Diyarımız müxtəlif meyvə çeşidləri ilə zəngindir.

Becərilən ərik sortlarının əksəriyyətinin (alça-ərik, ağ növrəstə, qırmızı növrəstə, haqverdi əriyi, ağcanabat, ağ təbərzə və ya balyarım, toxum şəmsi, qara və sarı təbərzə, əbutalıbi, xosrov şahi) vətəni məhz Naxçıvandır. Min illər boyu Naxçıvan əhalisinin öz məişətini qurmasında, ailə təsərrüfatının təşkilində ərik meyvəsi müstəsna yer tutub. İstər ailənin meyvə ilə təminatında, istərsə də əmtəəlik məhsul istehsalında təzə, qurudulmuş, qax  formada ərikdən istifadəyə edilib.

Tarixi qaynaqlarda Naxçıvan ərazisində əriyin üç min il əvvəl becərilməsi öz əksini tapıb. Bu diyarın qədim ərik sortları tarixən qonşu ölkələrə ixrac olunub. Ata-babalarımız isə ərik bağlarını salarkən hansı sortlardan istifadə edilməsinə və nə qədər əkilməsinə, yerin iqlim şəraitinə, ən əsası isə bazarın təşkilinə ciddi riayət ediblər. Şübhəsiz, o zaman istər Naxçıvan, istərsə də Ordubad şəhərlərində yaşayan əhalinin həyətyanı sahələrində ərik olduğu üçün bazarın təzə məhsula tələbatı aşağı idi. Əsas bazar Qərbi Azərbaycanın şəhər və kəndləri, İrəvan və digərləri hesab edilsə də, məhsulu bu bölgələrə çatdırmaq çox çətin başa gəlirdi. Ona görə də əhali əsasən, qurutmaq üçün yararlı olan haqverdi, ağcanabat, ağ təbərzə (balyarım), əbutalıbi, badamı ərik, hampa ərik, ağ ərik sortlarına üstünlük verirdi. Naxçıvanın hər yerində ərik becərilsə də, Ordubad üstünlük təşkil edir, bu meyvəsinin qurudulması, saxlanılma qaydası nəsildən-nəslə ötürülürdü. XX əsrin əvvəllərində Məmməd Həsən Baharlı Naxçıvan əriyinin dadına, zərifliyinə, iyinə və böyüklüyünə görə məşhur olduğunu qeyd edirdi.

Əlbəttə, hər zamanın öz hökmü, öz tələbi var. İstehsalçı çevik hərəkət etməli, işini zamanın tələblərinə uyğun qurmalıdır. Bu gün Naxçıvanda əhalinin sayının  artması, məskunlaşma bazarda təzə meyvəyə olan tələbatı da artırır. Ona görə də bağlarda tez yetişən ərik sortlarının sayını artıran təsərrüfat rəhbərləri əhalini təzə meyvə ilə təmin etməklə yanaşı, ailə təsərrüfatlarını da inkişaf etdirir, gəlirlərini artırırlar. Naxçıvanda ən tez yetişən ərik növü isə el arasında “mayovka” kimi tanınan növrəstə əriyidir. Naxçıvanın qədim ərik sortlarından olan növrəstənin – nübar əriyin iki növü var. Ağ növrəstə əsl Ordubad sortudur. Adından da göründüyü kimi may ayının axırı, iyunun əvvəllərində yetişir. Yetişdikdən sonra bir neçə gün ərzində yeyilməlidir.  Qurutmaq üçün yararlı deyil. Həm ağ, həm qırmızı növrəstə daşınan zaman tez əzilir, ona görə də meyvələr tam yetişməmiş toplanır.  Qırmızı növrəstə Naxçıvanın qədim və məşhur sortlarındandır. May ayının axırı, iyun ayının əvvəllərində yetişir. Toxum şəmsi isə “Mayovka”dan az sonra yetişən, daha çox Ordubad rayonunda tanınan ərik sortudur. Toxum şəmsi sortu da iki yerə, qırmızı toxum şəmsi və ağ toxum şəmsinə ayrılır. Hər ikisi iyunun əvvəllərində yetişir. Yetişdikdən sonra növrəstə sortundan fərqli olaraq ağacın üstündə uzun müddət qalır, daşınma və qurutma üçün əlverişlidir.

Bu gün Naxçıvanın bazar-dükanlarında növrəstə əriyini asanlıqla tapmaq olar. Amma bir məqamı xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, bəzən  alıcılar növrəstəni xaricdən gətirilən başqa ərik növləri ilə qarışdırırlar. Təcrübəli alıcılar ilk yetişən və nübar meyvə olan yerli növrəstə əriyini asanlıqla tanıyırlar. Bir də bazarda “mayovka çıxdı, göycə alıcısı azaldı, toxum şəmsi çıxdı, göycə satışı dayandı”, – deyirlər. Növrəstə ərik daha çox Ordubad rayonunun Dəstə və Şərurun Araz sahili kəndlərində becərilir. Çünki burada məhsul digər yerlərə nisbətən 10-15 gün, bəzən isə bir ay tez yetişir.

Naxçıvanda, el dilində deyildiyi kimi  “uşağın gözü özündə olsun” deyə hər  həyətdə heç olmasa bir ağac “növrəstə ərik” əkilir.  

 

Zaleh Novruzov

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Naxçıvan güləşçisi Hacı Əliyev erməni idmançısını məğlub etdi

26-06-2019-14-27 Xəbərlər

Naxçıvan güləşçisi Hacı Əliyev erməni idmançısını məğlub etdi

Minskdə keçirilən ikinci Avropa Oyunlarında sərbəst güləş üzrə üçqat dünya çempi...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

26-06-2019-13-58 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyunun 27-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Новости Нахчывана - VİDEO

26-06-2019-12-31 Xəbərlər

Новости Нахчывана - VİDEO

Агентство «НУХЧЫХАН» представляет важные события, прошедшие в Автономной Республ...

Bu gün Naxçıvan şəhərində Silahlı Qüvvələri Günü münasibətilə konsert olacaq - VİDEO

26-06-2019-11-37 Xəbərlər

Bu gün Naxçıvan şəhərində Silahlı Qüvvələri Günü münasibətilə konsert olacaq - VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu gün saat 20:00-da Naxçıvan şəhərindəki Heydər Əliyev...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

26-06-2019-10-48 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Naxçıvanda muzeylərə verilən rəsm əsərlərinin təqdimatı olub

26-06-2019-10-22 Xəbərlər

Naxçıvanda muzeylərə verilən rəsm əsərlərinin təqdimatı olub

Naxçıvan şəhərində fəaliyyət göstərən Bəhruz Kəngərli Muzeyində Azərbaycan Respu...

Muxtar respublikanın Dövlət Miqrasiya Xidmətində ötən ay 651 müraciətə baxılıb

26-06-2019-09-57 Xəbərlər

Muxtar respublikanın Dövlət Miqrasiya Xidmətində ötən ay 651 müraciətə baxılıb

Miqrasiya proseslərinə dövlət nəzarətinin gücləndirilməsi, qanunsuz miqrasiyanın...

Gənclər Döyüş şöhrəti Muzeyini gəziblər

25-06-2019-20-57 Xəbərlər

Gənclər Döyüş şöhrəti Muzeyini gəziblər

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər Fondunun təşkilatç...

İcra hakimiyyətinin işçiləri üçün distant təlim olub

25-06-2019-20-26 Xəbərlər

İcra hakimiyyətinin işçiləri üçün distant təlim olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvanda “Dövlət idarəçiliyində innovativ texnologiya...

“İnam” musiqi qrupu hərbiçilər qarşısında çıxış edib

25-06-2019-19-24 Xəbərlər

“İnam” musiqi qrupu hərbiçilər qarşısında çıxış edib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, sağlamlıq imkanları məhdud ifaçılardan ibarət  “İnam” m...

Adı “Qızıl kitab”a düşənlər - VİDEO

25-06-2019-18-53 Xəbərlər

Adı “Qızıl kitab”a düşənlər - VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Ta...

Rəssam öz əsrələrini muzeylərə hədiyyə edib

25-06-2019-18-12 Xəbərlər

Rəssam öz əsrələrini muzeylərə hədiyyə edib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bəhruz Kəngərli Muzeyində Azərbaycan Respublikasının Əm...

Naxçıvanda taxıl biçini mütəşəkkil aparılır - VİDEO

25-06-2019-17-50 Xəbərlər

Naxçıvanda taxıl biçini mütəşəkkil aparılır - VİDEO

Naxçıvan Muxtar Respublikasında bu ilin məhsulu üçün 33 min 308 hektar sahədə ta...

Naxçıvanda Ali Məclisin sessiyası çağırıldı

25-06-2019-17-26 Xəbərlər

Naxçıvanda Ali Məclisin sessiyası çağırıldı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin bu barədə müvafiq qərarını Naxçıvan ...

“Məzuniyyət hüququ və onun təmin edilməsi” mövzusunda təlim keçirilib

25-06-2019-16-33 Xəbərlər

“Məzuniyyət hüququ və onun təmin edilməsi” mövzusunda təlim keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Maliyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a...

Cəzaçəkmə müəssisəsində profilaktik tibbi müayinələr aparılıb

25-06-2019-12-49 Xəbərlər

Cəzaçəkmə müəssisəsində profilaktik tibbi müayinələr aparılıb

Nazirliyin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə, Naxçıvan Muxtar...

Muxtar respublikada ötən ay 8 istehsal sahəsi yaradılıb

25-06-2019-12-25 Xəbərlər

Muxtar respublikada ötən ay 8 istehsal sahəsi yaradılıb

Muxtar respublika iqtisadiyyatının davamlı inkişafının təmin edilməsi, yerli res...

Nakhchivan news - VİDEO

25-06-2019-12-06 Xəbərlər

Nakhchivan news - VİDEO

Nakhchivan State Television presented weekly news program in English, highlighti...

Qazançı-Televernisaj - VİDEO

25-06-2019-11-47 Xəbərlər

Qazançı-Televernisaj - VİDEO

Naxçıvan televiziyasının əməkdaşları Culfa rayonunun Qazançı kəndi ilə bağlı tel...

“Sarsılmaz qardaşlıq 2019”la bağlı yeni videomaterial yayımlanıb - VİDEO

25-06-2019-11-12 Xəbərlər

“Sarsılmaz qardaşlıq 2019”la bağlı yeni videomaterial yayımlanıb - VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu il iyun ayının 7-dən 11-dək Naxçıvan Muxtar Respubli...

Şərur Rayon Xalq Teatrı festivalda uğurla çıxış edib

25-06-2019-10-51 Xəbərlər

Şərur Rayon Xalq Teatrı festivalda uğurla çıxış edib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, iyunun 23-dən 25-dək Bakı şəhərində “III Respublika Xal...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

25-06-2019-10-34 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

25-06-2019-10-13 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyunun 26-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

24-06-2019-20-07 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov iyunun 24-də Gən...

Ali təhsil ocağında Silahlı Qüvvələr Günü qeyd edilib

24-06-2019-19-47 Xəbərlər

Ali təhsil ocağında Silahlı Qüvvələr Günü qeyd edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universitetində 26 İyun – Silahlı Qüvvə...

Prezident Naxçıvanda xidmət edən hərbi qulluqçuları təltif etdi - SƏRƏNCAM

24-06-2019-19-19 Rəsmi

Prezident Naxçıvanda xidmət edən hərbi qulluqçuları təltif etdi - SƏRƏNCAM

Prezident İlham Əliyev iyunun 24-də Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin...

“Sarsılmaz qardaşlıq 2019”-Videoçarx - VİDEO

24-06-2019-18-57 Xəbərlər

“Sarsılmaz qardaşlıq 2019”-Videoçarx - VİDEO

Naxçıvan televiziyasının əməkdaşları Naxçıvanda keçirilən “Sarsılmaz qardaşlıq 2...

Naxçıvanın səhiyyə turizmi imkanları yüksək qiymətləndirilib

24-06-2019-17-36 Xəbərlər

Naxçıvanın səhiyyə turizmi imkanları yüksək qiymətləndirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, 18-20 iyun tarixlərində İranın Ərdəbil şəhərində İqtisa...

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 100 illik yubiley tədbirində Naxçıvan təcrübəsi tanıdılıb - FOTOLAR

24-06-2019-17-12 Xəbərlər

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının 100 illik yubiley tədbirində Naxçıvan təcrübəsi tanıdılıb - FOTOLAR

NUHÇIXAN xəbər verir ki, 10-21 iyun tarixlərində İsveçrənin Cenevrə şəhərində Be...

Beşyaşlı uşaqların təhsilə hazırlanması ilə bağlı tədbir keçirilib

24-06-2019-15-59 Xəbərlər

Beşyaşlı uşaqların təhsilə hazırlanması ilə bağlı tədbir keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda  Naxçıvan Muxtar Respu...