Xalq şairi Hüseyn İbrahimov yarım əsrdən artıq davam edən zəngin yaradıcılığı ilə ədbəbiyyatımızın və ictimai fikrimizin inkişafında mühüm xidmətləri ilə seçilən məhsuldar yazıçı kimi xüsusi hörmət və nüfuz qazanıb.

Maraqlı hekayələri, povestləri, pyesləri və romanları ilə Azərbaycan ədəbiyyatına sanballı töhfələr verib.

Ədəbi fəaliyyətinə 1949-cu ildə “Ədəbiyyat qəzeti”ndə dərc olunan şeir ilə başlayıb, sonralar yaradıcılıq taleyini həmişəlik olaraq epik ədəbiyyata bağlayıb. Müxtəlif nəsr janrlarında yazıb-yaratsa da, hekayə janrına bütün yaradıcılığı boyu müraciət edib. Yazıçının qələmə aldığı çoxcəhətli əhvalat və obrazların mərkəzində əsasən ləyaqət meyarı dayanır.

Hələ 50-ci illərdə yazdığı “Sabahın sorağında” romanı Hüseyn İbrahimovun bu janrda qələmə aldığı ilk əsəridir. Yazıçı əsərdə kənddəki yeniliyi göstərmək, müəllimlərin işini, yaşayış tərzini, yenilik uğrunda mübarizəsini təsvir etmək istəyirdi.

“Sabahın sorağında” romanı kənd ziyalılarının keşməkeşli taleyini geniş miqyasda ədəbiyyatımıza gətirən ilk əsərlərdəndir. Romandakı qocaman, nümunəvi kənd ziyalısı, əsl xalq müəllimi Mirzə Mahmud saf əqidə sahibi olan Zeynal Günəşli, Firəngül müəllimə kimi insanlar kənddə sinfi qəhrəmanları, yaxud “sosializm yarışı” qaliblərini təqdim etməyə köklənmiş həmin dövr nəsrimiz üçün yeni insanlar idilər.

Yazıçı yeni simanı müəyyən edərkən ictimai münasibətləri deyil, şəxsiyyət amilini ön mövqeyə çəkib öz qəhrəmianlarının daxilindəki böyük sabahları yaratmaq imkanlarını məharətlə açıb gös­tərə bilirdi. Ədəbi tənqidin “Sabahın sorağında” romanına yüksək qiymət verməsi həm də bu səbəblə bağlıdır.

Akademik Məmməd Arif hələ 1967-ci ildə “Sabahın sorağında” romanını nəzərdə tutaraq yazırdı: “Müəllifin müsbət qəhrəman uğrunda axtarışları, mənəvi intellektual keyfiyyətlərə malik surətlər yaratmaq dəyərli təcrübədir. Yazıçı səmimiyyətlə təsvir etdiyi təmiz insanları oxucusuna sevdirə bilir. Əsərdə əsasən kənd məktəbi və burada çalışan müəllimlərin həyatı təsvir olunur. Romandakı qəhrəmanların demək olar   əksəriyyəti müəllimlər, məktəb xidmətçiləri, şagirdlər və valideynlərdir. Hüseyn İbrahimov kolxoz kəndində şagirdlərə dərin bilik vermək uğrunda öz rahatlığından keçən müəllimin, məktəbin şərəfli adını yüksəklərə qaldıran, bunu özünün şanı, şöhrəti, idealı hesab edən nəcib və xeyirxah adamlarla yanaşı, müəllim, tərbiyəçi adını ləkələyən, şəxsi mənafeyini hər şeydən üstün tutan əxlaqca pozğun, mədəniy­yətsiz, təlim-tərbiyə işinə barmaqarası baxan, el malını dağıdan, vicdanı ləkəli əliəyriləri göstərib, onların çirkin əməllərini ustalıqla ifşa edib”.

Kolxoz sədri Şükür, hesabdar Qəşəm, kitabxanaçı Nardanə, məktəb direktoru Qulam, bədən tərbiyəsi müəllimi Qafar belələrindəndir. Vəzipərəstlik, qohumbazlıq, ikiüzlülük, heç bir əxlaq normasını gözləməmək bu adamların əsas xüsusiyyətidir.

Əvvəlcə Mirzə obrazından başlayaq: Mirzə Mahmud həyatını xalq maarifinə həsr etmiş, Ceyranlıda ilk məktəb açan, ilk zəngi çalan qocaman maarif xadimidir. O, pensiyaya çıxsa da, bir ayağı məktəbdədir. Məktəbin keçirdiyi elə bir tədbir olmaz ki, Mirzə orada iştirak etməsin. Raykom katibi məktəbə təzə direktor göndərəndə də onunla məsləhətləşir, maarif şöbəsinin müdiri kəndə gələndə onun məsləhətlərini eşitməmiş geri dönmür.

Romanda diqqəti cəlb edən surətlərdən biri də Zeynal Günəşlidir. Zeynalın Ceyranlıya gəlməsi, müəllimlik fəaliy­yətinə başlaması ilə kənddə  gərgin münaqişələr, narahatçılıqlar başlayır. İxtisası ədəbiyyat müəllimi olan Zeynal oxucunun gözləri önündə mahir tarçalan, yeri gələndə traktoru idarə etməyi bacaran, təmiz məhəbbətə sahib, kolxozdakı əliəyriləri ifşa edən, prinsipial, ciddi bir adam kimi canlanır. Zeynal surəti öz hərəkəti və davranışı ilə fərqlənən dərs hissə müdirinin ümumiləşdirilmiş obrazıdır. Müsbət obrazlar sırasında Firəngül də xüsusi yer tutur. O, təmiz məhəbbətlə sevən bir qadın, qayğıkeş müəllim, alicənab insan kimi təsvir edilib. Firəngülün məktəblə bağlı ictimai fəaliyyəti və kənddəki bir qrup tufeyli ilə mübarizəsi də göstərilir. Firəngülü Zeynal da sevir, Qafar da. İdman müəllimi, həmişə kənddə sərxoş görünən, hörmətini itirən Qafar Firəngülün eşqinə düşəndən sonra uşaqlarından və arvadından üz döndərib. Müəllif onun yüngül əxlaqını maraqlı və inandırıcı epizodlarla göstərə bilir. Raykom katibi Nəsirzadə, maarif müdiri Tovuz bacı əsərdə az görünsələr də xeyirxah işləri, qayğıkeşlikləri ilə oxucuların yadında qalırlar. Məktəb direktoru Qulam da öz xarakteri ilə fərqlənir. Romanda Qulamın vəzifə hərisliyi, mədəniyyətsizliyi, məktəbə yad baxması öz təbii əksini tapıb.

Hüseyn İbrahimovun yaradıcılığı həm də sadə insanların sorağında olan müasir ruha malik bir yazıçının zəngin ədəbi irsindən ibarətdir. Sərt sovet ideologiyası dövründə gerçək həyat hadisələrini və sadə insanların həyatını realist şəkildə təqdim etmək vəzifəsini uğurla həyata keçirmiş Hüseyn İbrahimovun əsərləri bu gün də nəcibliyin keşiyində dayanan, böyük ədəbiyyatın mükəmməl nümunəsi kimi oxucunu həyata, müasirliyə, mənəviyyata çsəsləyir.

 

Türkanə Abdullayeva,

Şərur Rayon Təhsil Şöbəsinin aparıcı məsləhətçisi

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Ordubad yolları abadlaşdırılır

21-07-2019-20-58 Xəbərlər

Ordubad yolları abadlaşdırılır

Son illər Ordubad rayonunun avtomobil yollarının asfalt örtüyünün yenilənməsinə,...

Yurdumun gözəllikləri - Hacıleylək quşu

21-07-2019-17-43 Xəbərlər

Yurdumun gözəllikləri - Hacıleylək quşu

Füsunkar yurdumuz zəngin fauna və flora aləmi ilə hər zaman diqqət çəkib.

Təbiətin böyük abidəsi – Haçadağ

21-07-2019-14-59 Xəbərlər

Təbiətin böyük abidəsi – Haçadağ

Naxçıvan qoca tarixin canlı şahidi olan təkrarsız abidələr, əzəmətli dağlar diya...

Mərkəzi hərbi xəstəxanada işlər sürətlə davam etdirilir

21-07-2019-11-58 Xəbərlər

Mərkəzi hərbi xəstəxanada işlər sürətlə davam etdirilir

Muxtar respublikamızda səhiyyə müəssisələrinin tikintisi və ya əsaslı təmiri dai...

Darıdağ-Arsenli Su Müalicəxanası üçün yeni kompleks tikilir

21-07-2019-10-01 Xəbərlər

Darıdağ-Arsenli Su Müalicəxanası üçün yeni kompleks tikilir

Naxçıvanda müalicə turizminin inkişafına geniş diqqət yetirilir.

Respublika Şahmat Olimpiadası: sumqayıtlı şahmatçılar liderliklərini davam etdirirlər

20-07-2019-19-52 Xəbərlər

Respublika Şahmat Olimpiadası: sumqayıtlı şahmatçılar liderliklərini davam etdirirlər

Qax Olimpiya İdman Kompleksində 16 yaşlı yeniyetmələr arasında Respublika Şahmat...

Naxçıvan Dövlət Universitetində Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü qeyd olunub

20-07-2019-17-56 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universitetində Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü qeyd olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, 22 iyul – Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü ilə əlaqəd...

YAP Babək rayon təşkilatında görülən işlər və qarşıda duran vəzifələr müzakirə edilib

20-07-2019-15-52 Xəbərlər

YAP Babək rayon təşkilatında görülən işlər və qarşıda duran vəzifələr müzakirə edilib

Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) Babək rayon təşkilatı 56 ilk təşkilatda 6 min 93...

Muxtar respublikada fəaliyyət göstərən kütləvi informasiya vasitələrinin əməkdaşları mükafatlandırılıb - VİDEO

20-07-2019-15-34 Xəbərlər

Muxtar respublikada fəaliyyət göstərən kütləvi informasiya vasitələrinin əməkdaşları mükafatlandırılıb - VİDEO

Naxçıvan şəhərindəki “Saat Meydanı” turistik istirahət mərkəzində Naxçıvan Muxta...

YAP Naxçıvan səhər təşkilatının üzvlərinin sayı 18 min nəfəri ötüb

20-07-2019-14-54 Xəbərlər

YAP Naxçıvan səhər təşkilatının üzvlərinin sayı 18 min nəfəri ötüb

2019-cu il iyulun 1-nə Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan (YAP) şəhər təşkilatı ...

“Ailə dəyərlərimiz film və fotolarda” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıblar

19-07-2019-21-31 Xəbərlər

“Ailə dəyərlərimiz film və fotolarda” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıblar

Komitənin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə, Naxçıvan Muxtar ...

Bəxtiyar Əsgərov rəsmi qəbulda iştirak edib

19-07-2019-21-08 Xəbərlər

Bəxtiyar Əsgərov rəsmi qəbulda iştirak edib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikası daimi nümay...

Naxçıvanda nəqliyyat sektorunda yük daşınması 2,3 faiz artıb

19-07-2019-20-52 Xəbərlər

Naxçıvanda nəqliyyat sektorunda yük daşınması 2,3 faiz artıb

Bu ilin yanvar-iyun aylarında muxtar respublikada nəqliyyat sektorunda 2018-ci i...

Muxtar respublikanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində ardıcıl işlər görülür

19-07-2019-18-56 Xəbərlər

Muxtar respublikanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində ardıcıl işlər görülür

2019-cu ilin yanvar-iyun aylarında muxtar respublikada istehsal olunmuş elektrik...

Naxçıvan Muxtar Respublikasında informasiya və rabitə xidmətlərinin dəyəri 26 milyon manatı ötüb

19-07-2019-17-03 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikasında informasiya və rabitə xidmətlərinin dəyəri 26 milyon manatı ötüb

2019-cu ilin yanvar-iyun aylarında muxtar respublikada informasiya və rabitə xid...

Naxçıvanda 183,8 hektar sahədə meşəsalma və meşəbərpa işləri aparılıb

19-07-2019-15-20 Xəbərlər

Naxçıvanda 183,8 hektar sahədə meşəsalma və meşəbərpa işləri aparılıb

Bu ilin ilk yarım ilində Naxçıvan Muxtar Respublikasında 183,8 hektar sahədə meş...

Muxtar respublikada 6 ayda 133 milyon manatlıq kənd təsərrüfatı məhsulu istehsal olunub

19-07-2019-14-39 Xəbərlər

Muxtar respublikada 6 ayda 133 milyon manatlıq kənd təsərrüfatı məhsulu istehsal olunub

Muxtar respublikada 2019-cu ilin yanvar-iyun aylarında bir il öncəyə nisbətən 2,...

Naxçıvanda 535 milyon 770 min manatdan çox tikinti-quraşdırma işləri görülüb

19-07-2019-13-59 Xəbərlər

Naxçıvanda 535 milyon 770 min manatdan çox tikinti-quraşdırma işləri görülüb

Muxtar respublikada 2019-cu ilin yanvar-iyun aylarında bütün maliyyə mənbələrind...

Prokurorluq əməkdaşları Qaraçuq kənd sakinləri ilə görüşüb

19-07-2019-12-51 Xəbərlər

Prokurorluq əməkdaşları Qaraçuq kənd sakinləri ilə görüşüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan şəhər prokuroruğunun əməkdaşları Qaraçuq kəndi...

Naxçıvan Muxtar Respublikasında ümumi daxili məhsul istehsalı 1 milyard 279 milyon manatı ötüb

19-07-2019-12-09 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikasında ümumi daxili məhsul istehsalı 1 milyard 279 milyon manatı ötüb

Naxçıvan Muxtar Respublikasında inkişafı xarakterizə edən əsas göstərici kimi 20...

Muxtar respublikada sənaye məhsulunun istehsal həcmi artıb

19-07-2019-11-35 Xəbərlər

Muxtar respublikada sənaye məhsulunun istehsal həcmi artıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Statistika Komitəsindən NUHÇIXAN-a bildirili...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

19-07-2019-11-17 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Muxtar respublikada ordu quruculuğu istiqamətində tədbirlər davam etdirilir

19-07-2019-10-07 Xəbərlər

Muxtar respublikada ordu quruculuğu istiqamətində tədbirlər davam etdirilir

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Statistika Komitəsindən NUHÇIXAN-a verilən m...

Naxçıvan ədəbi mühitinin yetirməsi Kəmalə Ağayeva vəfat edib

18-07-2019-21-52 Xəbərlər

Naxçıvan ədəbi mühitinin yetirməsi Kəmalə Ağayeva vəfat edib

Bu gün şair, dramaturq Kəmalə Ağa qızı Ağayeva vəfat edib. Kəmalə xanım 1936-cı ...

YAP Babək Rayon Təşkilatının iclası keçirildi

18-07-2019-21-26 Xəbərlər

YAP Babək Rayon Təşkilatının iclası keçirildi

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Yeni Azərbaycan Partiyası Babək Rayon Təşkilatında 2019...

Muxtar respublikada sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların sayı azalıb

18-07-2019-20-01 Xəbərlər

Muxtar respublikada sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların sayı azalıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri Komitəsinin mətbuat...

Əsgər Abdullayev “Araz-Naxçıvan”la müqavilə imzaladı

18-07-2019-18-58 Xəbərlər

Əsgər Abdullayev “Araz-Naxçıvan”la müqavilə imzaladı

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Futbol Federasiyasının icl...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

18-07-2019-17-11 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyulun 19-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Naxçıvanda aztəminatlı ailələrin məşğulluğunun təmin olunması istiqamətində işlər davam etdirilir

18-07-2019-12-40 Xəbərlər

Naxçıvanda aztəminatlı ailələrin məşğulluğunun təmin olunması istiqamətində işlər davam etdirilir

Ailə əməyinə əsaslanan fərdi təsərrüfatların yaradılmasına kömək göstərilməsi mə...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

18-07-2019-11-20 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...