“Cıdır” xalq oyununun ölkəmizdə geniş yayılması Qobustanın, qayaüstü şəkillərindən və şifahi xalq ədəbiyyatının ən zəngin nümunəsi olan “Kitabi- Dədə Qorqud” boylarından, dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poemasından, eləcə də klassik ədəbiyyatımızın digər nümunələrindən də bəllidir.

“Cıdır falı” atla bağlı fal olub, “Cıdır” mərasiminin tərkib hissələrindəndir. Cıdırdakı atlardan birini gözaltı eyləyib niyyət tutarlar. Həmin at qalib çıxsa, ürəyində niyyət tutan da istəyinə çatacağına inanar.

Ulu babalarımız atı igidin yaraşığı hesab etmişlər. Xalqımız arasında at həmişə insanın şərəfi, qəhrəmanlığı və qələbəsinin rəmzi olduğu halda, atsızlıq zəifliyin, məğlubiyyətin ifadəsi olub. Keçmişdə Azərbaycanda dəfn edilən hər hansı qəhrəmanın qəbiri üstünə daşdan yonulmuş at fiqurunun qoyulması yuxarıda dediklərimizi sübuta yetirir. Ölkəmizin müxtəlif bölgələrindəki köhnə qəbiristanlıqlarda bir çox bu cür at fiqurlarına rast gəlindiyini bildirən tədqiqatçılar bu sırada Naxçıvanın da adını çəkirlər. Muxtar respublukamızın ərazisində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilən el sənətinin müxtəlif sahələrinə aid olan nümunələr üzərində rast gəlinən at təsvirləri bunu deməyə əsas verir ki, burada yaşayan tayfalar da atı müqəddəs hesab ediblər.

Ordubad rayonunun ucqar dağ kəndi Tividə insanların yaşatdıqları “Cıdır” mərasimi xüsusi qeyd olunmalıdır. “Cıdır” mərasimində rayonun Xurs, Nürgüt, Nəsirvaz, Bist, Tivi və Parağa kəndlərinin cavan çaparları tərəfindən gətirilmiş atlar qara zurnanın sədaları altında yarışırlar. Kütləvi cıdırdan sonra fərqlənən atlardan bir neçəsi sərt yoxuş yollarla “Haça” deyilən təpəyə qədər çapılır. Təpəyə ən tez çatan ilk üç at və onların sahibləri qiymətli hədiyyələrlə mükafatlandırılırlar. Mərasimdən sonra camaat halal zəhmətlə qazandığı nemətlərlə dolu süfrəyə müxtəlif kəndlərdən gələn qonaqları dəvət edir.

Ssenarisi xalqın özü tərəfindən əsrlərcə bundan öncə yazılmış “Cıdır” mərasimi xalqımızın qədim adət-ənənələrindən biridir. Bu mərasim hələ qədim zamanlardan ata olan inamdan yaranıb. Şər ruhlarla vuruşda vasitə kimi istifadə olunan atın insanı xoşbəxtliyə çatdırmasına dair istənilən qədər nümunələr mövcuddur. Təkcə onu qeyd etmək kifayətdir ki, xalqımızın mənəvi-estetik ideyalarının bədii inikas tapdığı qəhrəmanlıq dastanı olan “Kitabi-Dədə Qorqud”da Boğacın, məhəbbət dastanımız “Aşıq Qərib”də Qəribin dadına mifik obraz olan Xızır baba məhz Ağatın üstündə gəlib çatır. Atın imdadayetmə motivlərinə qəhrəmanlıq dastanı “Koroğlu”da da rast gəlinir.

Xalq kütlələrinin həyatında elə bir mühüm, əhəmiyyətli hadisə yoxdur ki, o, şifahi yaradıcılıqda bu və ya digər şəkildə öz bədii əksini tapmamış olsun. Pərəstiş, inam, sehr və ovsunu özündə yaşadan, atla bağlı keçirilən ayin, mərasim, oyun və falları bədii boyalarla təsvir edən xalq sənətkarlığı nümunələri ulu əcdadlarımızın əsrdən-əsrə soraq, ismarış kimi bizə yetirdikləri, bu günə çatdırdıqları əmanətdir, milli dəyərimizdir. Azərbaycan xalqı ən qədim dövrlərdən başlayaraq öz mübarizəsini, tarixini xalq yaradıcılığında bu və ya digər şəkildə əks etdirib. Bu baxımdan tariximizi olduğu kimi aşkarlamaq üçün xalq yaradıcılığımızın öyrənilməsi vacibdir. 

 

 “El həyatı” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Ölkənin tanınmış stomatoloqları Naxçıvana toplaşıb

14-12-2019-17-31 Xəbərlər

Ölkənin tanınmış stomatoloqları Naxçıvana toplaşıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki,  “Azərbaycanın regionlarında stomatologiyanın inkişaf p...

Mütaliə ruhun qidasıdır

14-12-2019-16-05 Xəbərlər

Mütaliə ruhun qidasıdır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, “Naxçıvan” Universitetinin Elmi Kitabxanasında M.S.Ordu...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

14-12-2019-14-01 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında dekabrın 15-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...

Elektrik enerjisindən qanunsuz istifadə edən şəxslər saxlanılıb

14-12-2019-13-32 Xəbərlər

Elektrik enerjisindən qanunsuz istifadə edən şəxslər saxlanılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları Şərur şəhər Sabir küç...

Tailandlı bloqqer: “Əlincəqala Qafqazın Macchi-Pichusudur” - VİDEO

14-12-2019-12-55 Xəbərlər

Tailandlı bloqqer: “Əlincəqala Qafqazın Macchi-Pichusudur” - VİDEO

Tailand vətəndaşı, bloqqer Petch Packer muxtar respublikaya səfər edib.

İnformasiya və rabitə sahəsinin inkişafı təmin edilib

14-12-2019-11-59 Xəbərlər

İnformasiya və rabitə sahəsinin inkişafı təmin edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Muxtar respublikada iqtisadi və sosial həyatın bütün sa...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

14-12-2019-11-28 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Naxçıvan bölməsinə hədiyyə edilən kitabların təqdimatı olub

14-12-2019-09-29 Xəbərlər

Naxçıvan bölməsinə hədiyyə edilən kitabların təqdimatı olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəf...

Ermənistanın Naxçıvanla sərhəd rayonlarında doğum səviyyəsi və əhali sayı kəskin azalıb

13-12-2019-18-01 Xəbərlər

Ermənistanın Naxçıvanla sərhəd rayonlarında doğum səviyyəsi və əhali sayı kəskin azalıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, dərin iqtisadi böhran nəticəsində işğalçı Ermənistanın ...

Naxçıvan Dövlət Universiteti payız semestrinin imtahan sessiyasına hazırdır

13-12-2019-17-21 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universiteti payız semestrinin imtahan sessiyasına  hazırdır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universitetində 2019-2020-ci tədris ili...

Naxçıvan televiziyası 3 dildə yeni film hazırlayıb - VİDEO

13-12-2019-15-25 Xəbərlər

Naxçıvan televiziyası 3 dildə yeni film hazırlayıb - VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan televiziyası Naxçıvanın yeni tanıtım filmini h...

“Naxçıvan” Universitetində seminar-treninq keçirilib

13-12-2019-14-42 Xəbərlər

“Naxçıvan” Universitetində seminar-treninq keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Universitetində “Huawei” şirkəti tərəfindən nö...

İctimai şuralar sabitliyin qorunmasında fəaldırlar

13-12-2019-13-04 Xəbərlər

İctimai şuralar sabitliyin qorunmasında fəaldırlar

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Şəhər Polis İdarəsi Əliabad qəsəbəsində ictima...

Tibb bacılarının sertifikasiya imtahanı başa çatıb

13-12-2019-12-22 Xəbərlər

Tibb bacılarının sertifikasiya imtahanı başa çatıb

Naxçıvanda keçirilən sertifikasiya imtahanlarının növbəti mərhələsində tibb bacı...

Ulu Öndərin əziz xatirəsi muxtar respublikanın bütün rayonlarında böyük hörmətlə anılıb

13-12-2019-12-09 Xəbərlər

Ulu Öndərin əziz xatirəsi muxtar respublikanın bütün rayonlarında böyük hörmətlə anılıb

Ölkəmizin hər yerində olduğu kimi, Şərur rayon sakinləri də dekabrın 12-də ulu ö...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

13-12-2019-10-53 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Naxçıvan təmsilçisi yaradıcılıq müsabiqəsində uğurla çıxış edib

12-12-2019-17-41 Xəbərlər

Naxçıvan təmsilçisi yaradıcılıq müsabiqəsində uğurla çıxış edib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərin VIII Ümumrespublik...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

12-12-2019-15-56 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov dekabrın 12-də “...

Dahi siyasətçi, görkəmli dövlət xadimi, ümummilli lider

12-12-2019-15-01 Xəbərlər

Dahi siyasətçi, görkəmli dövlət xadimi, ümummilli lider

Heydər Əliyev XX əsrin görkəmli liderlərindən biri kimi müasir demokratik Avrasi...

Heydər Əliyev və Naxçıvan

12-12-2019-14-00 Xəbərlər

Heydər Əliyev və Naxçıvan

Xalqların böyüklüyü onların ərazilərinin böyüklüyü-kiçikliyi, yaxud əhali sayı i...

Fövqəladə Hallar Nazirliyində Ulu öndərə həsr edilən tədbir olub

12-12-2019-12-32 Xəbərlər

Fövqəladə Hallar Nazirliyində Ulu öndərə həsr edilən tədbir olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi...

Naxçıvanda ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin xatirəsi dərin ehtiramla yad edilib - FOTOLAR

12-12-2019-12-11 Xəbərlər

Naxçıvanda ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin xatirəsi dərin ehtiramla yad edilib - FOTOLAR

NUHÇIXAN xəbər verir ki, dekabrın 12-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi...

O yaşayır, yaşayacaq…

12-12-2019-09-00 Xəbərlər

O yaşayır, yaşayacaq…

Böyük şəxsiyyətlər uca zirvəli dağlar kimidirlər.

Culfa rayonunda təsərrüfat sahibləri ilə görüş

11-12-2019-18-21 Xəbərlər

Culfa rayonunda təsərrüfat sahibləri ilə görüş

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin əməkdaşları Culfa ray...

Hərbi hissələr qışa hazırdır - VİDEO

11-12-2019-18-00 Xəbərlər

Hərbi hissələr qışa hazırdır - VİDEO

Hərbi hissələrdə qışa hazırlıq prosesləri yekunlaşdırılıb, mövsüm üçün tələb olu...

Naxçıvan Bölməsində “Heydər Əliyev-əbədiyaşar lider” mövzusunda tədbir keçirilib

11-12-2019-16-56 Xəbərlər

Naxçıvan Bölməsində “Heydər Əliyev-əbədiyaşar lider” mövzusunda tədbir keçirilib

AMEA-nın Naxçıvan Bölməsində ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr edi...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Macarıstanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb

11-12-2019-16-25 Rəsmi

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Macarıstanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, dekabrın 11-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi...

Muxtar respublikada aztəminatlı ailələrin özünüməşğulluğu təmin edilir

11-12-2019-14-17 Xəbərlər

Muxtar respublikada aztəminatlı ailələrin özünüməşğulluğu təmin edilir

Ailə əməyinə əsaslanan fərdi təsərrüfatların yaradılmasına köməklik göstərilməsi...

Təsviri sənətdə dahi Heydər Əliyev obrazı

11-12-2019-12-51 Xəbərlər

Təsviri sənətdə dahi Heydər Əliyev obrazı

Böyük tarixi şəxsiyyət Heydər Əliyevin bədii obrazı müasir təsviri sənətimizin ç...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

11-12-2019-12-15 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...