Naxçıvan ədəbi mühitinin tanınmış yetirmələrindən olan Əli Səbri Qasımov yazıçı, publisist, tərcüməçi və ictimai xadim kimi çoxşaxəli və səmərəli fəaliyyət göstərmişdir.

Qasımov Əli Camal oğlu (Əli Səbri) 15 aprel 1892-ci ildə Nehrəmdə dünyaya göz açmış, bir müddət sonra ailəsi Naxçıvan şəhərinə köçmüşdür. Uşaq yaşlarından elmə böyük maraq göstərən Əli Qasımov xatirələrində yazırdı: “Şəxsən mənim tamam yeni həyata qədəm basmağımda, savadlanmağımda, təhsil alma­ğım­da dörd böyük şəxsiyyətin – Mirzə Abbas Qədimovun, Məmməd Taği Sidqinin, Hüseyn Cavidin, bir də Əziz Şərifin atası Qurbanəli Şərifovun müstəsna rolu olmuşdur”. O, Naxçıvan şəhərində əvvəlcə  Mirzə Abbas Qədimovdan dərs almış, əsası M.T.Sidqi tərəfindən qoyulmuş məktəbdə  oxumuş,  sonra isə Qori Müəllimlər Seminariyasında təhsilini davam etdirmişdir.1913-cü ildə seminariyanı bitirən Əli bir müddət Bakıda pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. O illərdə yazıçının Bakıda “Cəmiyyəti-xeyriyyə”, “Səfa”, “Nicat” kimi cəmiyyətlərin işin­də iştirakı faktları da bəllidir. Məşhur mil­yonçu-xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin maddi dəstəyi ilə ali təhsil almağa hazırlaşan gənc ədib  birinci dünya müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar  arzusunu təxirə salmışdır.

Müharibə illərində Osmanlı əsgərlərinə və qaçqınlarına yar­dım niyyətiylə həyata keçirilən tədbirlərə qoşulan Əli Səbri bir sıra ziyalılarla birlikdə bu məqsədlə Qars, Batu­mi, Trabzon və başqa şəhərlərə səfərlər etmişdir. Dəfələrlə ölüm təhlükəsi ilə üzləşsə də, Ə.Səbri həyata keçirdikləri humanist aksi­ya­dan geri çəkilməmişdir.

1918-1920-ci illərdə  Əli Səbri Naxçıvanın ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak etmiş, bölgənin erməni təcavüzündən qorunması istiqamətində görülən işlərdə qüvvəsini əsirgəmə­mişdir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif  Talıbov Naxçıvanın muxtariyyətinin 90 illiyinə həsr olunmuş təntənəli mərasimdəki məruzəsində həmin mərhələni xarakterizə edərkən demişdir: “Naxçıvan ziyalıları yaxşı başa düşürdülər ki, mübarizə aparmadan muxtariyyət qazanmaq mümkün deyil. Odur ki, əlində qələm tutanlar da siyasi mübarizə cəbhəsində vuruşurdular. Onlardan yazıçı-publisist Əli Səbri Qasımovun və Naxçıvanın ləyaqətli oğlu Behbud ağa Şahtaxtinskinin adını xüsusi qeyd etmək istəyirik”.

1919-cu ilin sentyabr-oktyabr aylarında Naxçıvanda olan amerikan polkovniki V.Haskellə aparılan danışıqlarda Ə.Səbri yerli əhalinin seçdiyi səlahiyyətli nümayəndə kimi qətiyyətlə çıxış etmiş, Naxçıvana və ətraf  bölgələrə erməni təcavüzünü tutarlı dəlillərlə ame­ri­ka­lıların nəzərinə çatdırmışdı. Ə.Səbri nümayəndə heyətinin tərki­bində Naxçıvan əhalisinin 17 maddədən ibarət tələblərini  amerikalı polkovnik V.Haskelə təqdim etmiş və bildirmişdir ki, əgər  bu tələblər qəbul olunmasa, nax­çı­vanlılar öz haqlarını əldə silah qoruyacaqlar. Naxçıvan, Ordubad, Şərur, Sürməli, Milistan və Vedibasar mahallarının əhalisi adından Azərbaycan Xalq Cümhuriy­yə­tinin rəhbərlərinə göndərilən 1919-cu il 09 sentyabr tarixli sənədi də Əli Səbri imzalamışdır. Sənəddə Naxçıvanın Azərbaycanın tərkibində saxlanılması, Zəngə­zura gedən yolun açılması və s. tələb­lər irəli sürülürdü…

Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra Ə.Səbri ədəbi, pedaqoji və jurnalistlik fəaliyyətini davam etdirmişdir. O, 1923-28-ci illərdə xalq təhsili işçiləri ittifaqında inspektor işləmiş, eyni zamanda, Bakıda universitetin filologiya fakültə­sində təhsil almışdır. Sonra isə “Maarif işçisi” jurnalının redaktoru vəzifəsində işləyən yazıçı 1937-ci ilədək qiyabi pedaqoji institutda çalışmışdır. Ədibin rep­ressiya təhlükələrindən sovuşmaması, həbsə alınması, qısa fasilələrlə çoxillik sürgün həyatı keçirməsi, sürgündən qayıdışı, nəhayət, bəraət alması faktları onun ömür yolunun ağrılı səhifələrindəndir. Ustad Mirzə Cəlilin qızı Mü­nəv­vər Məmmədquluzadəyə rus dilində ünvanlanmış 19 yanvar 1962-ci il tarixli məktubda Əli Səbri həmin ağır illəri xatırlayaraq yazmışdı: “Həyatımın on səkkiz ən yaxşı ilini mən Sibirin qarlı, sərt çöllərində dəfn etmişəm...”

Bəraət aldıqdan sonra Ə.Səbri Azərnəşrdə bədii ədəbiyyat şöbəsində redaktor, 1976-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı Ədəbiyyat fondunun sədri vəzifələrində çalışmışdır. 1934-cü ildən Yazıçılar İttifaqının üzvü olan, sovet yazıçılarının həmin il keçirilmiş birinci qurultayına nümayəndə seçilən Əli Səbri uzun ömür ya­şa­mış, 1983-cü il fevralın 19-da 91 yaşında ikən Bakıda vəfat etmişdir.

 Əli Səbrinin yaradıcılığı çoxşaxəlidir. O, ədəbiyyat tari­xi­mizə nasir, publisist, tənqidçi, tərcüməçi kimi daxil olmuşdur. Əli Səbri bədii yaradıcılığa hələ seminariya tələbəsi ikən başlamışdır. Onun çap olunmuş ilk orijinal kitabı “Şəbi-hicran, yaxud müsibəti-Şadi” adlanır. 1912-ci ildə Bakıda Orucov qardaşlarının elektrik mətbəəsində işıq üzü görən bu kitabda  iyirmi yaşlı gənc qələm sahibinin eyni adlı povesti veril­miş­dir. Aşiqanə-melodramatik səpkidə yazılmış bu təsirli nəsr nümunəsində Şadi adlı azərbaycanlı gəncin na­kam  eşqinin acı taleyi özünün sentimental ifadəsini tap­mış­dır. “Balaca və Xallı” povesti isə uşaqlar üçün qələmə alınmışdır. Rus yazıçısı Dmitriyevadan iqtibas etdiyi bu əsəri Ə.Səbri ilk dəfə 1914-cü ildə Bakıda nəşr etdirmişdir. Ə.Səbri əsərin sadəcə tərcüməsi ilə kifayət­lən­məmiş, onu yerli şəraitə, milli koloritə uyğunlaşdırmış, müəyyən dəyişikliklər və əlavələrlə dolğunlaş­dır­mışdır. Sovet dövründə yazıçı əsər üzərində yenidən işləmiş, hadisə­lərin davamını qə­ləmə almışdır. Bu ikinci yara­dı­cılıq prosesi əsəri sonralar orijinal po­vest kimi təqdim etmək üçün müəllifə əsas vermişdir. Ə.Səbri sujeti lüzumsuz əlavələrlə ağırlaşdırmamış, hadisə və personajların yığcam və koloritli təsvirinə nail olmuş­dur. Oxucu sadə və təmiz hissiyyata malik Balacanı, Nəzakət müəl­liməni dolğun bədii surətlər kimi sevir.

Əli Səbrinin ən geniş yayılan, müəllifə daha çox şöhrət qazandıran əsəri “Sol­ğun çiçək” romanıdır.Yazıçı  bu əsəri 1912-ci ilin dekabrında Qori semi­na­ri­yasının tələbəsi ikən tamamlamış, bir il sonra Bakıda Orucov qardaşlarının mət­bəəsində ayrıca kitab halında çap etdirmişdir. 1914-cü ildə yenidən çap olunan həmin roman ədəbi mühitdə maraq doğurmuşdur. “Solğun çiçək” 1910-cu illər nəsri üçün xarakterik olan aşiqanə-sentimental bir ruhda yazılıb. Müəllif “Solğün çiçək” üzərində 1970-ci illərdə yenidən işləmiş, bir sıra dəyişikliklər aparmışdır.

Romanın əvvəlində belə bir epiqraf var: “Əziz müəllimim Firudin bəy Kö­çər­liyə həsr edirəm”. Bu epiqraf Əli Səbrinin ədəbi aləmə qədəm qoymasında F.Köçərlinin rolunu bir daha yada salır. “Solğun çiçək” Fərhadla Əfruzun nakam sevgisi, bu məhəbbət yolunda canlarını fəda etmələri, yeniliklə köhnəliyin mübarizəsi  üzərində qurulmuşdur. Hadi­sələr Naxçıvan şəhərində baş verir. Doğrudur, şəhərin adı bütöv çəkilmir, sadəcə “N” formasında göstərilir. Lakin “N” şəhərinin əsas məhəllələrindən biri kimi Şa­hab məhəlləsinin, yerli ziyalılarından M.T.Sidqinin, Molla Mahmud Çakərin adla­rının çəkilməsi və bir sıra digər tutarlı faktlar hadisələrin Naxçıvanda baş vermə­sinə şübhə yeri qoymur. “Atalar və oğullar”, köhnəliklə yenilik arasındakı ziddiyyət burada daha kəskinliyi ilə süjetin əsasına qoyulmuşdur. Köhnəlik, hələ ki, güclü­dür. Şəxsiyyət azadlığı, insani dəyərlər yolunda çarpışan, əzab çəkən Fərhad kimi gənclər, hələ ki, qalib gələ bilmirlər, lakin mənəvi ləyaqətləri və dəyanətləri ilə oxu­­cunun gözündə ucalırlar. Ə.Səbri Fərhadın timsalında ötən əsrin əvvəlləri Azər­baycan gəncliyinin üzləşdiyi problemləri, çətinlikləri məharətlə ümumiləşdirməyi ba­carmışdır.

Əli Səbrinin qələmindən dolğun hekayələr də  çıxmışdır. Həmin əsərlərin əksəriyyəti uşaq ədəbiyyatımızın dəyərli nümunələri sırasına daxil edilməyə layiqdir. 1914-cü ildə yazdığı “Qaraçılar”  hekayəsində müəllif yığcam, lakin mənalı epizodlar timsalında iki dünyagörüşü, iki mənəviyyatı üz-üzə qoymuş, təbiətin saf qoynunda yaşayıb, təbiətdən saflıq, təmizlik əxz edən qaraçıların insaniyyət baxımından bəy-xan mühitinin bəzi nümayəndələrindən üstün olduğunu təsvir etmişdir. Yazıçının “Gonbul ayı balası” hekayəsi də sentimental, müəyyən qədər də idillik ruhdadır. Bu əsər Ə.Səbrinin 1920-ci ildən sonrakı yaradıcılığının məhsuludur. Hekayə birinci şəxsin – ovçu Hatəmin dilindən nağıl olunur. Bu yığcam əhvalatların təqdimi ilə yazıçı ovçu həyatının və təbiət mühitinin ayrı-ayrı mənalı epizodlarını qələmə almışdır. “Firuzun kədəri” hekayəsində isə düzlük, doğruçuluq, mənəvi təmizlik kimi müsbət əxlaqi keyfiy­yət­lər ön plana çəkilmişdir. Kiçik yaşlı Firuzun saf mənəviyyatının oğruların- İbişlə Mahmudun bəd niyyətinə qarşı qoyulması, Firuzun düzlüyünün onlara nümunə göstərilməsi maraq doğuran ibrətamiz məqamdır. “Himayə”  hekayəsində də müəllif insanlar arasında ünsiy­yə­tin, xeyirxahlığın, qarşılıqlı səmimiyyətin mühüm şərti olması ideyasını bədii şəkildə əsaslandır­mışdır. Saf qəlbə, nəcib mənəviyyata malik Loğman müəllim, hə­yat yoldaşı Vəsilə xanım kimi surətlərin bədii təqdimi həmin əsərdə əsas yeri tutur.

Ə.Səbrinin hekayələrinin çoxunda hadisələrin Naxçıvan mühiti ilə bağlılığına işarələr vardır. Məsələn, “Firuzun kədəri” hekayəsində Şahbuz, Qaraxanbəyli, Xal­xal meşəsi kimi yerlərin adının çəkilməsi, heka­yənin əsas surəti Firuzun Uzunoba kəndində yaşaması və s. detallar bu baxımdan maraq doğurur.

Ə.Səbri həm də fəal publisist və tənqidçi kimi tanınmışdır.O, hələ tələbəlik illərindən başlayaraq  dövrün, cəmiyyətin aktual ictimai-siyasi, sosial-mədəni problemlərinə, o cümlədən  milli istiqlal, vətənpərvərlik, ədəbiyyat, teatr, maarif, ana dili məsələləri və s. mövzularda  400-dən artıq məqalə yazmış, Bakıda və Tiflisdə (Tbilisidə) çıxan “Molla Nəsrəddin”, “Yeni füyuzat”, “İqbal”, “Açıq söz” “Azərbaycan”, “Gələcək”, “Ədəbiyyat və incəsənət”  və digər mətbuat orqan­larında Ə.Səb, Ə.Səbri, Dağyuniszadə, Yəmut Elli və s. imzalarla çap etdirmişdir.

Ə.Səbri həm də mahir bir tərcüməçi olmuş, müxtəlif vaxtlarda L.N.Tolstoy, İ.S.Turgenev, A.P.Çexov, V.Şekspir, R.Taqor və başqa yazıçıların bir sıra əsərlə­rini, ayrı-ayrı elmi, siyasi monoqrafiyaları Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. Bundan əlavə, M.S.Ordubadi, S.Şamilov və başqa Azərbaycan yazıçılarının bəzi əsərlərinin rus dilinə tərcüməsi də Ə.Səbriyə məxsusdur. 1912-ci ildə hələ Qori seminariyasının tələbəsi ikən gənc Əli L.N.Tolstoyun dörd heka­yə­sini Azərbaycan dilinə tərcümə etmiş, bu tərcümələri F.Köçərli müsbət qiymətlən­dir­mişdi. Sonrakı illərdə o, bu sahə ilə daha ciddi məşğul olmuşdur. R.Taqorun “Fəlakət”, P.P.Verşinqoranın “Təmiz vicdanlı insanlar” adlı kitabları, “Gürcü hekayələri” adlı məcmuə, V.Şekspirin “Şıltaq qızın yumşalması” pyesi və s. Əli Səbrinin geniş tərcümə yaradıcılığından xəbər verir.

Ümumiyyətlə, Əli Səbri Qasımov istiqlal mücadiləsində fəallıq göstərən, ədəbiyyat və mədəniyyət tariximizdə diqqətəlayiq yer tutan vətənpərvər ziyalı olmuşdur.

 

HÜSEYN HƏŞİMLİ: filologiya üzrə elmlər doktoru, 
əməkdar elm xadimi

 

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Prezident İlham Əliyevin Fransaya səfəri başa çatıb

20-07-2018-21-30 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyevin Fransaya səfəri başa çatıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Fransa Prezidenti ...

Təsərrüfat subyektlərindən 25 min 147 hesabat yığılıb

20-07-2018-20-58 Xəbərlər

Təsərrüfat subyektlərindən 25 min 147 hesabat yığılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki,  Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Statistika Komitəs...

6 ay ərzində Naxçıvandan Bakıya 6202 nəfər sərnişin daşınıb

20-07-2018-20-30 Xəbərlər

6 ay ərzində Naxçıvandan Bakıya 6202 nəfər sərnişin daşınıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Nəqliyyat Nazirliyində 201...

Culfada müşavirə keçirilib

20-07-2018-20-00 Xəbərlər

Culfada müşavirə keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Culfa rayonunda 2018-ci ilin birinci yarısında görülən ...

Azərbaycanın basketbol klubları Gürcüstanda beynəlxalq turnirdə iştirak ediblər

20-07-2018-19-46 Xəbərlər

 Azərbaycanın basketbol klubları Gürcüstanda beynəlxalq turnirdə iştirak ediblər

Gürcüstanın Rustavi şəhərində 3×3 basketbol üzrə beynəlxalq turnir keçirilib.

Nağıl, əfsanə, yoxsa həqiqət?!

20-07-2018-19-26 Xəbərlər

Nağıl, əfsanə, yoxsa həqiqət?!

Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatında nağıl və dastanların özünəməxsus yeri var. ...

Prezidentin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi bir qrup türkiyəli jurnalistlə görüşüb

20-07-2018-19-15 Xəbərlər

Prezidentin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi bir qrup türkiyəli jurnalistlə görüşüb

Xəbər verildiyi kimi, Türkiyə-Azərbaycan Media Forumunda iştirak etmək üçün Türk...

20 nəfər məhkumun məşğulluğu təmin olunub

20-07-2018-19-01 Xəbərlər

20 nəfər məhkumun məşğulluğu təmin olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində 20...

Muxtar respublikada arxivlərin fəaliyyəti diqqət mərkəzində saxlanılır

20-07-2018-18-46 Xəbərlər

Muxtar respublikada arxivlərin fəaliyyəti diqqət mərkəzində saxlanılır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Arxiv İdarəsində ko...

SİYAQUTDA İBADƏT VƏ MƏRASİM EVİ TİKİLİR

20-07-2018-18-30 Xəbərlər

 SİYAQUTDA İBADƏT VƏ MƏRASİM EVİ TİKİLİR

NUHÇIXAN xəbər verir ki, muxtar respublikamızın bütün bölgələrində, o cümlədən Ş...

Naxçıvanda tikintiyə 550 milyon manata yaxın vəsait yönəlib

20-07-2018-18-15 Xəbərlər

Naxçıvanda tikintiyə 550 milyon manata yaxın vəsait yönəlib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, muxtar respublikada infrastruktur quruculuğu tədbirləri...

Ağbulaqda bu dəfə istirahət edənlər Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun tələbələri oldu

20-07-2018-17-55 Xəbərlər

Ağbulaqda bu dəfə istirahət edənlər Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun tələbələri oldu

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən N...

Kanada alimləri gözəgörünməz plaş ixtira ediblər

20-07-2018-17-40 Xəbərlər

Kanada alimləri gözəgörünməz plaş ixtira ediblər

Kanada alimləri insanı görünməz edən plaş ixtira ediblər.

I və IV ixtisas qruplarının imtahan nəticələri açıqlanıb, 15 nəfər 700 bal toplayıb

20-07-2018-17-28 Xəbərlər

I və IV ixtisas qruplarının imtahan nəticələri açıqlanıb, 15 nəfər 700 bal toplayıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) iyulun 18-də I və IV ixtisas qruplarının abituriyen...

Naxçıvanlı alim Fransada elmi simpoziuma qatılıb

20-07-2018-17-15 Xəbərlər

Naxçıvanlı alim Fransada elmi  simpoziuma qatılıb

AMEA Naxçıvan Bölməsinin İnformasiya şöbəsindən NUHÇIXAN-a bildirilib ki, bölm...

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun görüşü olub - YENİLƏNƏCƏK

20-07-2018-16-59 Xəbərlər

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun görüşü olub - YENİLƏNƏCƏK

İyulun 20-də Parisdə, Yelisey Sarayında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İl...

Naxçıvanda sahibkarlara 10 milyon manatdan artıq kredit verilib

20-07-2018-16-27 Xəbərlər

Naxçıvanda sahibkarlara 10 milyon manatdan artıq kredit verilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasında iqtisadiyyatın aparıcı ...

Naxçıvanda 62 min hektar sahədə əkin keçirilib

20-07-2018-16-15 Xəbərlər

Naxçıvanda 62 min hektar sahədə əkin keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, muxtar respublikada əhalinin ərzaq məhsulları ilə etiba...

Bəxtiyar Əsgərov Belçika Krallığının milli bayramı münasibətilə keçirilən tədbirdə iştirak edib

20-07-2018-15-55 Xəbərlər

Bəxtiyar Əsgərov Belçika Krallığının milli bayramı münasibətilə keçirilən tədbirdə iştirak edib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası daimi nümayəndəliyinin rəh...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

20-07-2018-15-43 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyulun 21-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Ağcaqanadlar bu qan qrupu olanları daha tez-tez dişləyir

20-07-2018-15-23 Xəbərlər

Ağcaqanadlar bu qan qrupu olanları daha tez-tez dişləyir

Rusiya alimləri maraqlı araşdırma aparıb. Onlar ağcaqanadların hansı qan qrupu o...

Çində dünya rekordu: 1374 dron eyni anda havada

20-07-2018-15-02 Xəbərlər

Çində dünya rekordu: 1374 dron eyni anda havada

Çinin “EHang Egret” şirkəti eyni anda havada olan dronların sayına görə Ginnesin...

Prezident İlham Əliyevin Fransa Milli Assambleyasının sədri Fransua de Rüji ilə görüşü olub

20-07-2018-14-45 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyevin Fransa Milli Assambleyasının sədri Fransua de Rüji ilə görüşü olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, iyulun 20-də Parisdə Azərbaycan Respublikasının Prezide...

Ermənistanda 6 ayda 6303 nəfər ölkə vətəndaşlığından imtina edib

20-07-2018-14-15 Xəbərlər

Ermənistanda 6 ayda 6303 nəfər ölkə vətəndaşlığından imtina edib

Dərin iqtisadi böhran içərisində olan Ermənistanda vətəndaşlıqdan imtina edənlər...

Olimpiya Oyunlarının proqramına 6 yeni idman növü daxil edilib

20-07-2018-14-01 Xəbərlər

Olimpiya Oyunlarının proqramına 6 yeni idman növü daxil edilib

Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin (BOK) İcraiyyə Komitəsi 2022-ci ildə Pekində keç...

“WhatsApp”, “Facebook” və “Telegram” ən təhlükəli əlavələr siyahısına daxil olub

20-07-2018-13-52 Xəbərlər

“WhatsApp”, “Facebook” və “Telegram” ən təhlükəli əlavələr siyahısına daxil olub

Mobil cihazların qorunması üzrə qlobal lider olan “Appthority” şirkəti tez-tez “...

“Tank biatlonu” müsabiqəsində iştirak edəcək Azərbaycan hərbçiləri Moskvaya yola düşüblər

20-07-2018-13-30 Xəbərlər

“Tank biatlonu” müsabiqəsində iştirak edəcək Azərbaycan hərbçiləri Moskvaya yola düşüblər

“Beynəlxalq Ordu Oyunları – 2018” yarışları çərçivəsində keçiriləcək “Tank biatl...

Yanıqda ilk müdaxilə necə olmalıdır?

20-07-2018-12-45 Xəbərlər

Yanıqda ilk müdaxilə necə olmalıdır?

Hər insanın qarşılaşa biləcəyi yanıq bədəndə böyük zədələrə yol aça bilər.

Fransanın “Bouygues Travaux Publics” şirkəti Azərbaycanda nəqliyyat, inşaat, metro tikintisi sahələrində işləməkdə maraqlıdır

20-07-2018-12-15 Xəbərlər

Fransanın “Bouygues Travaux Publics” şirkəti Azərbaycanda nəqliyyat, inşaat, metro tikintisi sahələrində işləməkdə maraqlıdır

İyulun 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Parisdə “Bouyg...

Prezident İlham Əliyevin “CIFAL” qrupunun prezidenti ilə görüşü olub

20-07-2018-11-50 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyevin “CIFAL” qrupunun prezidenti ilə görüşü olub

İyulun 20-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Parisdə “CIF...