İnsanların mənəviyyatı, əxlaqi normaları və baxışları  ilə bağlı olan  milli dəyərlərin yaradıcısı xalqdır.

Xalqın mövcudluğunun əsas göstəricisi olan milli dəyərlər onun ən qiymətli sərvətidir. Zəngin mədəniyyətə malik hər bir xalq milli dəyərlər sisteminə malikdir.

Şəhər adamlarına nisbətən kənddə yaşayan insanlar milli adət-ənənələrin, ailə qanunlarının qorunmasına daha çox üstünlük verirlər. Kənd adamları bəlkə də buna görədir ki, ululardan miras qalan adət-ənənələri, qayda- qanunları və ümumilikdə mənəvi dəyərləri daha çox qoruyub yaşadırlar. Elə bu, bəlkə də kənd həyatının özünəməxsusluğudur. Kənddə böyükdən-kiçiyə hər kəs yazılmamış bu qanunlarla yaşamağa üstünlük verirlər. Rayonumuzdakı kəndlərin hansı birinə üz tutsaq, hansı bir ailənin qonağı olsaq, orada şəhərdə yada düşməyən adət-ənənələrin, milli dəyərlərin qorunduğunu görərik. Belə kəndlərimizdən biri də əsrlərlə yaşı olan Kükü kəndidir. Bu kənddə hələ də arxalıq, tuman-kofta geyinən ağbirçək nənələrimiz, al-əlvan rəngli iplərlə corab, əlcək, papaq, adi bez üzərində gözəl sənət nümunələri yaradan qızlarımız, gəlinlərimiz var. Min illərdən bəri yol gələn toxuculuq sənətinin biliciləri-ağbirçək nənələrimiz, analarımız, qız-gəlinlərimiz bu kənddə üstünlük təşkil edirlər. Bu gün onların gözlərinin nuru, qəlblərinin sevinci, əllərinin sehri ilə toxuduqları sənət əsərləri evlərimizdə, muzeylərimizdə qorunub saxlanmaqdadır.

Uzun illər boyu qadınlarımız kənddə təkcə payız, qış aylarında toxuculuqla məşğul olurdularsa, son zamanlar bu sahəyə maraq artdığından demək olar ki, ilboyu bu işlə məşğul olurlar. Bu da onu sübut edir ki, xalqın yaratdığı daha dəyərlidir, daha qiymətlidir, onu başqa heç nə əvəz edə bilməz. Təbii ipdən və boyadan istifadə edilən toxuculuq nümunələri bu gün də dəyərlidir, əvəzedilməzdir.

Bu kənddə hələ də adi ev qayğıları kimi həvəslə yun əyirən, xalça toxuyan, çörək bişirən, nehrə çalxayan  qadınlarımız var. Onlar milli dəyərləri elə ailələrimizdə yaşatmaqla onun əsl təbliğatçılarıdırlar. Kənddə toxuduğu əl işləri ilə hər kəsə örnək olan Sona nənə haqqında çox eşitmişdik. Elə eşitdiklərimizi görmək marağı ilə bu kəndə üz tutduq. Gəlişimizdən xəbər tutan Sona nənə yaylığının ucunu tez düyünləyib, ağır addımlarla qapıya tərəf gəlib, bizə “xoşgəldin” edərək çox şad olduğunu bildirdi.

 -Ay qızım, nə yaxşı gəldiniz, ürəyimdə deyiləcək sözlərim çoxdur. Elə mən də körpəlikdən yaşlıları dinləməyi çox sevdiyimdən nənəyə diqqətlə qulaq asıb, arabir suallar verirdim. Bir xeyli söhbət edib, çay içdikdən sonra toxucu nənə  əl işləri ilə bizi tanış etməyə başladı. Hər bir otaqda divarlardan asılmış xalçalar, milli dəyərlərimizi özündə əks etdirən bədii tikmə sənətinin nümunələri gözümüzü, könlümüzü oxşadı. Sanki bu sənət əsərləri öz gözəllikləri, tarixləri haqqında ”dil açıb” danışmaq istəyirdilər. Müsahibimiz hələ gənc yaşlarından əsasən dekorativ-tətbiqi sənətin bir növü olan bədii tikmə ilə məşğul olduğunu söylədi. Bu tikmə sənətində müxtəlif növ sap, parça, muncuq, pilək və digər bədii materiallardan istifadə edilərək adi bez üzərində öz fikirlərini canlandıran nənə o zamanlar lazım olan materialları tapmaqda çox çətinliklər çəkdiyini də dilə gətirdi. Mən uzun zamandır bu işlə məşğulam, toxuculuq sənətinə qəlbən bağlıyam. Demək olar ki, günümün yarısını bu işlə məşğul olmağa sərf etdiyimdən illərin necə keçdiyini heç hiss etməmişəm. Və ilmələrə, naxışlara, saplara baxa-baxa bir də gördüm ki, ömürdən günlər su kimi axıb gedib, yaşım 78-i haqlayıb. Bu illər ərzində həmişə düşünmüşəm ki, toxuculuq sənətinin valehedici olmasının birinci sirri rənglərin düzgün seçilməsindən asılıdır. Əgər rəng düzgün seçilərsə, naxışlar, ilmələr düzgün vurularsa, insan istədiyi hər bir sənət əsərini öz təxəyyülünün məhsuluna çevirə bilər. Mən sevə-sevə bu sənətin sirlərini öz nəvələrimə, qohumlarıma, tanışlarıma öyrətməkdən zövq alıram. Bu yaşda olmağıma baxmayaraq,  bu işi bu gün də görürəm. Uzun qış gecələrində kəndin qız-gəlinlərini başıma toplayıb, nağıl danışa-danışa, maraqlı söhbətlər edə-edə, dəm-dəsgah quraraq toxuculuqla məşğul oluruq. Hər sənətdə olduğu kimi, bu sənətin də özünəməxsus sirləri çoxdur. Toxumağa maraqlı olan hər kəs, ilk əvvəl, bu sirləri bilməlidir. Mən də bu sirləri öz anamdan, nənəmdən öyrənmişəm. Elə buna görə də özümə borc bilərək çalışıram ki, bu adət-ənənəni yaşadam. Yaşadam ki, yaddan çıxmasın, unudulmasın, itib-batmasın.

Söhbətin şirin yerində gözüm otaqda olan bir sandığa sataşdı. Nənə  “bu sandığın içində nə var?–deyə soruşdum. Sandığı acan nənə az qala yarım əsr yaşı olan əl işlərini mənə göstərəndə inana bilmədim. Burada illərdir öz gözəlliyini qoruyub saxlayan sənət əsərləri həqiqətən də tərifəlayiq idi. Gördüklərimdən necə təəccübləndiyimi bilərək sevinən nənə cod, qabar, titrəyən əlləri ilə divardakı xalçaları göstərərək dedi:

-Bax, evimizdə gördüyünüz bu xalçaların da hamısını vaxtilə mən özüm toxumuşam. İllərdir ki, bu evdə xalça toxunur. Özü də biz xalça toxumaq üçün istifadə etdiyimiz ipləri özümüz yundan əyirir, müxtəlif təbii boyalarla boyayırıq. Elə ona görədir ki, 40-45 ildir evimizdə istifadə etdiyimiz xalçaların rəngi təbii olduğundan dəfələrlə yuyulmağına baxmayaraq olduğu kimi qalır. Sonra nənə kənddə yunun əyrilmə qaydasından danışdı. Əyirmək üçün cəhrədən istifadə edirik. Bu alətə indi hər evdə rast gəlinmir. Buna baxmayaraq, həmin aləti qoruyanlar, yaşadanlar da var. Demək olar ki, uzun illərdir cəhrədən istifadə edirəm. Bu işi mənə gəlin köçdükdən sonra qaynanam öyrədib. O, bildirdi ki, ip hazırlamaq üçün, ilk növbədə, yun daranır, sonra cəhrə vasitəsilə əyrilmiş ip milə dolanır və hazır məhsula çevrilir. Bunun üçün cəhrənin yanında müxtəlif yun darağı olmalıdır. Sona nənə ilə birgə yun əyirib-darayan Rəna nənə də bu qədim el sənətini yaşadan ağbirçəklərimizdəndir. Yun daramaq barədə danışan Rəna  nənə deyir ki, əvvəlcə bir dəstə yun darağın dişinə keçirilir və hər iki əllə yanlara dartılır. Sonra alınmış iki yun dəstini üst-üstə qoyub bu prosesi yenidən təkrar etmək lazımdır. Bu iş bütün yun dəsti daranana qədər və yun telləri bir-birinə paralel olanadək davam etməlidir. Yun hazır ip formasına gətirildikdən sonra müxtəlif bitkilərdən hazırlanmış boyalarla rənglənir. Sonra biz bu iplərdən özümüzə lazım olan paltarları toxuyuruq. Rəna nənə onu da vurğuladı ki, cəhrə ilə yun əyirmək çətin olduğundan müasir dövrümüzdə bu işi görən az adam tapmaq olar.

Sonda müsahiblərimiz qeyd etdilər ki, biz təkcə həvəskar kimi bu işlə məşğul olmuruq. Mil, milçə və tığla görülən əl ilə toxuma işləri cansıxıcılığı aradan qaldırmaqla yanaşı, sağlamlığımıza da həddindən artıq müsbət təsir edir.

Biz də inanırıq ki, xalq yaradıcılığının dəyərli incilərindən sayılan toxuculuq sənətini gələcək nəsillərə çatdırmaq istəyən kənd ağbirçəkləri yəqin ki, hələ bundan sonra da ömür vəfa etdikcə toxuyacaq, maraqla bu işin sirrini gələcək nəsillərə öyrədəcəklər.

 

         “Oğuz səsi” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

“Naxçıvan Hərbi Qarnizonu Qoşunlarının 2019-cu tədris ilinə uzlaşdırma planı”na əsasən komanda-qərargah təlimi keçirilib - VİDEO

24-08-2019-18-59 Xəbərlər

 “Naxçıvan Hərbi Qarnizonu Qoşunlarının 2019-cu tədris ilinə uzlaşdırma planı”na əsasən komanda-qərargah təlimi keçirilib - VİDEO

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən xəbərə görə, N...

Növbəti yarmarkaya 269 çeşiddə məhsul çıxarılıb

24-08-2019-17-34 Xəbərlər

Növbəti yarmarkaya 269 çeşiddə məhsul çıxarılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu gün Naxçıvan şəhərinin Xətai küçəsindəki mərkəzi baz...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

24-08-2019-14-00 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Futbol məşqçiləri üçün seminar

24-08-2019-11-29 Xəbərlər

Futbol məşqçiləri üçün seminar

Seminarı giriş sözü ilə açan Naxçıvan Futbol Federasiyasının sədr müavini Sakit ...

Ordubad rayonunda mədəni-kütləvi tədbir keçirilib

23-08-2019-19-16 Xəbərlər

Ordubad rayonunda mədəni-kütləvi tədbir keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXA...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

23-08-2019-16-02 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Röya Ayxan Naxçıvanda möhtəşəm konsert verib - VİDEO

23-08-2019-15-03 Xəbərlər

Röya Ayxan Naxçıvanda möhtəşəm konsert verib - VİDEO

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Röya  Naxçıvan şəhərindəki “Saat Meyd...

Dövlət Bayrağı Muzeyinin yaradılmasının 5 illiyi qeyd olunub

22-08-2019-20-45 Xəbərlər

Dövlət Bayrağı Muzeyinin yaradılmasının 5 illiyi qeyd olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Dövlət Bayrağı Muzeyində 5 illik yubileylə bağlı keçiri...

“Naxçıvan” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının yaranmasının 27-ci ildönümü qeyd olunub

22-08-2019-19-15 Xəbərlər

“Naxçıvan” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının yaranmasının 27-ci ildönümü qeyd olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvan” Əlahiddə Sərhəd Diviziyasının yaranmasının 2...

Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar arasında rəsm müsabiqəsi keçirilib

22-08-2019-16-01 Xəbərlər

Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar arasında rəsm müsabiqəsi keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin mətb...

“Vikipediya”da Naxçıvanla bağlı silsilə məqalələr yaradılır

22-08-2019-15-40 Xəbərlər

“Vikipediya”da Naxçıvanla bağlı silsilə məqalələr yaradılır

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Mərkəzi Elmi Kitabxanasının (MEK) ...

Muxtar respublikada aztəminatlı ailələrin özünüməşğulluğu diqqət mərkəzindədir

20-08-2019-18-46 Xəbərlər

Muxtar respublikada aztəminatlı ailələrin özünüməşğulluğu diqqət mərkəzindədir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, aztəminatlı ailələrin özünəməşğulluğu ilə bağlı növbəti...

Hacı Əliyev: Dördüncü dəfə dünya çempionu olmaq arzusundayam

20-08-2019-15-39 Xəbərlər

Hacı Əliyev: Dördüncü dəfə dünya çempionu olmaq arzusundayam

Dünya çempionatına çox az vaxt qalır.

Bəxtiyar Əsgərov İsveçrənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb

20-08-2019-14-00 Xəbərlər

Bəxtiyar Əsgərov İsveçrənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikası Daimi nümay...

Boccia idman növü üzrə yarış başa çatıb

20-08-2019-11-25 Xəbərlər

Boccia idman növü üzrə yarış başa çatıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şahbuz şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbin idman zalında ...

Cavidi xatırlayarkən…

20-08-2019-10-43 Xəbərlər

Cavidi xatırlayarkən…

Muzey — tarixi, maddi və mənəvi dəyərlərin saxlandığı, qorunduğu, öyrənildiyi mə...

Futbol üzrə birincilik davam edir

20-08-2019-10-22 Xəbərlər

Futbol üzrə birincilik davam edir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının kəndlərində futbolun in...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

20-08-2019-10-01 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Cüdoçumuz bürünc medal qazanıb

20-08-2019-09-42 Xəbərlər

Cüdoçumuz bürünc medal qazanıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərindəki “Sərhədçi” İdman Olimpiya Mərkəzində 2...

Muxtar respublikada ipoteka kreditlərinin verilməsi davam edir - VİDEO

20-08-2019-09-21 Xəbərlər

Muxtar respublikada ipoteka kreditlərinin verilməsi davam edir - VİDEO

Naxçıvan İpoteka Fondu Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən verilən kreditlər hesab...

Naxçıvanda yüksək bal toplamış tələbələrlə görüş olub

19-08-2019-19-45 Xəbərlər

Naxçıvanda yüksək bal toplamış tələbələrlə görüş olub

Avqustun 19-da Naxçıvan Muxtar Respublikasının ümumtəhsil məktəblərini bitirərək...

İctimai televiziya Naxçıvan yallılarından bəhs edən film hazırlayıb - VİDEO

19-08-2019-18-32 Xəbərlər

İctimai televiziya Naxçıvan yallılarından bəhs edən film hazırlayıb - VİDEO

Azərbaycanın nüfuzlu İctimai televiziyası Naxçıvan yallıları barədə sənədli film...

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında taqım komandirləri ilə komandir hazırlığı məşğələləri keçirilib - VİDEO

19-08-2019-17-29 Xəbərlər

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında taqım komandirləri ilə komandir hazırlığı məşğələləri keçirilib - VİDEO

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxsə qulluq edən vətəndaşlara Prezident təqaüdü ödənilir

19-08-2019-16-26 Xəbərlər

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxsə qulluq edən vətəndaşlara Prezident təqaüdü ödənilir

Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin mətb...

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında növbəti komanda-qərargah təlimi başlayıb - VİDEO

19-08-2019-15-02 Xəbərlər

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında növbəti komanda-qərargah təlimi başlayıb - VİDEO

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Culfa-Ordubad avtomobil yolunun yenidənqurulması davam etdirilir

19-08-2019-14-41 Xəbərlər

Culfa-Ordubad avtomobil yolunun yenidənqurulması davam etdirilir

Son illər muxtar respublikada avtomobil yollarının yenidən qurulması Naxçıvanın ...

Muxtar respublikada bu ilin 6 ayı ərzində 250 minə yaxın rabitə və kommunal ödəniş haqları onlayn olaraq ödənilib

19-08-2019-09-42 Xəbərlər

Muxtar respublikada bu ilin 6 ayı ərzində 250 minə yaxın rabitə və kommunal ödəniş haqları onlayn olaraq ödənilib

Son illər İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları sahəsində əldə olunan nailiy...

Əhalinin içməli su təminatı yaxşılaşdırılır

18-08-2019-18-51 Xəbərlər

Əhalinin içməli su təminatı yaxşılaşdırılır

Muxtar respublikada “Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkiş...

Meliorasiya və irriqasiya tədbirləri davam etdirilir

18-08-2019-15-45 Xəbərlər

Meliorasiya və irriqasiya tədbirləri davam etdirilir

Ordubad Rayon Meliorasiya və Su Təsərrüfatı İdarəsi tərəfindən 2019-cu ilin ötən...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

18-08-2019-14-42 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 19-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...