95 illiyini qeyd etdiyimiz Naxçıvan Muxtar Respublikasının tarixində milli-mənəvi dəyərlərə həmişə ehtiram göstərilib.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov demişdir: Azərbaycanın qədim Naxçıvan torpağında yayılmış el sənəti nümunələri böyük və zəngin bir tarixi mərhələni, mədəni inkişaf dövrünü əhatə edir. Qədim  sivilizasiyaya və müasir mədəni inkişafa layiqli töhfə olan bu yaradıcılıq nümunələri xalqımıza xas olan milli xüsusiyyətləri və xarakteri, adət-ənənələri, həyat və məişət tərzini özündə cəmləşdirərək müasir dövrdə parlaq şəkildə əks etdirir”.

Doğrudan da, muxtar respublikamızın hər yerində milli adətlərimizə böyük hörmət və ehtiram var. Xalq yaradıcılığı festivallarında nümayiş olunan milli adət və ənənələr bir daha sübut edir ki, keçmişimizi öyrənməyə bizdə böyük maraq var. Elə bu maraq da həyat yollarımızı işıqlandırıb, qəlbimizə və ruhumuza bir təravət bəxş edib.

İnsan həyatı müxtəlif hadisələrlə zəngin və maraqlıdır. Toy mərasimi bizim ömür yolumuzun ən gözəl və yaddaqalan anlarıdır. Milli dəyərlərə söykənən toylarımız daha da maraqlıdır.

Toy mərasimi bir neçə mərhələdən sonra həyata keçirilir. Əvvəl qız evi ilə tanışlıq, elçilik, şirin çay, nişan, parçabiçdi, xına gecəsi, qız və oğlan evinin toyları həyata keçirilir. Bunların içərisində xına gecəsinə xüsusi hazırlıq görülür, bu gecədə qız-gəlin doyunca şənlənir. Xına gecələrini haxıştasız təsəvvür etmək olmaz. Haxışta gecəsi axşam verilən yeməkdən sonra qızlar-gəlinlər əllərinə xına yaxaraq qızın ətrafına toplaşırlar. Xına qabında xına isladılır, gəlin ortalıqda oturur, qızlar isə bardaş qurub yerdə otururlar. Biri ayaq üstdə gəzib haxıştanın sözlərini deyir, qalanları birlikdə haxışta söyləyirlər:

Naxçıvanın sal duzu,

Xörəyə az sal duzu.

Əmi qızımın keyfidi,

Ərə gedir baldızı.

Təbii ki, bütün qızların taleyindən baldızlıq və gəlinlik keçir. Deyilən haxıştalarda da gəlin-qayınana, gəlin-baldız münasibətləri önə çəkilir:

Ordubadın qızları,

İşvələri, nazları,

Özləri şirindilli,

Yamandı baldızları.

Haxıştanı deyən nə qədər şən olsa, məclis də bir o qədər maraqlı olar. Bəzi haxıştalarda milli geyim nümunələrinin adları da çəkilir.

Ağbirçək qadın əlindəki ağac ilə xına qoyulacaq qızın üzündəki qırmızı örpəyi qaldırır, altdan başına qoyulan dingə görünür. Dingə gəlinin örpəyini uca saxlamaq üçün naxışlarla işlənmiş araqçın formasında dik papaqdır. Oğlan evindən gələnlərdən biri xına tabağını ortaya çəkir. Oğlanın yaxınlarından biri gəlinin əlinin ortasına xına qoyur. Balaca bir oğlan uşağı xınanı qaçırdıb bəyə verir, əvəzində bəydən bəxşiş alır. Gəlinin əllərinə, ayaqlarına xına yaxırlar. Sonra xına tabağı məclisdə oturanların arasında gəzdirilir. Məclisdəkilər əllərinə xına qoyurlar. Xına quruyana qədər yenidən haxıştalar deyilir, mahnılar oxunur. Bu dəfə qayınana-gəlin münasibətlərinə aid mahnılar oxunur, bu mahnılar məclisə şuxluq gətirir. Qız evindən bir qadın belə deyir:

Qayınana evimin gülü, çiçəyi,

Qayınana evimin ağbirçəyi.

Qayınanasız evlər olmasın,

Qayınanasız evin çiçəyi solar

Qayınanasız evdə söz-söhbət olar.

Oğlan evinin adamları mahnı oxuyanı alqışlayırlar. Qız evinə belə cavab verirlər:

Əlində, ayağında əlvan xınası,

Gəlib gəlin gətirməyə oğlan anası.

Xoş gəldin deyin gəlinə,

Dəstə gül verin əlinə.

Gümüş kəmər bağlasın,

Gəlin incə belinə.

Bu məclisdə oxunulan mahnılar yaşanılmış həyat hadisələrinin ümumiləşmiş formasıdır. Belə mahnılardan qız-gəlinlər özlərinə nümunə götürürlər. Bizim milli adətlərimizin dəyəri, qiyməti də bundadır. Gördüklərindən həmişə yaxşı nəticə çıxarırlar.

Qız-gəlinin əllərinin xınası yuyulandan sonra ortalığa şirniyyatlar, çay gətirilir. Çayı rahatlıqla içirlər. Oğlan evindən gələnlər gecənin bir yarısına qədər qız evində əylənirlər. Zarafat üçün yatanları iynə-sapla yatdıqları yerə tikirlər, oğlan evi gedəndə oğlanın yaxınlarından biri gəlinə xoş sözlər deməklə ayrılır:

Xoş gəldin, xoş gəldin, xoş nişan, ay qız,

Bizim bu gözəl bəyə tuş gəldin, ay qız.

Gəlin səni yarıyasan,

Doxsanında qarıyasan.

İlkinin oğlan olsun,

Beşikdə yırğalıyasan.

Deyə-gülə keçirilən xınayaxdı xalqımızın birliyinin simvoludur.

 

“Arazın səsi” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

“Naxçıvan Hərbi Qarnizonu Qoşunlarının 2019-cu tədris ilinə uzlaşdırma planı”na əsasən komanda-qərargah təlimi keçirilib - VİDEO

24-08-2019-18-59 Xəbərlər

 “Naxçıvan Hərbi Qarnizonu Qoşunlarının 2019-cu tədris ilinə uzlaşdırma planı”na əsasən komanda-qərargah təlimi keçirilib - VİDEO

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən xəbərə görə, N...

Növbəti yarmarkaya 269 çeşiddə məhsul çıxarılıb

24-08-2019-17-34 Xəbərlər

Növbəti yarmarkaya 269 çeşiddə məhsul çıxarılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu gün Naxçıvan şəhərinin Xətai küçəsindəki mərkəzi baz...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

24-08-2019-14-00 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Futbol məşqçiləri üçün seminar

24-08-2019-11-29 Xəbərlər

Futbol məşqçiləri üçün seminar

Seminarı giriş sözü ilə açan Naxçıvan Futbol Federasiyasının sədr müavini Sakit ...

Ordubad rayonunda mədəni-kütləvi tədbir keçirilib

23-08-2019-19-16 Xəbərlər

Ordubad rayonunda mədəni-kütləvi tədbir keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXA...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

23-08-2019-16-02 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Röya Ayxan Naxçıvanda möhtəşəm konsert verib - VİDEO

23-08-2019-15-03 Xəbərlər

Röya Ayxan Naxçıvanda möhtəşəm konsert verib - VİDEO

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Röya  Naxçıvan şəhərindəki “Saat Meyd...

Dövlət Bayrağı Muzeyinin yaradılmasının 5 illiyi qeyd olunub

22-08-2019-20-45 Xəbərlər

Dövlət Bayrağı Muzeyinin yaradılmasının 5 illiyi qeyd olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Dövlət Bayrağı Muzeyində 5 illik yubileylə bağlı keçiri...

“Naxçıvan” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının yaranmasının 27-ci ildönümü qeyd olunub

22-08-2019-19-15 Xəbərlər

“Naxçıvan” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının yaranmasının 27-ci ildönümü qeyd olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvan” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının yaranmasının 2...

Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar arasında rəsm müsabiqəsi keçirilib

22-08-2019-16-01 Xəbərlər

Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar arasında rəsm müsabiqəsi keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin mətb...

“Vikipediya”da Naxçıvanla bağlı silsilə məqalələr yaradılır

22-08-2019-15-40 Xəbərlər

“Vikipediya”da Naxçıvanla bağlı silsilə məqalələr yaradılır

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Mərkəzi Elmi Kitabxanasının (MEK) ...

Muxtar respublikada aztəminatlı ailələrin özünüməşğulluğu diqqət mərkəzindədir

20-08-2019-18-46 Xəbərlər

Muxtar respublikada aztəminatlı ailələrin özünüməşğulluğu diqqət mərkəzindədir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, aztəminatlı ailələrin özünəməşğulluğu ilə bağlı növbəti...

Hacı Əliyev: Dördüncü dəfə dünya çempionu olmaq arzusundayam

20-08-2019-15-39 Xəbərlər

Hacı Əliyev: Dördüncü dəfə dünya çempionu olmaq arzusundayam

Dünya çempionatına çox az vaxt qalır.

Bəxtiyar Əsgərov İsveçrənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb

20-08-2019-14-00 Xəbərlər

Bəxtiyar Əsgərov İsveçrənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikası Daimi nümay...

Boccia idman növü üzrə yarış başa çatıb

20-08-2019-11-25 Xəbərlər

Boccia idman növü üzrə yarış başa çatıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şahbuz şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbin idman zalında ...

Cavidi xatırlayarkən…

20-08-2019-10-43 Xəbərlər

Cavidi xatırlayarkən…

Muzey — tarixi, maddi və mənəvi dəyərlərin saxlandığı, qorunduğu, öyrənildiyi mə...

Futbol üzrə birincilik davam edir

20-08-2019-10-22 Xəbərlər

Futbol üzrə birincilik davam edir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının kəndlərində futbolun in...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

20-08-2019-10-01 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Cüdoçumuz bürünc medal qazanıb

20-08-2019-09-42 Xəbərlər

Cüdoçumuz bürünc medal qazanıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərindəki “Sərhədçi” İdman Olimpiya Mərkəzində 2...

Muxtar respublikada ipoteka kreditlərinin verilməsi davam edir - VİDEO

20-08-2019-09-21 Xəbərlər

Muxtar respublikada ipoteka kreditlərinin verilməsi davam edir - VİDEO

Naxçıvan İpoteka Fondu Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən verilən kreditlər hesab...

Naxçıvanda yüksək bal toplamış tələbələrlə görüş olub

19-08-2019-19-45 Xəbərlər

Naxçıvanda yüksək bal toplamış tələbələrlə görüş olub

Avqustun 19-da Naxçıvan Muxtar Respublikasının ümumtəhsil məktəblərini bitirərək...

İctimai televiziya Naxçıvan yallılarından bəhs edən film hazırlayıb - VİDEO

19-08-2019-18-32 Xəbərlər

İctimai televiziya Naxçıvan yallılarından bəhs edən film hazırlayıb - VİDEO

Azərbaycanın nüfuzlu İctimai televiziyası Naxçıvan yallıları barədə sənədli film...

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında taqım komandirləri ilə komandir hazırlığı məşğələləri keçirilib - VİDEO

19-08-2019-17-29 Xəbərlər

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında taqım komandirləri ilə komandir hazırlığı məşğələləri keçirilib - VİDEO

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxsə qulluq edən vətəndaşlara Prezident təqaüdü ödənilir

19-08-2019-16-26 Xəbərlər

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxsə qulluq edən vətəndaşlara Prezident təqaüdü ödənilir

Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin mətb...

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında növbəti komanda-qərargah təlimi başlayıb - VİDEO

19-08-2019-15-02 Xəbərlər

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında növbəti komanda-qərargah təlimi başlayıb - VİDEO

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Culfa-Ordubad avtomobil yolunun yenidənqurulması davam etdirilir

19-08-2019-14-41 Xəbərlər

Culfa-Ordubad avtomobil yolunun yenidənqurulması davam etdirilir

Son illər muxtar respublikada avtomobil yollarının yenidən qurulması Naxçıvanın ...

Muxtar respublikada bu ilin 6 ayı ərzində 250 minə yaxın rabitə və kommunal ödəniş haqları onlayn olaraq ödənilib

19-08-2019-09-42 Xəbərlər

Muxtar respublikada bu ilin 6 ayı ərzində 250 minə yaxın rabitə və kommunal ödəniş haqları onlayn olaraq ödənilib

Son illər İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları sahəsində əldə olunan nailiy...

Əhalinin içməli su təminatı yaxşılaşdırılır

18-08-2019-18-51 Xəbərlər

Əhalinin içməli su təminatı yaxşılaşdırılır

Muxtar respublikada “Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkiş...

Meliorasiya və irriqasiya tədbirləri davam etdirilir

18-08-2019-15-45 Xəbərlər

Meliorasiya və irriqasiya tədbirləri davam etdirilir

Ordubad Rayon Meliorasiya və Su Təsərrüfatı İdarəsi tərəfindən 2019-cu ilin ötən...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

18-08-2019-14-42 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 19-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...