rayon İcra Hakimiyyətində keçirilən tədbirdə  icr...

Soyuducu anbarın fəaliyyəti bərpa olunub

14-08-2018-19-40 Xəbərlər

Soyuducu anbarın fəaliyyəti bərpa olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şahbuz rayonundakı meyvə-tərəvəz saxlanılması üçün nə...

Naxçıvanda məktəb formalarının tikilişinə başlanıb

14-08-2018-19-13 Xəbərlər

Naxçıvanda məktəb formalarının tikilişinə başlanıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, yeni dərs ilində ümumtəhsil məktəblərinin şagirdlərini ...