Tarixən müxtəlif adlarla adlandırılan (Cahanın naxışı, Nuhun şəhəri, Şərqin qapısı) Naxçıvan xarici qonaqların dili ilə bu dəfə də “Qafqaz dağlarının San-Fransiskosu” və “Qafqazın İsveçrəsi” adlandırıldı.

Bunu Naxçıvanda olmuş Amerikalı jurnalist Mark Hey və İsveçrəli jurnalist Nikoletta Herman xarici mətbuatda Naxçıvanla bağlı dərc etdirdiyi məqalələrində yazmışdı. (“Naxçıvan dünya mətbuatında” kitabı. Səf. 23;38) 

Qədimlik

Qədim diyar Naxçıvan dünyanı su basandan sonra yaranmış sivilzasiyanın beşiyi sayılır. Çünki rəvayətə görə, Nuhun gəmisinin səfəri məhz Gəmiqayanın zirvəsində başa çatıb, Nuh peyğəmbər quruya çıxıb və bu şəhərin təməli onun tərəfindən qoyulub. Bütün bunlar 5000 il bundan əvvəl baş verib. Nuh peyğəmbərin məzar üstü türbəsi, 1200-dən çox tarixi abidə, üzərində qədim insanların çəkdiyi rəsmlər-piktoqrafik yazılar  həkk olunmuş qaya parçaları daha neçə-neçə minilliklərin uyuduğu daş-qayalar bu torpağın tarixidir.

Tarixin reallığı

Hələ tarixin dərin qatlarından üzərində bir neçə türk dövlətinin qurulmasına şahidlik edən Naxçıvan çətin və ağır sınaqlarlada üzləşib. Bir zamanlar blokadanın çətinliklərində sıxılan, enerji təhlükəsi ilə üz-üzə qalan Şərqin qapısı bu gün öz qapılarını qərbədə, şimalada, cənubada açıb. Bu gün beynəlxalq arenada da Azərbaycana bağlı olan və blokada şəraitində yaşayan Naxçıvan kimi tanınır. Bu diyar  Nuh peyğəmbərə qucaq açıb, ilk rəssamı min illər öncə Gəmiqayada əsər yaradıb.

Sabitlik

Bu gün beynəlxalq aləmdə tanınan Naxçıvan özünün sabitlik və intibah dövrünü yaşayır. Bu sabitliyi bizə bəxş edənlər isə Naxçıvanda daşı-daş üstünə qoyub diyarımızı dünyaya tanıdan və ucaldanlardır. Son illər dünya mətbuatında Naxçıvan haqqında yazılan yazılara, məqalələrə fikir versək müəlliflər bu qədim diyarı dünyanın qabaqcıl, inkişaf etmiş regionlarına bənzədirlər. Səbəbi isə bəllidir. Çünki biz artıq Naxçıvanı elə bir inkişaf mərhələsinə yüksəldə bilmişik ki, bu gün muxtar respublika regionda söz sahibidir. Muxtar Respublikada istehsal olunan məhsulların xaricə çıxış imkanı əldə etməsi, Avropa ölkələrində keçirilən müsabiqələrdə Naxçıvan məhsullarının qızıl medallara layiq görülməsi, Avropa ölkələrinin Naxçıvana marağı, hər il minlərlə xarici turistin diyarımıza gəlməsi, diplomatların, ölkə səfirlərinin Naxçıvanı dəyərləndirməsi sabitliyin, güclü iqtisadiyyatın və ən əsası muxtariyyətin bəhrələridir.

Avropadan görünən Naxçıvan

Bəli, əslində bu gün Naxçıvan dünyanın bütün qütblərindən görünür. Dünya xəritəsində kiçik bir nöqtə boyda olsada, gördüyü işlərlə, çəkilən əziyyət və yaradılan firəvanlıqla Şərqin və Qərbin mərkəzindədir. 2018-ci ildə İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı olaraq bütün islam ölkələrini özünə qonaq edən Naxçıvan ötən il xeyli uğurlarla yadda qaldı. Ötən il Naxçıvanda keçirilən “Avropa Günləri” əslində Avropanın muxtar respublikanı daha yaxından tanıması üçün bir addım oldu. Muxtar respublikanın iqtisadiyyatı, turizmi, təhsili ilə bağlı edilən işgüzar təkliflər, əməkdaşlıq cəhdləri Naxçıvanın artıq bu istiqamətdə inkişafının Avropa standartlarına uyğun, bəlkə də bəzi sahələrdə bir qədər onları ötüb keçdiyini göstərdi.  "Naxçıvan yalnız danışmır, həm də iş görür. Naxçıvan alternativ enerji mənbələrinə görə bəzi Avropa ölkələri üçün də nümunə ola bilər". Bu sözləri Belçikanın Azərbaycandakı səfiri Bert Skufs deyib. Təmizlik, insanların mehribanlığı, ekoloji tarazlıq, yaşıllıq sahələrinin artırılması və nələr-nələr... Bunları da avropalılar dedi. Bu fikirləri, rəyləri eşitmək həm xoş, həm də qürurvericidir. Çünki dünyanın böyük gücə malik, hərtərəfli inkişaf və tərəqqi modeli ilə nümunə olan  ölkələrinin  təmsilçilərini indiki zamanda  heyrətləndirmək və özünə cəlb etmək çətindir. Amma müasir Naxçıvan və bu Naxçıvanı 5000 illik tarixi köklərinin üzərində yenidən quranların zəhməti bunu bacardı.

Avropa İttifaqının Azərbaycandakı Nümayəndəliyinin rəhbəri Kastitus Yankauskas artıq bir neçə dəfə Naxçıvanda səfərdə olub. Turizm, iqtisadi-sosial layihələrin həyata keçirlməsində iştirak edib. Gələcəkdə bu cür əlaqələr davam etdiriləcək. Bu isə onu göstərir ki, Naxçıvan artıq Avropa şirkətləri üçün etibarlı bir tərəfdaşdır.   Bəs bu inkişafın və etibarın arxasında nə dayanır? Təbii ki, bir zaman iqtisadi blokadaya salındığı üçün əziyyətlə, çətinliklə hər gün üz-üzə qalan Naxçıvanın bu günə qədər keçdiyi şərəfli inkişaf yolu. Bu yolun düzgün istiqamətini əbədi olaraq düzgün təyin edən ümummilli liderimiz Heydər Əliyev və onun ən yüksək səviyyədə davam etdirilən siyasəti və siyasi kursunun davamçıları bu gün Naxçıvanı dünya səviyyəsində tanınan, etibar edilən və nümunə göstərilən bir muxtar respublikaya çeviriblər.  Bu gün Naxçıvan o dərəcədə inkişaf edib ki, Avropanın təmsilçiləri öz ölkələrindən Naxçıvana yox, məhz Naxçıvandan Avropaya baxırlar.

Əlbəttə, bu gün geniş küçələr, abad parklar, müxtəlif istehsal sahələri, iqtisadi göstəricilər, enerji idxal edən bir məkandan enerji ixracatçısına çevrilən muxtar respublikanın uğurları  ilə bağlı danışmaq nə qədər asan və qürurvericidir. Amma dünyanı heyrətə gətirən bu tərəqqinin hansı zəhmət, qətiyyət və iradə  hesabına ərsəyə gəldiyini  hamımız yaxşı bilirik.

Mövzu ilə bağlı araşdırmalar edərkən "Şərq qapısı" qəzetinin 13 fevral 1993-cü il sayında “Balta yaman moddadır” başlıqlı yazıya rast gəldim. O həmin baltalar idi ki, insanların qışı bir təhər yola salmaları üçün Naxçıvanda bütün ağaclara, yaşıllıqlara qənim kəsilmişdi. O dövrün camaatını da qınamaq olmur. Nə etmək olardı? Kömür yox, neft yox, qaz yox.  İnsanlar soyuqdan donmamaq üçün çarpışır, mübarizə aparırdı.

Bu məqaləni oxuyandan sonra yaxın olan bu tarixə inanmağım gəlmədi. Axı digər 23 yaşlı  həmyaşıdlarım kimi mənim də bu çağlar demək  olar ki yadıma  gəlmir. Biz 2000-ci illərin uşaqları, yeniyetmələri  və 2010-cu illərin gəncləriyik. Gözümüzü açıb yaşadığımız kəndlərdə, təhsil aldığımız Naxçıvan şəhərində  quruculuq, abadlıq, yenidənqurma, tərəqqi işlərinin gedişini görmüşük. Bu illər ərzində Naxçıvanda aparılan iqtisadi islahatlar, yeni yaşam mühiti, müasirləşməni görən gənc nəsil üçün 1990-cı illərin çətinliyi ancaq bu cür tarixi yazılarda qalan bir keçmişdir. Bu günsə tamam başqadır.

Bu günün gerçəkliyi

“Mən istəyirəm ki, mənim arzum, istəklərim, Azərbaycan dövləti haqqında, müstəqil Azərbaycanın gələcəyi haqqında və Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvan haqqında planlarım, arzularım yerinə yetirilsin”. Biz naxçıvanlıları bu gün daha da xoşbəxt edən əslində Naxçıvandan başlanan xilaskarlıq yolunun banisi ulu öndərimiz Heydər Əliyevin bu arzularının gerçəkləşməsidir. Bu günün  Naxçıvanı bütün sahələrdə Avropanın güc sahibi olan ölkələri ilə əməkdaşlıq edir. İndi artıq Avropa Naxçıvana maraq göstərir, onunla iqtisadi layihələrdə əməkdaşlıq edir. 1990-cı illərdə enerji qıtlığı girdabında çətinlik çəkən Naxçıvan bu gün- 21-ci əsrdə  Avropa üçün potensial alternativ enerji mənbəyinə malik zəngin bir diyara çevrilib. Qürurverici haldır ki, artıq blokada şəraitində yaşamasına baxmayaraq, öz daxili tələbatını tam ödəyən Naxçıvanla  Avropanın özü enerji təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığa hazır olduğunu bildirir.

Bu gün Naxçıvanın malik olduğu elektrik enerji ehtiyatlarına nəzər salaq:

2006-cı ildən başlayaraq Heydər Əliyev Su Anbarı üzərində 4,5 meqavat gücündə su elektrik stansiyası, Ordubad rayonunda Gilançay üzərində 22 meqavat gücündə Biləv Su Elektrik Stansiyası, Şərur rayonunda 20,5 meqavat gücündə “Arpaçay-1” və 1,4 meqavat gücündə “Arpaçay-2” Su Elektrik stansiyaları, Babək rayonunda 22 meqavat gücündə Naxçıvan Günəş Elektrik Stansiyası istifadəyə verilib. Ötən aylarda isə Kəngərli rayonun Qabıllı kəndində 2 meqavat gücündə daha bir Günəş Elektrik Stansiyasının istifadəyə verilməsi Naxçıvanı enerji bolluğu ilə təmin edir. Əgər əvvəllər muxtar respublikada 1 elektrik enerjisi istehsal edən müəssisə fəaliyyət göstərirdisə, hazırda bu müəssisələrin sayı 10-a yaxındır. Alternativ və bərpaolunan enerji növləri istehsalının daha da artırılması məqsədilə hazırda 36 meqavat gücündə Ordubad Su Elektrik Stansiyasının tikintisi davam etdirilir. Naxçıvanda alternativ enerji mənbələrinin bol olması enerji istehlakına yeni düşüncə ilə yeni yanaşma tərzini formalaşdırdı. Günəş elektrik stansiyası, su elektrik stansiyaları ilə yanaşı külək enerjisindən istifadə ilə bağlı da layihələrin gerçəkləşdirilməsi üçün işlər gedir. Bu faktlar müasir Naxçıvanın gücü, onun iqtisadiyyatının bir göstəricisidir. Bunlara nail olmağın yolu isə görülən hər işə inam, göstərilən diqqət, qayğı və doğma münasibətdən keçir.

Görülən işlərlə, yaradılan şəraitlə, özü də heç bir bəzək-düzəksiz və öz milli dəyərlərinə, tarixi köklərinə söykənərək min illər boyu qazandığı hər şeyi ortaya qoya bilir Naxçıvan. Bu gün istər turizm sahəsi, istər iqtisadi gücü, istərsədə insan amilinə verilən dəyəri ilə “Dünyanın naxışı”, “Şərqin qərbə açılan qapısı” statusunu daşımağa layiqdir. Bu bir həqiqətdir ki, muxtariyyətinin 95 ili ərzində heç vaxt indiki qədər inkişafa, uğurlara, nailiyyətlərə imza atmayıb!

Güclənən və çiçəklənən Naxçıvan Muxtariyyətin mübarək!!!

Mətin Abbaslı

Naxçıvan Televiziyasının əməkdaşı

Yazı “Muxtariyyətin quruculuq, inkişaf və sabitlik dövrü” yaradıcılıq müsabiqəsinə təqdim olunmaq üçündür.

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

19-05-2019-16-08 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında mayın 20-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. ...

Şahbuz Rayon Mədəniyyət Sarayında konsert

17-05-2019-19-26 Xəbərlər

Şahbuz Rayon Mədəniyyət Sarayında konsert

Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXA...

Rəssam Həmzə Sadiqovun fərdi sərgisi açılıb

17-05-2019-19-02 Xəbərlər

Rəssam Həmzə Sadiqovun fərdi sərgisi açılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyinin Bəhru...

İdman federasiyalarının muzeylərə ekskursiyası olub

17-05-2019-18-55 Xəbərlər

İdman federasiyalarının muzeylərə ekskursiyası olub

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən N...

Tələbələrə Naxçıvanın təbii sərvətləri haqqında məlumat verilib

17-05-2019-18-12 Xəbərlər

Tələbələrə Naxçıvanın təbii sərvətləri haqqında məlumat verilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Naxçıvanşün...

Beynəlxalq Muzeylər Günü Ordubadda qeyd edilib

17-05-2019-17-51 Xəbərlər

Beynəlxalq Muzeylər Günü Ordubadda qeyd edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Ordubad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyində 18 may “Bey...

ABŞ vətəndaşları Naxçıvandan yazır

17-05-2019-16-42 Xəbərlər

ABŞ vətəndaşları Naxçıvandan yazır

NUHÇIXAN xəbər verir ki. 4-7 may tarixlərində Amerika Birləşmiş Ştatlarının vətə...

Elçin Əliyev Ali Məclisin şöbə müdiri təyin edildi - SƏRƏNCAM

17-05-2019-16-23 Rəsmi

Elçin Əliyev Ali Məclisin şöbə müdiri təyin edildi - SƏRƏNCAM

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov mayın 17-də Elçi...

“Naxçıvan” Universitetində elmi konfrans keçirilib

17-05-2019-12-55 Xəbərlər

“Naxçıvan” Universitetində elmi konfrans keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvan” Universitetində Azərbaycan dili və ədəbiyyat...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

17-05-2019-12-19 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında mayın 18-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. ...

Naxçıvan Dövlət Universitetində “Məzun Günü” keçirilib

17-05-2019-11-00 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universitetində “Məzun Günü” keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universitetində məzun gününə həsr oluna...

Şərur rayon ərazisindəki tikinti obyektlərində yoxlama nəzarət davam edir

17-05-2019-10-26 Xəbərlər

Şərur rayon ərazisindəki tikinti obyektlərində yoxlama nəzarət davam edir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirl...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

17-05-2019-10-08 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Püstə bağının 3 hektar sahəsində toxum vasitəsilə bərpa işləri aparılıb

17-05-2019-09-34 Xəbərlər

Püstə bağının 3 hektar sahəsində toxum vasitəsilə bərpa işləri aparılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan-Sədərək magistral yolunun kənarında 100 hektar...

Fövqəladə hallara hazırlıq diqqət mərkəzindədir

17-05-2019-09-16 Xəbərlər

Fövqəladə hallara hazırlıq diqqət mərkəzindədir

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən xəbərə görə...

“İdeyadan başlanğıca” devizi altında növbəti tədbir

17-05-2019-09-00 Xəbərlər

“İdeyadan başlanğıca” devizi altında növbəti tədbir

Naxçıvan Dövlət Universitetinin Televiziya, mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr bö...

Beynəlxalq Muzeylər Günü qeyd edilib

16-05-2019-23-29 Xəbərlər

Beynəlxalq Muzeylər Günü qeyd edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki,  18 May “Beynəlxalq Muzeylər Günü” münasibətilə Naxçıva...

Naxçıvan Bölməsində yeni nəşrlərin təqdimatı keçirilib

16-05-2019-22-34 Xəbərlər

Naxçıvan Bölməsində yeni nəşrlərin təqdimatı keçirilib

AMEA Naxçıvan Bölməsinin İnformasiya şöbəsindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə...

Bələdiyyələrin fəaliyyəti ilə bağlı maarifləndirmə işi aparılır

16-05-2019-21-52 Xəbərlər

Bələdiyyələrin fəaliyyəti ilə bağlı maarifləndirmə işi aparılır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Babək rayonunda Ədliyyə Nazirliyinin və Babək Rayon İcr...

Tibbi statistikaya dair təkmilləşdirmə kursu başa çatıb

16-05-2019-21-04 Xəbərlər

Tibbi statistikaya dair təkmilləşdirmə kursu başa çatıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a...

Nağdsız ödəyin, hədiyyə qazanın

16-05-2019-19-47 Xəbərlər

Nağdsız ödəyin, hədiyyə qazanın

Naxçıvan Muxtar Respublikası Vergilər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

16-05-2019-19-23 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov mayın 16-da  Duz...

Şahmat üzrə şəxsi birinciliyə start verilib

16-05-2019-19-09 Xəbərlər

Şahmat üzrə şəxsi birinciliyə start verilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və  İdman Nazirliyinin mətbuat xidmətindən ...

“Gələcəyini planlaşdır”ın növbəti təlimi Ordubad rayonunda keçirilib

16-05-2019-18-52 Xəbərlər

“Gələcəyini planlaşdır”ın növbəti təlimi Ordubad rayonunda keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komi...

“NaxçıvanBank” ailə təsərrüfatlarına illik 10 faiz dərəcəsi ilə kredit verir

16-05-2019-18-35 Xəbərlər

“NaxçıvanBank” ailə təsərrüfatlarına illik 10 faiz dərəcəsi ilə kredit verir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, 2019-cu ilin muxtar respublikada “Ailə təsərrüfatları” ...

Nəhəcir-Teleetüd - VİDEO

16-05-2019-18-18 Xəbərlər

Nəhəcir-Teleetüd - VİDEO

Naxçıvan televiziyasının əməkdaşları Babək rayon Nəhəcir  kəndli ilə bağlı telee...

Naxçıvanda musiqi müəllimlərinin qiymətləndirilməsi aparılacaq

16-05-2019-17-59 Xəbərlər

Naxçıvanda musiqi müəllimlərinin qiymətləndirilməsi aparılacaq

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2019-...

Naxçıvanda Ərtoğrol Cavidin anadan olmasının 100 illiyi qeyd olunub

16-05-2019-17-43 Xəbərlər

Naxçıvanda Ərtoğrol Cavidin anadan olmasının 100 illiyi qeyd olunub

Azərbaycan mədəniyyətinin dəyərli simalarından olan Ərtoğrol Cavid musiqişünas, ...

Prezident İlham Əliyev Naxçıvan məhsullarına baxıb - FOTOLAR

16-05-2019-17-18 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Naxçıvan məhsullarına baxıb - FOTOLAR

NUHÇIXAN xəbər verir ki, dünən Bakı Ekspo Mərkəzində keçirilən XXV Azərbaycan Be...

Bələdiyyələrin fəaliyyəti ilə bağlı maarifləndirmə işi aparılır

16-05-2019-14-14 Xəbərlər

Bələdiyyələrin fəaliyyəti ilə bağlı maarifləndirmə işi aparılır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Babək rayonunda Ədliyyə Nazirliyinin və Babək Rayon İcr...