1990-cı ilin yanvarında bir tərəfdən erməni təcavüzü digər tərəfdən isə o zamanki Sovet İmperiyası rəhbərliyinin buna şərait yaratması, Azərbaycana qarşı siyasi və iqtisadi təyziqlərin artması, xalqımızın azadlıq və müstəqillik arzularının boğulması cəhdləri getdikcə güclənməkdəydi.

Bakı şəhərində Qanlı Yanvar hadisəsi kimi yaddaşımızada qalmış qırğınları törətməyə hazırlaşan  imperiya ordusu və represiv aparatı ölkəmizin digər hissələrində, o cümlədən Naxçıvanda da bu siyasətini davam etdirmək niyyətindəydi. 1990-cı ilin yanvar ayından başlayaraq erməni silahlı birləşmələri Naxçıvanın ayrı-ayrı yaşayış məntəqələrinə ardıcıl hücumlara keçirdi. Belə bir şəraitdə Naxçıvan rəhbərliyi İttifaq rəhbərliyindən konstitusiyada olan öhdəliklərinə əməl edərək muxtar respublikanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsini tələb edirdi. Keçmiş SSRİ rəhbərliyi nəinki bunu etmir, əksinə bir çox hallarda Naxçıvana hücumlar zamanı erməni (o zamanlar qeyri-qanuni fəaliyyət göstərən) hərbi dəstələrinə köməklik göstərir, bir sıra hallarda isə bilavasitə bu hücumlara qatılırdı.

Yanvar ayının  18-də keçmiş SSRİ-nin Daxili Qoşunlarının iştirakı ilə Naxçıvanın Kərki anklavı tam işğal olundu. Bütün bunların son məqsədi Naxçıvanın  əhalisi arasında ümidsizlik yaradaraq bölgənin boşaldılması və erməni işğalı üçün şərait yaratmaq idi. Yanvar ayından düşmənin Sədərək istiqamətində mütəmadi hücumları başladı və  toqquşmalar getdikcə intensivləşdi. 
Mövcud kritik vəziyyətin yaranması səbəbindən Naxçıvan şəhərində muxtariyyətin parlamenti qarşısında toplanan 20 mindən çox insan muxtar respublika Ali Sovetinin fövqəladə sessiyasının çağırılmasını tələb edirdi. Naxçıvan MSSR-ın Ali Sovetinin (o zamankı parlament) fövqəladə sessiyasında 19 yanvar 1990-cı il axşam saatlarında, muxtariyyətin Konstitusiyasının 81-ci maddəsinə əsaslanaraq (SSRİ-nin Azərbaycanın və Naxçıvanın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün müdafiə etmək öhdəliklərinə əməl etməməsi və 1921-ci il çoxtərəfli Qars müqaviləsinin şərtlərinin pozması səbəblərindən) SSRİ-nin tərkibindən ayrılması barədə qərar qəbul etdi. Parlamentin bu qərarı ilə Naxçıvan müstəqil respublika elan olunmuşdu.

İmperiyanın periferiyasında yerləşən və kiçik bir bölgənin SSRİ-nın tərkibindən ayrılması barədə qərarı SSRİ-i rəhbərliyində şok effekti yaratdı, bir neçə gün isə bu xəbər dünyanın aparıcı KİV-lərinin diqqət mərkəzində oldu. Əslində Naxçıvandan gələn bu xəbər Sovet İmperiyası üçün bir əcəl zəngi idi. Azərbaycan SSR Ali Soveti muxtariyyət parlamentinin bu qərarını 27 yanvar 1990-ci ildə ləğv etsə də, siyasi baxımdan bu cəsarətli addım olduqca əhəmiyyətli idi.  Sovetlər İttifaqının 70 illik tarixində ilk dəfə olaraq muxtar ərazinin imperiyanın tərkibindən çıxması barədə qərar kimi tarixə düşən bu hadisə dünyada geniş rezonansa səbəb oldu. 

Bu bir tərəfdən SSRİ-i rəhbərliyini Bakıdakı qanlı 20 yanvar hadisələrinin Naxçıvanda da təkrarlamaq niyyətindən çəkindirdi. Bura sovet qoşun hissələri yeridilmədi. Digər tərəfdən isə erməni hərbi ekspansiyasi barədə dünya ictimaiyyətinin məlumatlandırmaq baxımından əhəmiyyətli oldu. Naxçıvan parlamentinin cəsarətli addımı həmçinin o zaman Azərbaycanda rəhbərlikdə olan və imperiya mərkəzinin antimilli siyasətinə qarşı çıxış etməkdə özündə cəsarət tapa bilməyən şəxslərə də bir mesaj idi.  Naxçıvan muxtariyyətində Sovet rejiminin represiv aparatının bərqərar olmasının qarşısının alınması isə sonrakı dövrdə muxtar respublikanın müdafiəsinin təşkili, milli dövlətçiliyin inkişafı üçün zəmin yaradaraq, bölgəni Azərbaycanın müstəqilliyi, demokratikləşməsi proseslərinin ön cərgəsinə gətirdi. Ümummili lider Heydər Əliyev Naxçıvan MSSR Ali Sovetinin 19 yanvar 1990-cı il tarixli qərarını nəzərdə tutaraq qeyd edirdi: “Naxçıvanlıarın bu cəsarətli addımı o vaxt Sovet İttifaqında yeganə bir addım idi....Bu naxçıvanlıların nə qədər cəsarətli, qeyrətli, nə qədər azadlıqsevər və müstəqilliyə nə qədər bağlı olduğunu sübut etdi, nümayiş etdirdi”.

                                                      Anar İbrahimov

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Tələbələr Vergilər Nazirliyində istehsalat təcrübəsi keçirlər

20-05-2019-12-54 Xəbərlər

Tələbələr Vergilər Nazirliyində istehsalat təcrübəsi keçirlər

Naxçıvan Muxtar Respublikası Vergilər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

20-05-2019-12-15 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov mayın 20-də Əli ...

“Naxçıvandan Konyaya bir körpü: Nemətullah Naxçıvani” adlı Beynəlxalq tədbir keçiriləcək

20-05-2019-11-30 Xəbərlər

“Naxçıvandan Konyaya bir körpü: Nemətullah Naxçıvani” adlı Beynəlxalq tədbir keçiriləcək

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Gənclər Fondunun maliyy...

Müəllimlərin qiymətləndirilməsi üçün keçirilən test imtahanları başa çatıb

20-05-2019-10-57 Xəbərlər

Müəllimlərin qiymətləndirilməsi üçün keçirilən test imtahanları başa çatıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Dövlət Qulluğu Məsələl...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

19-05-2019-16-08 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında mayın 20-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. ...

Şahbuz Rayon Mədəniyyət Sarayında konsert

17-05-2019-19-26 Xəbərlər

Şahbuz Rayon Mədəniyyət Sarayında konsert

Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXA...

Rəssam Həmzə Sadiqovun fərdi sərgisi açılıb

17-05-2019-19-02 Xəbərlər

Rəssam Həmzə Sadiqovun fərdi sərgisi açılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyinin Bəhru...

İdman federasiyalarının muzeylərə ekskursiyası olub

17-05-2019-18-55 Xəbərlər

İdman federasiyalarının muzeylərə ekskursiyası olub

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən N...

Tələbələrə Naxçıvanın təbii sərvətləri haqqında məlumat verilib

17-05-2019-18-12 Xəbərlər

Tələbələrə Naxçıvanın təbii sərvətləri haqqında məlumat verilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Naxçıvanşün...

Beynəlxalq Muzeylər Günü Ordubadda qeyd edilib

17-05-2019-17-51 Xəbərlər

Beynəlxalq Muzeylər Günü Ordubadda qeyd edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Ordubad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində 18 may “Bey...

ABŞ vətəndaşları Naxçıvandan yazır

17-05-2019-16-42 Xəbərlər

ABŞ vətəndaşları Naxçıvandan yazır

NUHÇIXAN xəbər verir ki. 4-7 may tarixlərində Amerika Birləşmiş Ştatlarının vətə...

Elçin Əliyev Ali Məclisin şöbə müdiri təyin edildi - SƏRƏNCAM

17-05-2019-16-23 Rəsmi

Elçin Əliyev Ali Məclisin şöbə müdiri təyin edildi - SƏRƏNCAM

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov mayın 17-də Elçi...

“Naxçıvan” Universitetində elmi konfrans keçirilib

17-05-2019-12-55 Xəbərlər

“Naxçıvan” Universitetində elmi konfrans keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvan” Universitetində Azərbaycan dili və ədəbiyyat...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

17-05-2019-12-19 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında mayın 18-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. ...

Naxçıvan Dövlət Universitetində “Məzun Günü” keçirilib

17-05-2019-11-00 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universitetində “Məzun Günü” keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universitetində məzun gününə həsr oluna...

Şərur rayon ərazisindəki tikinti obyektlərində yoxlama nəzarət davam edir

17-05-2019-10-26 Xəbərlər

Şərur rayon ərazisindəki tikinti obyektlərində yoxlama nəzarət davam edir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirl...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

17-05-2019-10-08 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Püstə bağının 3 hektar sahəsində toxum vasitəsilə bərpa işləri aparılıb

17-05-2019-09-34 Xəbərlər

Püstə bağının 3 hektar sahəsində toxum vasitəsilə bərpa işləri aparılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan-Sədərək magistral yolunun kənarında 100 hektar...

Fövqəladə hallara hazırlıq diqqət mərkəzindədir

17-05-2019-09-16 Xəbərlər

Fövqəladə hallara hazırlıq diqqət mərkəzindədir

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən xəbərə görə...

“İdeyadan başlanğıca” devizi altında növbəti tədbir

17-05-2019-09-00 Xəbərlər

“İdeyadan başlanğıca” devizi altında növbəti tədbir

Naxçıvan Dövlət Universitetinin Televiziya, mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr bö...

Beynəlxalq Muzeylər Günü qeyd edilib

16-05-2019-23-29 Xəbərlər

Beynəlxalq Muzeylər Günü qeyd edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki,  18 May “Beynəlxalq Muzeylər Günü” münasibətilə Naxçıva...

Naxçıvan Bölməsində yeni nəşrlərin təqdimatı keçirilib

16-05-2019-22-34 Xəbərlər

Naxçıvan Bölməsində yeni nəşrlərin təqdimatı keçirilib

AMEA Naxçıvan Bölməsinin İnformasiya şöbəsindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə...

Bələdiyyələrin fəaliyyəti ilə bağlı maarifləndirmə işi aparılır

16-05-2019-21-52 Xəbərlər

Bələdiyyələrin fəaliyyəti ilə bağlı maarifləndirmə işi aparılır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Babək rayonunda Ədliyyə Nazirliyinin və Babək Rayon İcr...

Tibbi statistikaya dair təkmilləşdirmə kursu başa çatıb

16-05-2019-21-04 Xəbərlər

Tibbi statistikaya dair təkmilləşdirmə kursu başa çatıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a...

Nağdsız ödəyin, hədiyyə qazanın

16-05-2019-19-47 Xəbərlər

Nağdsız ödəyin, hədiyyə qazanın

Naxçıvan Muxtar Respublikası Vergilər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

16-05-2019-19-23 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov mayın 16-da  Duz...

Şahmat üzrə şəxsi birinciliyə start verilib

16-05-2019-19-09 Xəbərlər

Şahmat üzrə şəxsi birinciliyə start verilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və  İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən ...

“Gələcəyini planlaşdır”ın növbəti təlimi Ordubad rayonunda keçirilib

16-05-2019-18-52 Xəbərlər

“Gələcəyini planlaşdır”ın növbəti təlimi Ordubad rayonunda keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komi...

“NaxçıvanBank” ailə təsərrüfatlarına illik 10 faiz dərəcəsi ilə kredit verir

16-05-2019-18-35 Xəbərlər

“NaxçıvanBank” ailə təsərrüfatlarına illik 10 faiz dərəcəsi ilə kredit verir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, 2019-cu ilin muxtar respublikada “Ailə təsərrüfatları” ...

Nəhəcir-Teleetüd - VİDEO

16-05-2019-18-18 Xəbərlər

Nəhəcir-Teleetüd - VİDEO

Naxçıvan televiziyasının əməkdaşları Babək rayon Nəhəcir  kəndli ilə bağlı telee...