Azərbaycanın elmi ictimaiyyətinin yaxşı tanıdığı gözəl ziyalı, bioloq alim, AMEA-nın həqiqi üzvü, Əməkdar elm xadimi Tariyel Talıbovun 70 yaşı tamam olur.

Tariyel Talıbov 1949-cu il fevralın 22-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Siyaqut kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Siyaqut kənd orta məktəbini, 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsini bitirmişdir. Universiteti bitirdikdən sonra Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Naxçıvan Elm Mərkəzinə kiçik elmi işçi vəzifəsinə qəbul olunmuş, 1974-cü ildən Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun (indiki Naxçıvan Dövlət Universiteti) kimya-biologiya kafedrasında baş laborant, müəllim, baş müəllim, dosent vəzifələrində çalışmışdır. 1989-2003-cü illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetində botanika kafedrasına rəhbərlik etmişdir.

Tariyel Talıbov istehsalatdan ayrılmadan Azərbaycan Elmlər Akademiyası Genetika və Seleksiya İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunmuş, 1986-cı ildə “Naxçıvan MSSR-də ərik genefondunun qiymətləndirilməsi” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi, 2003-cü ilin mart ayında isə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Botanika İnstitutunda “Naxçıvan Muxtar Respublikasının flora biomüxtəlifliyi, onun səmərəli istifadəsi və qorunması” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək  biologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi, 2008-ci ildə AAK tərəfindən professor elmi adı almışdır.

Bütün uğurlarına, elmi işlərinin müvəffəqiyyətli nəticələrinə baxmayaraq, professor Tariyel Talıbov respublikanın paytaxtına can atmamış, muxtar respublikada yaşayıb, yaratmışdır. Elmi nailiyyətləri, rəhbərlik qabiliyyəti nəzərə alınaraq, 2003-cü ildə AMEA Naxçıvan Bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun direktoru vəzifəsinə təyin olunmuşdur və indi də bu vəzifədə  çalışır.

Tariyel Talıbov Naxçıvan Muxtar Respublikasının flora biomüxtəlifliyinə, faydalı bitki sərvətlərinə, nadir, endemik, relikt, nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan bitki növlərinə, onların səmərəli istifadəsinə və mühafizəsinə aid 300-ə yaxın elmi əsərin müəllifidir. İki cildlik “Naxçıvan Ensiklopediyası” (müəlliflər qrupu ilə), “Naxçıvan Muxtar Respublikasının flora biomüxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qorunması”, “Naxçıvan Muxtar Respublikasının Qırmızı Kitabları” (I və II cildlər), “Naxçıvan abidələri ensiklopediyası” (müəlliflər qrupu ilə), “Naxçıvan Muxtar Respublikasının dərman bitkiləri” (Azərbaycan və rus dilində), “Naxçıvan Muxtar Respublikasının coğrafiyası” (müəlliflər qrupu ilə), “Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri”, “Naxçıvan Muxtar Respublikasının zəhərli bitkiləri” həmin əsərlər içərisində xüsusi yer tutur. Alimin bəzi əsərləri xarici  jurnallarda nəşr edilmişdir.

Tariyel Talıbovun Naxçıvan  Muxtar Respublikasının faunasına dair “Naxçıvan Muxtar Respublikasında nadir heyvan növləri və onların genefondunun qorunması”, “Azərbaycanda Asiya muflonu və bezoar keçisinin qorunma strategiyası”, “Naxçıvan Muxtar Respublikasının onurğalılar faunasının taksonomik spektri”, “Naxçıvan Muxtar Respublikasının faunası: Balıqlar və suda-quruda yaşayanlar” və digər kitabları mühüm elmi əhəmiyyət kəsb edir.

Elmi-tədqiqat işləri zamanı toplanılan minlərlə şəxsi herbari nüsxəsi əsasında Naxçıvan Dövlət Universitetində “Herbari fondu” yaradılmış, universitetin botanika kafedrasının tədris-təcrübə sahəsində 27-dən çox nadir və ya məhv olmaq təhlükəsi altında olan bitki becərilmişdir.

Görkəmli alim və tanınmış pedaqoq Naxçıvan Muxtar Respublikasında fəaliyyət göstərən Ordubad yasaqlığında nadir bitki və onurğalı növlərini tədqiq etmiş, bir çox taksonlar aşkar edərək, qoruq və yasaqlıqların yaradılması vacibliyini elmi cəhətdən əsaslandırmışdır. O, Naxçıvan Muxtar Respublikasının flora biomüxtəlifliyinin təbii ehtiyatı bol olan dərman, texniki, bəzək bağçılığı və qida əhəmiyyətli növləri də tədqiq etmiş, səmərəli istifadə olunmaları üçün çalışmış və flora biomüxtəlifliyinin nadir növlərinin genefondunun qorunması üçün təkliflər vermişdir. Tariyel Talıbov 2007-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 2014-cü ildə isə AMEA-nın həqiqi üzvü seçilmişdir.

Aspirant və dissertantlarından 7-si biologiya üzrə fəlsəfə doktoru dissertasiyası müdafiə etmiş, məsləhətçi olduğu 2 nəfərdən biri aqrar elmlər üzrə elmlər doktoru dissertasiya işini müdafiə etmiş, bir nəfər isə biologiya üzrə elmlər doktoru dissertasiya işini müdafiə üçün təqdim etmişdir. Bu vaxta qədər 15-dən çox doktorluq və namizədlik dissertasiyası işlərinə opponentlik etmişdir.

Akademik respublikamızın hüdudlarından kənarda da tanınır və elmi əsərlərindən istifadə olunur. Onun ciddi təşkilatçılıq fəaliyyəti sayəsində rəhbərlik etdiyi Bioresurslar İnstitutunda son 15 ildə 6 nəfər elmlər doktoru, 21 nəfər fəlsəfə doktoru yetişdirilmişdir.

Tariyel Talıbov AMEA Botanika İnstitutunda 2013-2014-cü illərdə fəaliyyət göstərən D.01.061 Dissertasiya Şurasının sədr müavini, 2016-2018-ci illərdə isə AMEA Naxçıvan Bölməsinin Bioresurslar İnstitutunda fəaliyyət göstərən “Botanika” – 2417.01 və “Fiziki kimya - 2307.01” üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün yaradılan Dissertasiya Şurasının sədri olmuşdur.

2005, 2010 və 2015-ci illərdə 12 saylı Şərur Seçki Dairəsindən III, IV və V çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinə deputat seçilən alim muxtar respublikanın ictimai həyatında fəal iştirak edir.

Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun elan etdiyi 2 layihənin qalibi olmuş və layihə müvəffəqiyyətlə yerinə yetirilmişdir. Ümumdünya Təbiəti Mühafizə Fondunun (ÜDTMF- WWF) elan etdiyi layihə onun rəhbərliyi ilə artıq yerinə yetirilmişdir. ÜDTMF Qafqaz ekoregionu üzrə Azərbaycan Respublikasından 2006-cı ildən indiyə kimi biomüxtəlifliyin mühafizəsi üzrə ekspert şurasının üzvü olan akademik şuranın Bakı, Tbilisi və Berlində keçirilən vaxtaşırı toplantılarında iştirak etmişdir. 10 oktyabr 2014-cü ildə Qafqaz ekoregionunda bəbirin monitorinqinə dair apardığı uğurlu və fundamental tədqiqatlara görə ÜDTMF tərəfindən xüsusi sertifikat və ÜDTMF-nin döş nişanı ilə təltif edilmişdir. Hazırda alim həmin fondun Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində “Cənubi Qafqazda bəbirlərin mühafizəsi” layihəsinə rəhbərlik edir.

Çoxillik səmərəli elmi, elmi-təcrübi və təşkilatçılıq fəaliyyəti bir çox fəxri adlarla, təltif və mükafatlarla yüksək qiymətləndirilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 3 avqust 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi” fəxri adına layiq görülmüşdür. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illiyi ilə əlaqədar “Yubiley qızıl medalı” ilə təltif olunmuşdur. Bundan başqa alim təbiət elmləri sahəsində əldə edilmiş mühüm əhəmiyyətli, fundamental və tətbiqi elmi nəticələrə görə 15 avqust 2015-ci ildə AMEA-nın Həsən bəy Zərdabi adına mükafatı ilə təltif olunmuşdur.

Görkəmli alim, tanınmış pedaqoq Tariyel Talıbov sadə, təvazökar, xeyirxah və nəcib insani keyfiyyətlərə, qeyri-adi elmi və təşkilatçılıq qabiliyyətinə malik olduğundan  muxtar respublikada böyük nüfuz və hörmət qazanmışdır. 

Tariyel Talıbovu 70 illik yubleyi münasibətilə təbrik edir, ona sağlam və mənalı ömür, yeni-yeni uğurlar arzulayırıq.

 

Elşad QURBANOV,

Bakı Dövlət Universitetinin botanika kafedrasının müdiri,

AMEA-nın müxbir üzvü, professor

“Xalq qəzeti”, 21 fevral 2019-cu il

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Babək rayonunda Süni Mayalanma Mərkəzi yaradılır

23-03-2019-18-46 Xəbərlər

Babək rayonunda Süni Mayalanma Mərkəzi yaradılır

NUHÇIXAN-ın məlumatına görə muxtar respublikada mal-qaranın cins tərkibinin yaxş...

Naxçıvanlı məktəblilər “Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyası çərçivəsində Bakıya gediblər

23-03-2019-18-29 Xəbərlər

Naxçıvanlı məktəblilər “Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyası çərçivəsində Bakıya gediblər

“Ölkəmizi tanıyaq” devizi ilə keçirilən maarifləndirici tur-aksiya çərçivəsində ...

Atçılıq və İstirahət Mərkəzində bayram konserti olub

23-03-2019-18-00 Xəbərlər

Atçılıq və İstirahət Mərkəzində bayram konserti olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Atçılıq və İstirahət Mərkəzində Novruz bayramı...

Naxçıvan şəhərində yeni yaşayış binaları tikilir

23-03-2019-17-15 Xəbərlər

Naxçıvan şəhərində yeni yaşayış binaları tikilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan şəhərindəki  Heydər Əliyev prospektində yeni y...

Türkiyəli dağçılar Novruz bayramı münasibətilə Haçadağa yürüş ediblər - VİDEO

23-03-2019-15-43 Xəbərlər

Türkiyəli dağçılar Novruz bayramı münasibətilə Haçadağa yürüş ediblər - VİDEO

Haçadağa “Novruz bayramı- Dostluq” devizi altında təşkil edilən yürüş təşkil edi...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

23-03-2019-14-58 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 24-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Ailə təsərrüfatlarında müasir texnikalara maraq artıb

22-03-2019-21-44 Xəbərlər

Ailə təsərrüfatlarında müasir texnikalara maraq artıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki,  “Naxçıvan Aqrolizinq” Açıq Səhmdar Cəmiyyətində muxtar...

Naxçıvan şəhərində Bayram yarmarkası davam edir

22-03-2019-21-00 Xəbərlər

Naxçıvan şəhərində Bayram yarmarkası davam edir

NUHÇIXAN  xəbər verir ki, Naxçıvan şəhərinin Xətai küçəsindəki yarmarkada şəhər ...

Şahbuzun kəndlərində Novruz şənliyi keçirilib

22-03-2019-19-34 Xəbərlər

Şahbuzun kəndlərində Novruz şənliyi keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şahbuz rayonunun Kolanı, Ağbulaq və Keçili kəndlərində ...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

22-03-2019-18-55 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 23-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Gənclər “Novruz qatarı” ilə səfərə çıxıblar - VİDEO

22-03-2019-18-10 Xəbərlər

Gənclər “Novruz qatarı” ilə səfərə çıxıblar - VİDEO

Novruz bayramı münasibətilə Ordubad rayonunda təşkil olunan bayram tədbirlərinə ...

Naxçıvan idmançıları yarışdan qələbə ilə qayıdıblar

22-03-2019-17-36 Xəbərlər

Naxçıvan idmançıları yarışdan qələbə ilə qayıdıblar

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan idmançıları Kempo üzrə açıq Bakı şəhər turniri...

Bayram günlərində Naxçıvan şəhəri təmizliyi ilə seçilir

22-03-2019-16-47 Xəbərlər

Bayram günlərində Naxçıvan şəhəri təmizliyi ilə seçilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Şəhər Sanitar-Təmizlik İdarəsinin kollektivi b...

“Naxçıvanpoçt” bayram günlərində də fəaliyyət göstərir

22-03-2019-14-58 Xəbərlər

“Naxçıvanpoçt” bayram günlərində də fəaliyyət göstərir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvanpoçt” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti bayram və ...

Lider tv ilə Naxçıvan Televiziyasının əməkdaşlığı başlayıb - VİDEO

21-03-2019-18-42 Xəbərlər

Lider tv ilə Naxçıvan Televiziyasının əməkdaşlığı başlayıb - VİDEO

Artıq bir neçə gündür ki, Naxçıvan televiziyasında hazırlanan filmlər və veriliş...

"Saat Meydanı" Kompleksi sakinlərin və turistlərin rahatlığına hesablanıb - FOTOLAR

21-03-2019-17-28 Rəsmi

"Saat Meydanı" Kompleksi sakinlərin və turistlərin rahatlığına hesablanıb - FOTOLAR

Əhalinin rahatlığının təmin olunmasında və turizm infrastrukturunun inkişafında ...

Naxçıvanda yeni məscid inşa olunur - FOTOLAR

21-03-2019-16-20 Rəsmi

Naxçıvanda yeni məscid inşa olunur - FOTOLAR

Bu gün Naxçıvan Muxtar Respublikasında iqtisadi və mədəni inkişafla yanaşı, di...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

21-03-2019-15-50 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 22-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Naxçıvanın Novruz ənənəsi CBC Televiziyasında - VİDEO

20-03-2019-20-42 Xəbərlər

Naxçıvanın Novruz ənənəsi CBC Televiziyasında - VİDEO

Azərbaycanın tanınmış CBC Televiziyası rus dilində "Eto Azerbaydjan"  (Bu Azərba...

Naxçıvanda rəngarəng bayram günləri yaşanır - VİDEO

20-03-2019-20-10 Xəbərlər

Naxçıvanda rəngarəng bayram günləri yaşanır - VİDEO

Naxçıvanda bayram tədbiri davam edir.

Pirotexniki vasitələr məhv edilib - FOTOLAR

20-03-2019-18-50 Xəbərlər

Pirotexniki vasitələr məhv edilib - FOTOLAR

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin mətbuat xidmətindən NUHÇI...

Əcnəbi tələbələr: Novruz bayramı Naxçıvanda daha möhtəşəm keçirilir

20-03-2019-18-16 Xəbərlər

Əcnəbi tələbələr: Novruz bayramı Naxçıvanda daha möhtəşəm keçirilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvanqalada keçirilən Novruz şənliklərində muxtar re...

Şahbuz kənddə yeni badam bağı salınıb

20-03-2019-17-42 Xəbərlər

Şahbuz kənddə yeni badam bağı salınıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şahbuz rayonunun Şahbuzkənd sakini Rəfiqə Məmiyeva öz a...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

20-03-2019-11-14 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Novruz bayramı muxtar respublikamızda yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd edilib

20-03-2019-10-30 Xəbərlər

Novruz bayramı muxtar respublikamızda yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd edilib

Novruz bayramı muxtar respublikamızda yüksək əhval-ruhiyyə ilə qeyd edilib.

Bayram yarmarkası davam edir

19-03-2019-21-00 Xəbərlər

Bayram yarmarkası davam edir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan şəhərinin Xətai küçəsindəki mərkəzi bazarda  m...

“Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyasının birici mərhələsi başa çatıb

19-03-2019-20-02 Xəbərlər

“Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyasının birici mərhələsi başa çatıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Ölkəmizi tanıyaq” tur-aksiyası çərçivəsində şagirdlər ...

Gömrük əməkdaşları üçün növbəti kurs təşkil edilib

19-03-2019-19-23 Xəbərlər

Gömrük əməkdaşları üçün növbəti kurs təşkil edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasında əhalinin keyfiyyətli id...

Naxçıvanda Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyi keçirilib - FOTOLAR

19-03-2019-19-03 Rəsmi

Naxçıvanda Novruz bayramı münasibətilə ümumxalq şənliyi keçirilib - FOTOLAR

Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqın...

Novruza həsr edilən sərg

19-03-2019-18-56 Xəbərlər

Novruza həsr edilən sərg

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Novruz gəldi, yaz gəldi” adlı rəsm sərgisi açılıb. Açı...