Təəssüf ki, bunun qarşısının alınmasına hələ də laqeyd yanaşırıq

Açıq internet ensiklopediyasında Naxçıvan barədə təhrif olunmuş  məlumatlar yerləşdirilib

 “Qadanız mənə gəlsin, bu qədər “balıx-balıx” deyə-deyə pəs niyə o gözəl sirkəni qoydunuz orda qaldı və ağzını heç açmadınız da?        

Nənənin bu sözü bizi deyəsən yuxudan oyatdı; bir də baxaq kı, doğrudan da “balıq”nan “balıx” sözlərinin mübahisəsinə biz dörd nəfər ədib elə bərk qızışmışıq ki, on iki girvənkə balığı yeyib qurtarana kimi o gözəl sirkə ağzı tıxaclı dəc qalıb stolun üstündə; bir surətdə ki, haman sirkəni dördümüz də      tamam yarım saat gözlədik ki,       bazardan gəlsin”.

Allah sənə rəhmət eləsin, Mirzə Cəlil. Sən elə böyük yazıçısan ki, hər cümlən, hər sözün bu gün də aktualdır. Hansı mövzudan yazmaq, nədən bəhs etmək istəsək, dönüb-dolaşıb yenə sənin üstünə qaçırıq.

Bu yaxınlarda bir internet saytında Naxçıvan barədə yerləşdirilən məlumatlarla tanış olarkən Cəlil Məmmədquluzadənin “Sirkə” hekayəsi yadıma düşdü. Bəli, bu gün bəzilərimizin başı lazımsız şeylərə elə bərk qarışıb ki, düşmən bundan “səmərəli” istifadə edərək öz təbliğatını daha da genişləndirib.

Doğrudur, son vaxtlar internet saytlarında, sosial şəbəkələrdə Naxçıvanın turizm potensialının təbliği ilə bağlı görülən işlər təqdirəlayiqdir. Ancaq, təəssüf ki, yenə bəzilərimiz bir neçə şəkil paylaşmaqla bu sahədəki missiyamızı bitmiş hesab edirik. Həmin şəkilləri də ki, yalnız özümüz görürük. Bəs xarici dillərdə Naxçıvanı necə təbliğ edirik? Dünyanın ən geniş informasiya şəbəkəsi olan internetə baxdıqda Naxçıvan barədə xarici dillərdə yerləşdirilmiş materialların çox az olduğunu görürük. Dünya inkişaf edir. Bəzi ölkələr məhz təbliğat hesabına üst-üstə qoyulmuş üç daş parçasını belə, YUNESKO-nun dünya mirası siyahısına salmağa çalışırlar. Biz isə dünyada bənzəri olmayan abidə və qalalarımızın, təbiət guşələrimizin, xalq sənətkarlığı nümunələrimizin sanki dil açıb özünü təbliğ edəcəyini gözləyirmiş kimi hələ də passiv mövqe tutmaqdayıq. Müasir texnologiya və Naxçıvanda yaradılmış şərait hər bir muxtar respublika sakininə bu sahədə öz vətənpərvərlik borcunu yerinə yetirməyə imkan verir.

Bu gün Google kimi beynəlxalq axtarış saytlarında ingilis dilində Naxçıvan yazıb axtarış aparanda, qarşımıza hansı məlumat çıxır? İlk qarşımıza çıxan Wikipedia.org saytıdır ki, kaş çıxmayaydı.

Wikipedia.org-da Naxçıvanla bağlı yerləşdirilən informasiyaları təhlil etməmişdən öncə bu sayt barədə oxucularımıza qısa məlumat verək.

Vikipedia açıq internet ensiklopediyasıdır. Bu internet ensiklopediyasının 290 dildə versiyası vardır. Vikipedianın əsas adminləri və redaktorları Amerika Birləşmiş Ştatlarında, köməkçi adminləri isə Hollandiya, Fransa və Cənubi Koreyada fəaliyyət göstərirlər. Hər bir internet istifadəçisi vikipediada məlumatlar yerləşdirə, həmin məlumatları dəyişdirə bilər. Bu ensiklopediyada müxtəlif dillərdə 20 milyondan çox məqalə yerləşdirilib. Vikipedia dünyada ən çox oxunan saytlardan biridir. Hər ay 500 milyon insan bu saytdan istifadə edir ki, onların da 62 faizi vikipedianın ingilisdilli versiyasına daxil olanlardır.

“Alexa” beynəlxalq reytinq saytında vikipedianın ingilis dilində olan versiyası dünya üzrə 6-cı yerdə qərar tutub. Göründüyü kimi, vikipedia dünya əhalisinin ən çox müraciət etdiyi internet saytlarındandır. Ona görə də biz bu açıq internet ensiklopediyasında Naxçıvanla bağlı yerləşdirilmiş məlumatlara ciddi yanaşmalı, qədim diyarımızın tarixinin, mədəniyyətinin, milli dəyərlərimizin düzgün təbliğinə çalışmalıyıq. Vikipedia akademik dairələrdə ciddi elmi mənbə sayılmasa da, bu sayt beynəlxalq ictimai rəyin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayır.

İndi isə keçək əsas məsələyə və görək vikipedianın ingilisdilli versiyasında Naxçıvan haqqında hansı məlumatlar var? Elə buradaca qeyd edim ki, 2001-ci ildən fəaliyyət göstərən bu internet ensiklopediyasında Naxçıvan barədə məqalə bizim tərəfimizdən yerləşdirilməyib. Əgər ziyalılarımız, ingilisdilli mütəxəssislərimiz, hansısa dövlət orqanımız internet ensiklopediyasında Naxçıvan haqqında həqiqətləri əks etdirən məlumatlar yerləşdirsəydi, bu gün vikipediada təhrif olunmuş məlumatlar, cəfəng fikirlər qarşımıza çıxmazdı. Bu işdə biz jurnalistlərin laqeydliyini də qeyd etməliyik. Bütün bunların nəticəsidir ki, bu yaxınlarda Naxçıvana gələn bir xarici ölkə vətəndaşı guya da­ğı­dıl­mış, əsl həqiqətdə isə heç vaxt bu ərazidə olmayan “abidələr”in yerini axtarırdı. Təəssüf ki, o turist həmin məlumatları vikipediadan əldə etmişdi. Təsadüf nəticəsində tanış olduğumuz həmin turistə həqiqətləri əks etdirən ədəbiyyatlar verməklə izah etdik ki, bura əzəli Azərbaycan torpağıdır, onun dediyi “abidələr” bu ərazidə olmayıb.

Bəs vikipediada yerləşdirilən, düşmən ölkənin nümayəndəsi tərəfindən hazırlandığı heç bir şübhə doğurmayan həmin məqalədə Naxçıvan Muxtar Respublikası necə təqdim edilib?

Biz o yalan məlumatları, heç bir əsası olmayan “faktları” geniş şərh etmək fikrindən uzağıq. Əgər kim istəsə, Wikipedia.org saytına daxil olub həmin məqalə ilə tanış ola bilər. Ancaq bəzi məqamları qeyd etməmək mümkün deyil.

Məqalə elə yazılıb ki, ilk baxışdan onun Naxçıvanda yaşayan biri tərəfindən hazırlandığı başa düşülür. Naxçıvanın muxtariyyət tarixi, əhalisi, ərazisi, idarəetmə quruluşu, blokadada yaşadığı barədə məlumatların olduğu yazıda hətta Kərki kəndinin ermənilər tərəfindən işğal olunması faktı da öz əksini tapıb. Ancaq sonrakı bölmələrdə verilən məlumatlar Naxçıvan haqqında təsəvvürü olmayan oxucuda çaşqınlıq yaradır, qədim diyarımızın əzəli Azərbaycan torpağı olduğunu şübhə altına alır. Saxta mənbələrdən gətirilən “faktlar”la sübut etməyə çalışırlar ki, guya biz bu torpaqlara gəlməyik, buranın “əzəli sakinləri” isə ermənilər olublar. Hətta məqalədə yerləşdirilən bir cədvəldə “əsrlər bundan öncə Naxçıvanda yaşayan ermənilərin sayı” barədə saxta        rəqəmlər öz əksini tapıb.

Onu da deyək ki, bu məlumatlar hansısa internet istifadəçisi tərəfindən silinə bilməz. Bunun üçün internet ensiklopediyasının redaktorlarına real faktları əks etdirən materiallar göndərməli, buna öz etirazımızı bildirməliyik. Bu sahənin mütəxəssislərinin, elm adamlarının, fəal internet istifadəçisi olan gənclərin, rus və ingilis dillərini bilən vətənpərvər insanların köməyi ilə ermənilərin növbəti dəfə əl atdığı bu saxtakarlıq aradan qaldırılmalıdır. Bu cəfəngiyyat dolu, heç bir tarixi həqiqəti özündə əks etdirməyən məlumatları yalnız vikipedia qrupunun üzvlərinin müdaxiləsi ilə silmək olar. Onlara isə tutarlı dəlillərlə yazılan yazılarla, tarixi həqiqətləri əks etdirən faktlarla, kütləvi şəkildə ictimai etirazla təsir etmək mümkündür. Vətənpərvərlik təkcə silahla düşmənə qarşı vuruşmaq deyil. Biz həm də informasiya müharibəsində düşmənə qalib gəlməliyik. Bu işdə hər birimiz fəallıq göstərməli və vətəndaşlıq borcumuzu yerinə yetirməliyik.

Qeyd edək ki, bu məlumatlar vikipedianın rus dilində olan versiyasında da yerləşdirilib.

Açıq internet ensiklopediyasında Naxçıvan barədə təhrif olunmuş  məlumatlar yerləşdirilib

 

Tural Səfərov

"Şərq qapısı" qəzeti

28.02.2017

 

 

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

120 illik yubileyi qeyd olunan İbrahim Səfiyev kimdir?

17-10-2018-20-41 Xəbərlər

120 illik yubileyi qeyd olunan İbrahim Səfiyev kimdir?

NUHÇIXAN Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin mətbuat xidmətinə istinadən...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

17-10-2018-20-12 Xəbərlər

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Oktyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov ...

Dövlət İmtahan Mərkəzi xarici dil fənni üzrə nümunə audiomateriallar təqdim edib

17-10-2018-19-28 Xəbərlər

Dövlət İmtahan Mərkəzi xarici dil fənni üzrə nümunə audiomateriallar təqdim edib

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) gələn il keçiriləcək ümumi (9 illik) və tam (11 ill...

Güzəştli kreditlər təsərrüfatların inkişafını sürətləndirir

17-10-2018-18-59 Xəbərlər

Güzəştli kreditlər təsərrüfatların inkişafını sürətləndirir

Bu gün muxtar respublikada  kənd təsərrüfatı yönümlü  sahələrin inkişafı üçün mü...

Dünya şöhrətli alimin yubileyi Naxçıvanda qeyd olunub

17-10-2018-18-30 Xəbərlər

Dünya şöhrətli alimin yubileyi Naxçıvanda qeyd olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsi...

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi və müxbir üzvlərinin aylıq rütbə maaşları artırıldı - SƏRƏNCAM

17-10-2018-18-09 Xəbərlər

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi və müxbir üzvlərinin aylıq rütbə maaşları artırıldı - SƏRƏNCAM

Oktyabrın 17-də Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının hə...

Fransanın rəsmi qurumu hesabatında Naxçıvanın dövlət quruluşu və yerli idarəetməsi ilə bağlı material dərc edib

17-10-2018-16-53 Xəbərlər

Fransanın rəsmi qurumu hesabatında Naxçıvanın dövlət quruluşu və yerli idarəetməsi ilə bağlı material dərc edib

NUHÇIXAN Avropa Şurasının yerli və Regional Hakimiyyətlər Konqresinin internet p...

Yeniyetmə boksçularımız Avropa çempionatını iki qızıl və bir bürünc medalla başa vurublar

17-10-2018-16-26 Xəbərlər

Yeniyetmə boksçularımız Avropa çempionatını iki qızıl və bir bürünc medalla başa vurublar

Rusiyanın Anapa şəhərində keçirilən yeniyetmə boksçular arasında Avropa birincil...

Naxçıvanda 15 aztəminatlı ailəyə köməklik göstərilib

17-10-2018-16-10 Xəbərlər

Naxçıvanda 15 aztəminatlı ailəyə köməklik göstərilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, muxtar respublikanın Şərur, Babək, Ordubad və Sədərək r...

Ali Məclisin Sədri İsrailin səfiri ilə görüşüb - VİDEO

17-10-2018-15-53 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri İsrailin səfiri ilə görüşüb - VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, oktyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclis...

“Sasna Tsrer” terror təşkilatının üzvləri Ermənistanda deputatlığa iddialıdırlar

17-10-2018-15-30 Xəbərlər

“Sasna Tsrer” terror təşkilatının üzvləri Ermənistanda deputatlığa iddialıdırlar

Növbədənkənar parlament seçkilərinə hazırlaşan Ermənistan ictimaiyyətində siyasi...

Dram kollektivlərinin müsabiqəsinə start verilib

17-10-2018-15-02 Xəbərlər

Dram kollektivlərinin müsabiqəsinə start verilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Uşaq Teatrında “Dram kollektivlərinin i...

“Huawei Mate 20” və “Mate 20 Pro” qabaqcıl smartfonları rəsmən təqdim edilib

17-10-2018-14-45 Xəbərlər

“Huawei Mate 20” və “Mate 20 Pro” qabaqcıl smartfonları rəsmən təqdim edilib

“Huawei” şirkəti Londonda keçirilmiş tədbirdə öz qabaqcıl “Mate 20” və “Mate 20 ...

Naxçıvan Dövlət Universiteti Türkiyənin daha bir təhsil ocağı ilə müqavilə imzalayıb

17-10-2018-14-29 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universiteti Türkiyənin daha bir təhsil ocağı ilə müqavilə imzalayıb

Naxçıvan Dövlət Universiteti ilə Türkiyənin Çankırı Karatekin Universiteti arası...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

17-10-2018-14-16 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında oktyabrın 18-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlan...

HHM bölmələri “OSA” zenit-raket komplekslərindən döyüş atışları icra ediblər - VİDEO

17-10-2018-14-03 Xəbərlər

HHM bölmələri “OSA” zenit-raket komplekslərindən döyüş atışları icra ediblər - VİDEO

Müdafiə naziri Zakir Həsovun təsdiq etdiyi 2018-ci il üçün döyüş hazırlığı planı...

Əkinə yararsız olan yerlərdə meyvə bağları salınacaq

17-10-2018-13-30 Xəbərlər

Əkinə yararsız olan yerlərdə meyvə bağları salınacaq

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “2016-2020-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında m...

Zirinc: turş dadı olsa da, çox faydalıdır

17-10-2018-12-49 Xəbərlər

 Zirinc: turş dadı olsa da, çox faydalıdır

Zirinc qədim zamanlardan bəri tanınan və istifadə edilən bitkidir.

Naxçıvanın informasiya blokadasını uğurla yaran naxcivantv.az

17-10-2018-12-18 Xəbərlər

Naxçıvanın informasiya blokadasını uğurla yaran naxcivantv.az

2016-cı il oktyabrın 17-də, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin 25-ci ildönümü ə...

“Gənclər” paytaxtının xoşbəxt gəncləri

17-10-2018-12-01 Xəbərlər

“Gənclər” paytaxtının xoşbəxt gəncləri

Gəncliyi ötən əsrin 80-90-cı illərinə təsadüf edənlərin bugünkü gəncliyə həsəd e...

Dövlət Müstəqilliyi Günü ilə bağlı tədbir keçirilib

17-10-2018-11-47 Xəbərlər

Dövlət Müstəqilliyi Günü ilə bağlı tədbir keçirilib

Naxçıvan Dövlət Universitetinin Televiziya, mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr bö...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

17-10-2018-11-34 Xəbərlər

 Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Mənim Naxçıvan dünyam

17-10-2018-11-20 Xəbərlər

Mənim Naxçıvan dünyam

Stolumun üstündə yenicə çapdan çıxmış tanınmış jurnalist Muxtar Məmmədoğlunun “M...

Kaliforniyanın San-Xose şəhərində 18 oktyabr “Azərbaycanın Müstəqillik Günü” elan edilib

17-10-2018-11-04 Xəbərlər

Kaliforniyanın San-Xose şəhərində 18 oktyabr “Azərbaycanın Müstəqillik Günü” elan edilib

ABŞ-ın Kaliforniya ştatının San-Xose şəhəri 2018-ci il 18 oktyabr tarixini “Azər...

“Sən gül ki, dünya gülsün”…

17-10-2018-10-50 Xəbərlər

“Sən gül ki, dünya gülsün”…

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Gənclər Mərkəzində sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar ü...

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda Müstəqillik Gününə həsr edilən tədbir keçirilib

17-10-2018-10-32 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda Müstəqillik Gününə həsr edilən tədbir keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun Təlim-Tədris Mərkəzində 18 o...

“Foreign Policy”: Ermənistanda “inqilabdan sonrakı” şadyanalıq başa çatıb

17-10-2018-10-16 Xəbərlər

“Foreign Policy”: Ermənistanda “inqilabdan sonrakı” şadyanalıq başa çatıb

ABŞ-da nəşr olunan “Foreign Policy” jurnalında Ermənistanda korrupsiya və siyasi...

Nar qabıqlarını atmayın

17-10-2018-09-57 Xəbərlər

Nar qabıqlarını atmayın

İnsan sağlamlığına faydaları saymaqla bitməyən nar immun sistemini gücləndirərək...

Neyroşəbəkə zəlzələni proqnozlaşdıracaq

17-10-2018-09-45 Xəbərlər

Neyroşəbəkə zəlzələni proqnozlaşdıracaq

Tokio Universitetinin tədqiqatçıları geomaqnit sahəsində lokal dəyişiklikləri in...

Oktyabrın 17-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

17-10-2018-09-29 Xəbərlər

Oktyabrın 17-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

Azərbaycan Mərkəzi Bankı 17 oktyabr tarixindən etibarən valyuta məzənnələrini aç...