Xalq şairi Hüseyn İbrahimov yarım əsrdən artıq davam edən zəngin yaradıcılığı ilə ədbəbiyyatımızın və ictimai fikrimizin inkişafında mühüm xidmətləri ilə seçilən məhsuldar yazıçı kimi xüsusi hörmət və nüfuz qazanıb.

Maraqlı hekayələri, povestləri, pyesləri və romanları ilə Azərbaycan ədəbiyyatına sanballı töhfələr verib.

Ədəbi fəaliyyətinə 1949-cu ildə “Ədəbiyyat qəzeti”ndə dərc olunan şeir ilə başlayıb, sonralar yaradıcılıq taleyini həmişəlik olaraq epik ədəbiyyata bağlayıb. Müxtəlif nəsr janrlarında yazıb-yaratsa da, hekayə janrına bütün yaradıcılığı boyu müraciət edib. Yazıçının qələmə aldığı çoxcəhətli əhvalat və obrazların mərkəzində əsasən ləyaqət meyarı dayanır.

Hələ 50-ci illərdə yazdığı “Sabahın sorağında” romanı Hüseyn İbrahimovun bu janrda qələmə aldığı ilk əsəridir. Yazıçı əsərdə kənddəki yeniliyi göstərmək, müəllimlərin işini, yaşayış tərzini, yenilik uğrunda mübarizəsini təsvir etmək istəyirdi.

“Sabahın sorağında” romanı kənd ziyalılarının keşməkeşli taleyini geniş miqyasda ədəbiyyatımıza gətirən ilk əsərlərdəndir. Romandakı qocaman, nümunəvi kənd ziyalısı, əsl xalq müəllimi Mirzə Mahmud saf əqidə sahibi olan Zeynal Günəşli, Firəngül müəllimə kimi insanlar kənddə sinfi qəhrəmanları, yaxud “sosializm yarışı” qaliblərini təqdim etməyə köklənmiş həmin dövr nəsrimiz üçün yeni insanlar idilər.

Yazıçı yeni simanı müəyyən edərkən ictimai münasibətləri deyil, şəxsiyyət amilini ön mövqeyə çəkib öz qəhrəmianlarının daxilindəki böyük sabahları yaratmaq imkanlarını məharətlə açıb gös­tərə bilirdi. Ədəbi tənqidin “Sabahın sorağında” romanına yüksək qiymət verməsi həm də bu səbəblə bağlıdır.

Akademik Məmməd Arif hələ 1967-ci ildə “Sabahın sorağında” romanını nəzərdə tutaraq yazırdı: “Müəllifin müsbət qəhrəman uğrunda axtarışları, mənəvi intellektual keyfiyyətlərə malik surətlər yaratmaq dəyərli təcrübədir. Yazıçı səmimiyyətlə təsvir etdiyi təmiz insanları oxucusuna sevdirə bilir. Əsərdə əsasən kənd məktəbi və burada çalışan müəllimlərin həyatı təsvir olunur. Romandakı qəhrəmanların demək olar   əksəriyyəti müəllimlər, məktəb xidmətçiləri, şagirdlər və valideynlərdir. Hüseyn İbrahimov kolxoz kəndində şagirdlərə dərin bilik vermək uğrunda öz rahatlığından keçən müəllimin, məktəbin şərəfli adını yüksəklərə qaldıran, bunu özünün şanı, şöhrəti, idealı hesab edən nəcib və xeyirxah adamlarla yanaşı, müəllim, tərbiyəçi adını ləkələyən, şəxsi mənafeyini hər şeydən üstün tutan əxlaqca pozğun, mədəniy­yətsiz, təlim-tərbiyə işinə barmaqarası baxan, el malını dağıdan, vicdanı ləkəli əliəyriləri göstərib, onların çirkin əməllərini ustalıqla ifşa edib”.

Kolxoz sədri Şükür, hesabdar Qəşəm, kitabxanaçı Nardanə, məktəb direktoru Qulam, bədən tərbiyəsi müəllimi Qafar belələrindəndir. Vəzipərəstlik, qohumbazlıq, ikiüzlülük, heç bir əxlaq normasını gözləməmək bu adamların əsas xüsusiyyətidir.

Əvvəlcə Mirzə obrazından başlayaq: Mirzə Mahmud həyatını xalq maarifinə həsr etmiş, Ceyranlıda ilk məktəb açan, ilk zəngi çalan qocaman maarif xadimidir. O, pensiyaya çıxsa da, bir ayağı məktəbdədir. Məktəbin keçirdiyi elə bir tədbir olmaz ki, Mirzə orada iştirak etməsin. Raykom katibi məktəbə təzə direktor göndərəndə də onunla məsləhətləşir, maarif şöbəsinin müdiri kəndə gələndə onun məsləhətlərini eşitməmiş geri dönmür.

Romanda diqqəti cəlb edən surətlərdən biri də Zeynal Günəşlidir. Zeynalın Ceyranlıya gəlməsi, müəllimlik fəaliy­yətinə başlaması ilə kənddə  gərgin münaqişələr, narahatçılıqlar başlayır. İxtisası ədəbiyyat müəllimi olan Zeynal oxucunun gözləri önündə mahir tarçalan, yeri gələndə traktoru idarə etməyi bacaran, təmiz məhəbbətə sahib, kolxozdakı əliəyriləri ifşa edən, prinsipial, ciddi bir adam kimi canlanır. Zeynal surəti öz hərəkəti və davranışı ilə fərqlənən dərs hissə müdirinin ümumiləşdirilmiş obrazıdır. Müsbət obrazlar sırasında Firəngül də xüsusi yer tutur. O, təmiz məhəbbətlə sevən bir qadın, qayğıkeş müəllim, alicənab insan kimi təsvir edilib. Firəngülün məktəblə bağlı ictimai fəaliyyəti və kənddəki bir qrup tufeyli ilə mübarizəsi də göstərilir. Firəngülü Zeynal da sevir, Qafar da. İdman müəllimi, həmişə kənddə sərxoş görünən, hörmətini itirən Qafar Firəngülün eşqinə düşəndən sonra uşaqlarından və arvadından üz döndərib. Müəllif onun yüngül əxlaqını maraqlı və inandırıcı epizodlarla göstərə bilir. Raykom katibi Nəsirzadə, maarif müdiri Tovuz bacı əsərdə az görünsələr də xeyirxah işləri, qayğıkeşlikləri ilə oxucuların yadında qalırlar. Məktəb direktoru Qulam da öz xarakteri ilə fərqlənir. Romanda Qulamın vəzifə hərisliyi, mədəniyyətsizliyi, məktəbə yad baxması öz təbii əksini tapıb.

Hüseyn İbrahimovun yaradıcılığı həm də sadə insanların sorağında olan müasir ruha malik bir yazıçının zəngin ədəbi irsindən ibarətdir. Sərt sovet ideologiyası dövründə gerçək həyat hadisələrini və sadə insanların həyatını realist şəkildə təqdim etmək vəzifəsini uğurla həyata keçirmiş Hüseyn İbrahimovun əsərləri bu gün də nəcibliyin keşiyində dayanan, böyük ədəbiyyatın mükəmməl nümunəsi kimi oxucunu həyata, müasirliyə, mənəviyyata çsəsləyir.

 

Türkanə Abdullayeva,

Şərur Rayon Təhsil Şöbəsinin aparıcı məsləhətçisi

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

19-11-2019-16-49 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında noyabrın 20-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...

İlin sonunadək Şərur Sənaye Məhəlləsində ilk müəssisənin qurulması işlərinə başlanılacaq

19-11-2019-16-11 Xəbərlər

İlin sonunadək Şərur Sənaye Məhəlləsində ilk müəssisənin qurulması işlərinə başlanılacaq

Şərur Sənaye Məhəlləsində artıq layihə-planlama işlərinə başlanılıb, qısa müddət...

Nakhchivan news - VİDEO

19-11-2019-14-52 Xəbərlər

Nakhchivan news - VİDEO

Nakhchivan State Television presented weekly news program in English, highlighti...

Naxçıvan nümayəndəliyinin rəhbəri Malaziya səfiri ilə görüşüb

19-11-2019-14-31 Xəbərlər

Naxçıvan nümayəndəliyinin rəhbəri Malaziya səfiri ilə görüşüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikası Daimi nümay...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

19-11-2019-12-47 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Şəhid ailələrindən olan uşaqların ekskursiyası təşkil olunub

19-11-2019-12-05 Xəbərlər

Şəhid ailələrindən olan uşaqların ekskursiyası təşkil olunub

20 noyabr-Ümumdünya Uşaq Günü münasibəti ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ail...

Siyavuş Novruzov: Naxçıvanın inkişafı və təhlükəsizliyi dövlət başçısının diqqət mərkəzindədir

19-11-2019-11-01 Xəbərlər

Siyavuş Novruzov: Naxçıvanın inkişafı və təhlükəsizliyi dövlət başçısının diqqət mərkəzindədir

Naxçıvan Muxtar Respublikasının hərtərəfli inkişafı və təhlükəsizliyi daim Azərb...

Muxtar respublikada payız suvarma mövsümü mütəşəkkil keçirilir

19-11-2019-09-00 Xəbərlər

Muxtar respublikada payız suvarma mövsümü mütəşəkkil keçirilir

Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Komitəsinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən...

Prezident İlham Əliyev: “Şadam ki, Naxçıvanda bütün istiqamətlər üzrə işlər yaxşı gedir”

18-11-2019-17-50 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev: “Şadam ki, Naxçıvanda bütün istiqamətlər üzrə işlər yaxşı gedir”

Sahil Tahirli yazır... Son 30 ilin qısa təhlili göstərir ki, Naxçıvan Muxtar ...

Əli Erbaş Naxçıvanla tanış olub - VİDEO

18-11-2019-17-24 Xəbərlər

Əli Erbaş Naxçıvanla tanış olub - VİDEO

Türkiyə Respublikasının Diyanət İşləri Başqanı Əli Erbaş Naxçıvan Muxtar Respubl...

Prezident İlham Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbovu qəbul edib

18-11-2019-16-08 Rəsmi

Prezident İlham Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbovu qəbul edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikası ...

Cəlil Məmmədquluzadə nəslinin davamçıları Bakıda

18-11-2019-13-51 Xəbərlər

Cəlil Məmmədquluzadə nəslinin davamçıları Bakıda

Görkəmli Azərbaycan yazıçısı Cəlil Məmmədquluzadə nəslinin davamçıları - ədibin ...

Cəlil Məmmədquluzadənin nəticələri ədibin məzarını ziyarət etdi

18-11-2019-13-28 Xəbərlər

Cəlil Məmmədquluzadənin nəticələri ədibin məzarını ziyarət etdi

Görkəmli ədib və ictimai xadim Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illiyinə həsr olunmuş...

Muxtar respublikada qanunvericiliyin tətbiqi diqqətdə saxlanılır

18-11-2019-12-40 Xəbərlər

Muxtar respublikada qanunvericiliyin tətbiqi diqqətdə saxlanılır

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Dövlət Qulluğu Məsələl...

Naxçıvan Muxtar Respublikası stendi “Caspian Ecology” sərgisində - VİDEO

18-11-2019-10-58 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikası stendi “Caspian Ecology” sərgisində - VİDEO

Noyabrın13-dən 15-dək Bakı Ekspo Mərkəzində “Caspian Ecology” 10-cu Azərbaycan B...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Türkiyənin Diyanət İşləri başqanı ilə görüşüb

17-11-2019-18-20 Rəsmi

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Türkiyənin Diyanət İşləri başqanı ilə görüşüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi...

Şərur adının mənşəyi və buradakı qədim arxeoloji abidələr

17-11-2019-17-43 Xəbərlər

Şərur adının mənşəyi və buradakı qədim arxeoloji abidələr

«Şərur» adının yaranması qədim Şumer əsatiri ilə bağlıdır.

Hər qarışı cənnət məkanım

17-11-2019-16-59 Xəbərlər

Hər qarışı cənnət məkanım

Deyirlər hər kəsin Vətən adlı bir dünyası var. Bəlkə elə buna görədir ki, dünyad...

Naxçıvan öz dərin və gizli ruhu ilə möhtəşəm bir yerdir

17-11-2019-14-57 Xəbərlər

Naxçıvan öz dərin və gizli ruhu ilə möhtəşəm bir yerdir

Statistik məlumat: 1 sentyabr 2019-cu il tarixə olan məlumata görə, Naxçıvan şəh...

Muxtariyyət dövründə Naxçıvan energetikasının keçdiyi inkişaf yolu

17-11-2019-14-00 Xəbərlər

Muxtariyyət dövründə Naxçıvan energetikasının keçdiyi inkişaf yolu

Elektroenergetikanın inkişafına təkan

Bu şəhərin payızı

17-11-2019-10-25 Xəbərlər

Bu şəhərin payızı

Bu şəhərin payızı bütün şəhərlərin payızından daha gözəldir, daha cazibədardır, ...

Üçrəngli bayrağımız Naxçıvanda əbədi yüksəkliyə qaldırılıb

17-11-2019-00-00 Xəbərlər

Üçrəngli bayrağımız Naxçıvanda əbədi yüksəkliyə qaldırılıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Naxçıvan Muxtar Respublikasın...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

16-11-2019-16-28 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Beynəlxalq Tələbə-Gənclər Həftəsində fərqlənənlər mükafatlandırılıb - VİDEO

16-11-2019-15-33 Xəbərlər

Beynəlxalq Tələbə-Gənclər Həftəsində fərqlənənlər mükafatlandırılıb - VİDEO

Naxçıvan şəhərindəki “Gənclik” Mərkəzində 10-17 noyabr – Beynəlxalq TələbəGənclə...

Operativ vergi nəzarəti tədbirləri görülür

16-11-2019-13-06 Xəbərlər

Operativ vergi nəzarəti tədbirləri görülür

Naxçıvan Muxtar Respublikası Vergilər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-...

Naxçıvanda əhalinin tələbatının daha keyfiyyətli məhsullarla ödənilməsinə hərtərəfli şərait yaradılıb

16-11-2019-12-21 Xəbərlər

Naxçıvanda əhalinin tələbatının daha keyfiyyətli məhsullarla ödənilməsinə hərtərəfli şərait yaradılıb

Muxtar respublikada xarici iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsinə diqqət göstər...

Daimi nümayəndəliyin rəhbəri Əkrəm Məmmədlinin yubiley gecəsində iştirak edib

16-11-2019-11-09 Xəbərlər

Daimi nümayəndəliyin rəhbəri Əkrəm Məmmədlinin yubiley gecəsində iştirak edib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikası daimi nümay...

Havuş kəndində 600-ə yaxın cəviz tingi əkilib

16-11-2019-09-00 Xəbərlər

Havuş kəndində 600-ə yaxın cəviz tingi əkilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şərur rayonunun Havuş kəndində yeni cəviz bağı salınıb....

Gənc dövlət qulluqçuları intellektual oyunda biliklərini sınayır

15-11-2019-17-35 Xəbərlər

Gənc dövlət qulluqçuları intellektual oyunda biliklərini sınayır

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Dövlət Qulluğu Məsələl...

Litva səfiri muxtar respublikada bir sıra istehsal müəsisələrində olub - VİDEO

15-11-2019-15-45 Xəbərlər

Litva səfiri muxtar respublikada bir sıra istehsal müəsisələrində olub - VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi Litva Respublikasının Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyy...