95 illiyini qeyd etdiyimiz Naxçıvan Muxtar Respublikasının tarixində milli-mənəvi dəyərlərə həmişə ehtiram göstərilib.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov demişdir: Azərbaycanın qədim Naxçıvan torpağında yayılmış el sənəti nümunələri böyük və zəngin bir tarixi mərhələni, mədəni inkişaf dövrünü əhatə edir. Qədim  sivilizasiyaya və müasir mədəni inkişafa layiqli töhfə olan bu yaradıcılıq nümunələri xalqımıza xas olan milli xüsusiyyətləri və xarakteri, adət-ənənələri, həyat və məişət tərzini özündə cəmləşdirərək müasir dövrdə parlaq şəkildə əks etdirir”.

Doğrudan da, muxtar respublikamızın hər yerində milli adətlərimizə böyük hörmət və ehtiram var. Xalq yaradıcılığı festivallarında nümayiş olunan milli adət və ənənələr bir daha sübut edir ki, keçmişimizi öyrənməyə bizdə böyük maraq var. Elə bu maraq da həyat yollarımızı işıqlandırıb, qəlbimizə və ruhumuza bir təravət bəxş edib.

İnsan həyatı müxtəlif hadisələrlə zəngin və maraqlıdır. Toy mərasimi bizim ömür yolumuzun ən gözəl və yaddaqalan anlarıdır. Milli dəyərlərə söykənən toylarımız daha da maraqlıdır.

Toy mərasimi bir neçə mərhələdən sonra həyata keçirilir. Əvvəl qız evi ilə tanışlıq, elçilik, şirin çay, nişan, parçabiçdi, xına gecəsi, qız və oğlan evinin toyları həyata keçirilir. Bunların içərisində xına gecəsinə xüsusi hazırlıq görülür, bu gecədə qız-gəlin doyunca şənlənir. Xına gecələrini haxıştasız təsəvvür etmək olmaz. Haxışta gecəsi axşam verilən yeməkdən sonra qızlar-gəlinlər əllərinə xına yaxaraq qızın ətrafına toplaşırlar. Xına qabında xına isladılır, gəlin ortalıqda oturur, qızlar isə bardaş qurub yerdə otururlar. Biri ayaq üstdə gəzib haxıştanın sözlərini deyir, qalanları birlikdə haxışta söyləyirlər:

Naxçıvanın sal duzu,

Xörəyə az sal duzu.

Əmi qızımın keyfidi,

Ərə gedir baldızı.

Təbii ki, bütün qızların taleyindən baldızlıq və gəlinlik keçir. Deyilən haxıştalarda da gəlin-qayınana, gəlin-baldız münasibətləri önə çəkilir:

Ordubadın qızları,

İşvələri, nazları,

Özləri şirindilli,

Yamandı baldızları.

Haxıştanı deyən nə qədər şən olsa, məclis də bir o qədər maraqlı olar. Bəzi haxıştalarda milli geyim nümunələrinin adları da çəkilir.

Ağbirçək qadın əlindəki ağac ilə xına qoyulacaq qızın üzündəki qırmızı örpəyi qaldırır, altdan başına qoyulan dingə görünür. Dingə gəlinin örpəyini uca saxlamaq üçün naxışlarla işlənmiş araqçın formasında dik papaqdır. Oğlan evindən gələnlərdən biri xına tabağını ortaya çəkir. Oğlanın yaxınlarından biri gəlinin əlinin ortasına xına qoyur. Balaca bir oğlan uşağı xınanı qaçırdıb bəyə verir, əvəzində bəydən bəxşiş alır. Gəlinin əllərinə, ayaqlarına xına yaxırlar. Sonra xına tabağı məclisdə oturanların arasında gəzdirilir. Məclisdəkilər əllərinə xına qoyurlar. Xına quruyana qədər yenidən haxıştalar deyilir, mahnılar oxunur. Bu dəfə qayınana-gəlin münasibətlərinə aid mahnılar oxunur, bu mahnılar məclisə şuxluq gətirir. Qız evindən bir qadın belə deyir:

Qayınana evimin gülü, çiçəyi,

Qayınana evimin ağbirçəyi.

Qayınanasız evlər olmasın,

Qayınanasız evin çiçəyi solar

Qayınanasız evdə söz-söhbət olar.

Oğlan evinin adamları mahnı oxuyanı alqışlayırlar. Qız evinə belə cavab verirlər:

Əlində, ayağında əlvan xınası,

Gəlib gəlin gətirməyə oğlan anası.

Xoş gəldin deyin gəlinə,

Dəstə gül verin əlinə.

Gümüş kəmər bağlasın,

Gəlin incə belinə.

Bu məclisdə oxunulan mahnılar yaşanılmış həyat hadisələrinin ümumiləşmiş formasıdır. Belə mahnılardan qız-gəlinlər özlərinə nümunə götürürlər. Bizim milli adətlərimizin dəyəri, qiyməti də bundadır. Gördüklərindən həmişə yaxşı nəticə çıxarırlar.

Qız-gəlinin əllərinin xınası yuyulandan sonra ortalığa şirniyyatlar, çay gətirilir. Çayı rahatlıqla içirlər. Oğlan evindən gələnlər gecənin bir yarısına qədər qız evində əylənirlər. Zarafat üçün yatanları iynə-sapla yatdıqları yerə tikirlər, oğlan evi gedəndə oğlanın yaxınlarından biri gəlinə xoş sözlər deməklə ayrılır:

Xoş gəldin, xoş gəldin, xoş nişan, ay qız,

Bizim bu gözəl bəyə tuş gəldin, ay qız.

Gəlin səni yarıyasan,

Doxsanında qarıyasan.

İlkinin oğlan olsun,

Beşikdə yırğalıyasan.

Deyə-gülə keçirilən xınayaxdı xalqımızın birliyinin simvoludur.

 

“Arazın səsi” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Cəlil Məmmədquluzadənin ev muzeyində interaktiv dərs keçirilib

21-02-2019-21-02 Xəbərlər

Cəlil Məmmədquluzadənin ev muzeyində interaktiv dərs keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Cəlil Məmmədquluzadənin ev muzeyində keçirilən interakt...

Ötən ay Naxçıvanda əsas kapitala yönəldilmiş vəsaitin 92 faizi tikinti-quraşdırma işlərinə sərf olunub

21-02-2019-20-39 Xəbərlər

Ötən ay Naxçıvanda əsas kapitala yönəldilmiş vəsaitin 92 faizi tikinti-quraşdırma işlərinə sərf olunub

Ötən aya muxtar respublikada bütün maliyyə mənbələrindən əsas kapitala 36 milyon...

Beynəlxalq Ana Dili Günü ilə bağlı tədbir olub

21-02-2019-20-08 Xəbərlər

Beynəlxalq Ana Dili Günü ilə bağlı tədbir olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublika Kitabxanasında Beynəlxalq An...

Görkəmli bioloq alim, flora və faunanın yorulmaz tədqiqatçısı

21-02-2019-19-50 Xəbərlər

Görkəmli bioloq alim, flora və faunanın yorulmaz tədqiqatçısı

Azərbaycanın elmi ictimaiyyətinin yaxşı tanıdığı gözəl ziyalı, bioloq alim, AMEA...

Babək rayonunda dövlət qulluqçuları üçün seminar təşkil edilib

21-02-2019-19-29 Xəbərlər

Babək rayonunda dövlət qulluqçuları üçün seminar təşkil edilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Dövlət Qulluğu Məsələl...

“Xocalı faciəsi: səbəbləri, nəticələri və dərsləri” mövzusunda elmi konfrans keçirilib

21-02-2019-19-10 Xəbərlər

“Xocalı faciəsi: səbəbləri, nəticələri və dərsləri” mövzusunda elmi konfrans keçirilib

AMEA Naxçıvan Bölməsinin İnformasiya şöbəsindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Yaponiyanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb

21-02-2019-18-53 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Yaponiyanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb

Fevralın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov Y...

İnşa yazı müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb

21-02-2019-17-31 Xəbərlər

İnşa yazı müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, muxtar respublikanın ümumtəhsil məktəblərində “Mənim an...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

21-02-2019-14-57 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov fevralın 21-də T...

Naxçıvanda ailə təsərrüfatları, sadə vətəndaşlar ordumuzla həmrəylik nümayiş etdirirlər

21-02-2019-12-03 Xəbərlər

Naxçıvanda ailə təsərrüfatları, sadə vətəndaşlar ordumuzla həmrəylik nümayiş etdirirlər

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu ordu quruculuğu siyasəti Azə...

Naxçıvanda Nemətullah Naxçıvani ilə bağlı kitab nəşr olunub

21-02-2019-11-30 Xəbərlər

Naxçıvanda Nemətullah Naxçıvani ilə bağlı kitab nəşr olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Əcəmi” Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyində  “Nemətullah N...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

21-02-2019-10-20 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Naxçıvanda ümumi daxili məhsulun həcmi artıb

21-02-2019-09-44 Xəbərlər

Naxçıvanda ümumi daxili məhsulun həcmi artıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, muxtar respublikada 2019-cu ilin yanvar ayında 168 mily...

Naxçıvan Muxtar Respublikasının əhalisinin sayı açıqlanıb

21-02-2019-09-15 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikasının əhalisinin sayı açıqlanıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası əhalisinin sayında artım baş verib.

Mirzə Cəlilin “Hekayələr”i müzakirə edilib

20-02-2019-19-29 Xəbərlər

Mirzə Cəlilin “Hekayələr”i müzakirə edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan şəhər 2 nömrəli tam...

Litseydə Beynəlxalq Ana Dili Günü qeyd edilib

20-02-2019-19-00 Xəbərlər

Litseydə Beynəlxalq Ana Dili Günü qeyd edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Qızlar liseyində Beynəlxalq Ana Dili Günü ilə ...

Ali təhsil ocağında konfrans olub

20-02-2019-18-33 Xəbərlər

Ali təhsil ocağında konfrans olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universitetində magistrantların elmi tə...

Новости Нахчывана - VİDEO

20-02-2019-17-50 Xəbərlər

Новости Нахчывана - VİDEO

Агентство «НУХЧЫХАН» представляет важные события, прошедшие в Автономной Республ...

Sədərək məktəbliləri arasında inşa yazı müsabiqəsi keçirilib

20-02-2019-14-28 Xəbərlər

Sədərək məktəbliləri arasında inşa yazı müsabiqəsi keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu gün Sədərək rayon 1№-li  tam  orta  məktəbində mər...

Şahbuz Dövlət Təbiət Qoruğu ərazisində təlim keçirilib

20-02-2019-13-59 Xəbərlər

Şahbuz Dövlət Təbiət Qoruğu ərazisində təlim keçirilib

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin  mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata g...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

20-02-2019-09-30 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Ötən il Naxçıvan şəhərində 120-yə yaxın idman yarışı keçirilib

19-02-2019-20-45 Xəbərlər

Ötən il Naxçıvan şəhərində 120-yə yaxın idman yarışı keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Şəhər İcra Hakimiyyətində bədən tərbiyəsinin i...

Naxçıvan Muxtar Respublikasında yerləşən hərbi hissələrdə Silahlara Nəzarət inspeksiyası keçirilib - FOTOLAR

19-02-2019-20-12 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikasında yerləşən hərbi hissələrdə Silahlara Nəzarət inspeksiyası keçirilib - FOTOLAR

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Muxtar respublikada təhsilin nəticələri ölkə üzrə ümumi statistik göstəricilərdən yüksəkdir

19-02-2019-19-15 Xəbərlər

Muxtar respublikada təhsilin nəticələri ölkə üzrə ümumi statistik göstəricilərdən yüksəkdir

Naxçıvan Muxtar Respublikasında təhsilin inkişafı prioritet məsələdir.

İmadəddin Nəsiminin 650 iliyi Şərurda qeyd olunub

19-02-2019-18-44 Xəbərlər

İmadəddin Nəsiminin 650 iliyi Şərurda qeyd olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şərur rayonunda böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsimi...

Dövlət qulluqçuları üçün seminar təşkil edilib

19-02-2019-17-42 Xəbərlər

Dövlət qulluqçuları üçün seminar təşkil edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Ordubad və Culfa rayonlarında “Dövlət qulluqçularının e...

“Naxçıvan” Universitetində təcrübəqabağı konfrans keçirilib

19-02-2019-17-23 Xəbərlər

“Naxçıvan” Universitetində təcrübəqabağı konfrans keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki,“Naxçıvan” Universitetində pedaqoji profilli ixtisasla...

AMEA Naxçıvan Bölməsində elmi konfrans olub

19-02-2019-17-01 Xəbərlər

AMEA Naxçıvan Bölməsində elmi konfrans olub

AMEA Naxçıvan Bölməsinin İnformasiya şöbəsindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə...

Şərur rayonunda kompleks baytarlıq tədbirləri görülüb - FOTOLAR

19-02-2019-15-24 Xəbərlər

Şərur rayonunda kompleks baytarlıq tədbirləri görülüb - FOTOLAR

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Baytarlıq Xidməti Ş...

Nakhchivan news - VİDEO

19-02-2019-12-15 Xəbərlər

Nakhchivan news - VİDEO

Nakhchivan State Television presented weekly news program in English, highlighti...