Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin “Böyük Azərbaycan şairi Molla Pənah Vaqifin 300 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” 2017-ci il 12 yanvar tarixli Sərəncamında deyilir: “Molla Pənah Vaqif öz ənənələri ilə seçilən ədəbi məktəb yaratmış ölməz sənətkardır. O, əhəmiyyətini əsrlərdən bəri qoruyub saxlayan bənzərsiz poeziya nümunələri meydana gətirməklə milli ədəbiyyatın yeni istiqamətdə inkişafına təkan vermişdir. Azərbaycan şeiri Vaqifin sayəsində tarixinin növbəti mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Onun klassik bədii fikir salnamə­mizin parlaq səhifələrindən birini təşkil edən irsi müasir dövrdə də insanların əxlaqi-mənəvi kamilləşməsinə xidmət göstərir. Azərbaycan tarixinə həmçinin siyasi xadim kimi daxil olan Vaqif taleyüklü məsələlərin həllində müdriklik və uzaqgörənlik nümayiş etdirmişdir”.

Molla Pənah Vaqif Şərq şeirinin bütün vəznlərini yaxşı bilən, doğma dilində, xalqının ruhunu və zövqünü oxşaya biləcək səpkidə yazıb-yaratmağı üstün tutan bir şair olub. Onun xalq dilindən gələn təbii, səmimi ifadələri oxucunu məftun edir. Firidun bəy Köçərli Vaqifin xalq ədəbiyyatı ruhunda yazdığı əsərlərinin “...həqiqi həyatdan nəşət etdiyini” söyləyir, Vaqifi həyatı doğru təsvir edən bir realist kimi müasirlərinə nümunə göstərirdi: “Yüz sənə bundan irəli ata-babalarımızın dolanacağını, ədəb və əxlaqını, libas və təamlarını, arzu və təmənnalarını, fikir və xəyalatını və bilcümlə o əsrin övza (vəziyyət) və dəstgahını Vaqif... gözəl əşar (şeir) və kəlami-abidar (xoşagələn) ilə yazıb gələcək nəsil üçün unudulmayan bir əlamət və yadigar qoymuşdur”. Vaqifin sadə, anlaşıqlı dilindən Səməd Vurğun da “Öz xalqının böyük oğlu” adlı məqaləsində bəhs edərək yazır ki, “Vaqifdəki gözəl, dərin lirizm, sadəlik və xəlqilik, həm də şairlərimiz üçün ən böyük poetik məktəbdir”.

Molla Pənah Vaqif Azərbaycan pedaqoji fikir tarixində məhəbbət, gözəllik lirikasının yaradıcısı və misilsiz ustadı kimi şöhrət qazanmışdır. Onun yaradıcılığı bütün bədii keyfiyyətləri və xüsusiyyətləri ilə dərin ictimai mənaya malikdir, vətəndaşlıq duyğuları ilə cilalanmışdır. Yenə də Səməd Vurğunun təbiri ilə desək, Vaqif yaradıcılığı ictimai təfəkkürümüzün və poeziyamızın inkişafı tarixində tamamilə yeni bir mərhələ olmuşdur.
Məlum bir həqiqətdir ki, Molla Pənah Vaqif öz dövrünün görkəmli şairi – lirik sənətkarı olmaqla yanaşı, həm də təcrübəli siyasi xadim, elmə, təhsilə xüsusi əhəmiyyət verən maarifçi idi. Şair elmin, təhsilin əhəmiyyətini özünün əməli işində və ictimai-siyasi fəaliyyətində dönmədən nümayiş etdirmiş, gəncləri oxumağa, elmin dərinliklərinə baş vurmağa həvəsləndirmişdir. Doğrudur, müəllifin şeirlərində bilavasitə məktəbə, təhsilə və elmə çağıran motivlər hiss edilməyəcək dərəcədə zəifdir; bununla belə, şairin keşməkeşli, ziddiyyətli, böhranlarla dolu həyat yolunda və əməli yaradıcılıq fəaliyyətində əxlaqi-tərbiyəvi işlərə böyük diqqət yetirməsi, yeri düşdükcə şeirlərində tərbiyəvi­-didaktik mülahizələrə geniş yer verməsi Vaqifi fəal bir maarif xadimi, pedaqoq kimi də tanıtmışdır.
Çox maraqlıdır ki, tərbiyə, əxlaq, etika və sair pedaqoji prinsiplərlə əlaqədar fikirlər, şairin estetik baxışlarında gözəllik anlayışını tamamlayan, bu anlayışın məzmununa yeni cizgilər gətirən mühüm müddəalar kimi daxil olmuşdur.
Etika və ədəb qaydalarından danışarkən şair çox incə mətləblərə toxunub. O, təlim-tərbiyə, əxlaqi saflıq və xarakterin möhkəmliyi kimi etik məsələləri izah edərkən bir mühüm, düşündürücü həqiqəti də geniş şərh edib. Bu da sevgidə sədaqət, azad məhəbbət ideyası yolunda hər növ cəfaya dözmək, ilqar saflığı və əhdə dönük olmamaq kimi yüksək əxlaqi­-estetik prinsiplərin ardıcıllıqla müdafiəsindən ibarət idi. Şair belə bir işıqlı, təmiz qayəni təlim edirdi: sevgi, eşq, gözəllik o zaman birləşə bilər ki, sevgililər arasında düz ilqar, təmiz, aydın və nurlu bir əlaqə yaransın. Gözəllik azad və ülvi bir məhəbbətə layiq keyfiyyətdir, elə bir keyfiyyətdir ki, yalnız mənəvi-əxlaqi saflığı etibarilə yüksək olanlar bu keyfiyyəti yaşada bilər:

Yasəmən tellərin, nərgiz gözlərin
Mənimlə, gözəlim çoxdan yağıdır.
İnsaf et, öldürmə, günahsız qulu
Əl-əldən üzülür, yaman çağıdır.
Kamalın gözəldə xəti kəm gərək,
Sevgi gərək, söhbət gərək, dəm gərək.
Aşiqə vəfalı bir həmdəm gərək,
Həmdəmsiz bal yesə, ona acıdır.

Molla Pənah Vaqif mənsub olduğu xalqın, doğma yurdunun gənclərini, ayıq, huşyar cavanlarını elmə-maarifə yiyələnmiş, açıqgözlü, mədəni bir nəsil kimi görmək istəyirdi. Onun poeziya yaradıcılığında estetik gözəlliyin əsasında şairin tərbiyəvi-əxlaqi qayəsinin, etikaya dair müddəalarının geniş şərhi dayanmışdır. Şair cismən və ruhən gözəl, azad və təmiz gəncliyi ağıllı, nəcib, həyat mübarizəsinə hazır, sevgidə, dostluqda möhkəm, yüksək əqidəli insanlar kimi görmək, tanımaq və tərənnüm etmək idealları ilə yaşayırdı.
Qeyd etdiyimiz kimi, Vaqif poeziyasında həyata bağlılıq və nikbinlik ideyası artıq tamamilə vətəndaşlıq hüququ qazanır və dərin ictimai, əxlaqi məzmun kəsb edir. Bu nikbinliyin və həyat eşqinin arxasında duran müsbət ideal dinin, tərki-dünyalıq meyillərinin çox qüvvətli olduğu XVIII əsrin şəraitində böyük mütərəqqi əhəmiyyətə malik idi. Dünyəvi hisslərin coşqun təbliğatçısı olan Molla Pənah Vaqifin lirik qəhrəmanı şəxsiyyət etibarilə də bir çox cəhətdən nəzər-diqqəti cəlb edir:

Aşinalıq hər gülən gül üzdə sanmaqdır əbəs,
Hər nigari-gərm üçün odlara yanmaqdır əbəs,
Halını bilmədiyin yara inanmaqdır əbəs,
Vaqifa, əvvəl sevib, sonra usanmaqdır əbəs, 
Sevgili yarı sevən kəs, hər zaman sevmək gərək!

Vaqif öz yaradıcılığı ilə ədəbi-pedaqoji fikrin inkişafında yeni bir dövr açmış, öz sələflərindən öyrənmiş olsa da, onların görə bilmədiyi son dərəcə mühüm bir işi görmüşdür. O da bundan ibarətdir ki, Vaqif ədəbiyyatı milli həyata, milli məişətə, milli xarakterə doğru yönəltmiş, realist bədii təfəkkürə getdikcə genişlənən və dərinləşən daimi bir cığır açmışdır. Onun şeirlərinin mövzusu da, forması da, üslubu da yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, xalqın həyatından, məişətindən, milli keyfiyyətlərindən doğmuşdur. Vaqif tam mənası ilə milli bir şairdir. Vaqifə qədər heç bir Azərbaycan şairinin əsərlərində milli həyatımız bu qədər dolğun, səmimi və təbii bir şəkildə təsvir edilməmişdir.
Bu il ölkəmizdə görkəmli Azərbaycan şairinin 300 illik yubileyi geniş qeyd olunur. Ali Baş Komandana, qüdrətli Milli Ordumuza güvənərək deyirik ki, Vaqifin növbəti yubileylərini doğma elində, Azərbaycanın dilbər guşəsi sayılan Qarabağda qeyd edəcəyimiz gün uzaqda deyil.

Kamal CAMALOV
pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Naxçıvan qarnizonunda Xocalı soyqırımına həsr edilmiş silsilə tədbirlər keçirilib

24-02-2018-19-47 Hits:107 Xəbərlər

Naxçıvan qarnizonunda Xocalı soyqırımına həsr edilmiş silsilə tədbirlər keçirilib

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun Təlim-Tədris Mərkəzində Xocalı soyqırımının 26-cı ild...

Naxçıvanda kənd təsərrüfatına ayrılan kreditlər bu sahənin inkişafına təkan verir

24-02-2018-19-00 Hits:140 Xəbərlər

 Naxçıvanda  kənd təsərrüfatına ayrılan kreditlər bu sahənin inkişafına təkan verir

Şərur rayonunun Çərçiboğan kəndində yaradılan istixana kompleksinin sahibkarı Ab...

Azərbaycan Prezidenti təhsil infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı Sərəncam imzalayıb

24-02-2018-18-26 Hits:159 Xəbərlər

Azərbaycan Prezidenti təhsil infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı Sərəncam imzalayıb

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında təhsil infrastrukturunun inkiş...

Doktorantların, tələbə və şagirdlərin təqaüdləri artırılıb

24-02-2018-18-03 Hits:827 Xəbərlər

 Doktorantların, tələbə və şagirdlərin təqaüdləri artırılıb

Prezident İlham Əliyev doktorantlar, ali təhsil, orta ixtisas və ilk peşə-ixtisa...

Yeddi güləşçimiz beynəlxalq turnirin finalına yüksəliblər

24-02-2018-17-02 Hits:130 Xəbərlər

Yeddi güləşçimiz beynəlxalq turnirin finalına yüksəliblər

Kiyevdə Ukraynanın görkəmli güləşçi və məşqçilərinin xatirəsinə həsr olunmuş sər...

“Intel” 2019-cu ilə qədər 5G şəbəkəli noutbuklar buraxacaq

24-02-2018-16-35 Hits:103 Xəbərlər

“Intel” 2019-cu ilə qədər 5G şəbəkəli noutbuklar buraxacaq

ABŞ-ın “İntel” şirkəti 5G rabitə şəbəkəsini dəstəkləyən noutbuklar üçün prosesso...

Ölkə Prezidentinin son Sərəncamları ilə ümumilikdə 560 minə yaxın şəxsin müavinətləri artırılacaq

24-02-2018-15-50 Hits:190 Xəbərlər

Ölkə Prezidentinin son Sərəncamları ilə ümumilikdə 560 minə yaxın şəxsin müavinətləri artırılacaq

Ölkə Prezidenti İlham Əliyevin fevralın 23-də imzaladığı “Sosial müavinətlərin m...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

24-02-2018-15-26 Hits:148 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

Naxçıvan Muxtar Respublikasında fevral  ayının 25-ə olan hava proqnozu açıqlanıb...

Azərbaycan boksçusu 69-cu “Strandja” turnirinin yarımfinalına vəsiqə qazanıb

24-02-2018-14-57 Hits:97 Xəbərlər

Azərbaycan boksçusu 69-cu “Strandja” turnirinin yarımfinalına vəsiqə qazanıb

Bolqarıstanın paytaxtı Sofiyada keçirilən boks üzrə 69-cu “Strandja” turniri dav...

Ürəyin və sinirlərin dostu

24-02-2018-14-30 Hits:194 Xəbərlər

Ürəyin və sinirlərin dostu

Nanə dünyada 25-30 qədər növü olan, sağlamlıq baxımından son dərəcə faydalı, xoş...

The Jerusalem Post: Xocalıda soyqırımı aktı - ədalət anı nə vaxt yetişəcək?

24-02-2018-13-50 Hits:106 Xəbərlər

The Jerusalem Post: Xocalıda soyqırımı aktı - ədalət anı nə vaxt yetişəcək?

Elə coğrafi adlar var ki, onlar xəritədə adi nöqtədən qat-qat artıq məna kəsb ed...

Türkiyənin ictimayyət nümayəndələri Xocalı soyqrımı şəhidlərini anmaq üçün Naxçıvana gəlib

24-02-2018-13-07 Hits:126 Xəbərlər

Türkiyənin ictimayyət  nümayəndələri Xocalı soyqrımı şəhidlərini anmaq üçün Naxçıvana gəlib

Fevralın 23-də Türkiyənin müxtəlif bölgələrində yaşayan, müxtəlif peşə sahibləri...

Dünyada ilk uçan taksi nümayiş etdirilib-VİDEO

24-02-2018-12-26 Hits:667 Xəbərlər

Dünyada ilk uçan taksi nümayiş etdirilib-VİDEO

“Airbus” şirkəti “Vahana” layihəsinə məxsus dünyada “Alpha One” adlı ilk uçan ta...

“Zeytun budağı”nda 1931-ci terrorçu zərərsizləşdirilib

24-02-2018-12-00 Hits:103 Xəbərlər

“Zeytun budağı”nda 1931-ci terrorçu zərərsizləşdirilib

Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Suriyanın Afrin bölgəsində keçirdiyi “Zeytun budağı...

Ermənistan silahlı bölmələri sutka ərzində atəşkəs rejimini 120 dəfə pozub

24-02-2018-11-29 Hits:92 Xəbərlər

Ermənistan silahlı bölmələri sutka ərzində atəşkəs rejimini 120 dəfə pozub

Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində sut...

Bu gün futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasının XVII turuna start veriləcək

24-02-2018-11-02 Hits:108 Xəbərlər

Bu gün futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasının XVII turuna start veriləcək

Fevralın 24-də futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasının XVII turunun oyunlarına ...

Brent markalı neft 67 dollara satılır

24-02-2018-10-44 Hits:93 Xəbərlər

Brent markalı neft 67 dollara satılır

Dünya birjalarında neft bahalaşıb.

Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü İğdırda qeyd olunub

24-02-2018-10-20 Hits:177 Xəbərlər

Xocalı soyqırımının 26-cı ildönümü İğdırda qeyd olunub

Azərbaycanın Qarsdakı baş konsulluğu, İğdır-Azərbaycan Dil, Tarix və Mədəniyyət ...

Ötən günün mənzərəsi

24-02-2018-10-00 Hits:323 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi

Naxçıvan televiziyası muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yen...

Muxtar respublikanın gömrük orqanları hərtərəfli qayğı ilə əhatə olunub

24-02-2018-00-00 Hits:220 Xəbərlər

Muxtar respublikanın gömrük orqanları hərtərəfli  qayğı ilə əhatə olunub

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin 1992-ci il 24 fevral tarixli qərarı ilə Naxç...

“Agerpres” agentliyi Xocalı soyqırımından yazıb

23-02-2018-21-11 Hits:174 Xəbərlər

“Agerpres” agentliyi Xocalı soyqırımından yazıb

Rumıniyanın “Agerpres” milli xəbər agentliyi Azərbaycanın bu ölkədəki səfirliyi ...

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda “Xocalı soyqırımı tariximizin qan yaddaşıdır” mövzusunda konfrans keçirilib

23-02-2018-19-43 Hits:125 Xəbərlər

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda “Xocalı soyqırımı tariximizin qan yaddaşıdır” mövzusunda konfrans keçirilib

Naxcivantv.az xəbər verir ki, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda Xocalı soyqırımın...

Texniki təminatın gücləndirilməsi məqsədilə “Aqrolizinq” ASC-yə 160 milyon manat ayrılıb

23-02-2018-19-19 Hits:152 Xəbərlər

Texniki təminatın gücləndirilməsi məqsədilə “Aqrolizinq” ASC-yə 160 milyon manat ayrılıb

Prezident İlham Əliyev fevralın 23-də “Aqrar sahənin texniki təminatının güclənd...

AMEA Naxçıvan Bölməsində “Xocalı faciəsi: Səbəbləri, nəticələri və dərsləri” mövzusunda elmi konfrans keçirilib

23-02-2018-18-53 Hits:90 Xəbərlər

AMEA Naxçıvan Bölməsində  “Xocalı faciəsi: Səbəbləri, nəticələri və dərsləri” mövzusunda elmi konfrans keçirilib

Azərbaycan Mili Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Bölməsində  “Xocalı faciəsi: Səbə...

Azərbaycanda sosial müavinətlərin məbləği artırılıb

23-02-2018-18-34 Hits:299 Xəbərlər

Azərbaycanda sosial müavinətlərin məbləği artırılıb

Prezident İlham Əliyevin sosial müavinətlərin məbləğinin artırılması haqqında sə...

Beşdən çox uşağı olan qadınlara verilən müavinətin məbləği artırıldı

23-02-2018-18-21 Hits:459 Xəbərlər

Beşdən çox uşağı olan qadınlara verilən müavinətin məbləği artırıldı

Prezident İlham Əliyev beşdən çox uşağı olan qadınlara verilən müavinətin məbləğ...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində mükafatların təqdimatı olub

23-02-2018-16-58 Hits:1787 Rəsmi

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində mükafatların təqdimatı olub

Fevralın 23-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində Azərbaycan Respubl...

Naxçıvanda Gənc istedadların xüsusi təqaüd məbləği artırılıdı -Sərəncam

23-02-2018-16-42 Hits:581 Xəbərlər

Naxçıvanda Gənc istedadların xüsusi təqaüd məbləği artırılıdı -Sərəncam

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov fevralın 23-də “...

Naxçıvanda Fəxri adlara görə aylıq təqaüdün məbləği artırılıdı -Sərəncam

23-02-2018-16-40 Hits:1023 Xəbərlər

Naxçıvanda Fəxri adlara görə aylıq təqaüdün məbləği artırılıdı -Sərəncam

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov fevralın 23-də F...

“Samsung Galaxy S10” smartfonu “5G” rabitə texnologiyasını dəstəkləyəcək

23-02-2018-15-34 Hits:123 Xəbərlər

“Samsung Galaxy S10” smartfonu “5G” rabitə texnologiyasını dəstəkləyəcək

Cənubi Koreya nəhəngi yeni mobil rabitə texnologiyasının hazırlanması və sınaqda...