“Cıdır” xalq oyununun ölkəmizdə geniş yayılması Qobustanın, qayaüstü şəkillərindən və şifahi xalq ədəbiyyatının ən zəngin nümunəsi olan “Kitabi- Dədə Qorqud” boylarından, dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poemasından, eləcə də klassik ədəbiyyatımızın digər nümunələrindən də bəllidir.

“Cıdır falı” atla bağlı fal olub, “Cıdır” mərasiminin tərkib hissələrindəndir. Cıdırdakı atlardan birini gözaltı eyləyib niyyət tutarlar. Həmin at qalib çıxsa, ürəyində niyyət tutan da istəyinə çatacağına inanar.

Ulu babalarımız atı igidin yaraşığı hesab etmişlər. Xalqımız arasında at həmişə insanın şərəfi, qəhrəmanlığı və qələbəsinin rəmzi olduğu halda, atsızlıq zəifliyin, məğlubiyyətin ifadəsi olub. Keçmişdə Azərbaycanda dəfn edilən hər hansı qəhrəmanın qəbiri üstünə daşdan yonulmuş at fiqurunun qoyulması yuxarıda dediklərimizi sübuta yetirir. Ölkəmizin müxtəlif bölgələrindəki köhnə qəbiristanlıqlarda bir çox bu cür at fiqurlarına rast gəlindiyini bildirən tədqiqatçılar bu sırada Naxçıvanın da adını çəkirlər. Muxtar respublukamızın ərazisində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilən el sənətinin müxtəlif sahələrinə aid olan nümunələr üzərində rast gəlinən at təsvirləri bunu deməyə əsas verir ki, burada yaşayan tayfalar da atı müqəddəs hesab ediblər.

Ordubad rayonunun ucqar dağ kəndi Tividə insanların yaşatdıqları “Cıdır” mərasimi xüsusi qeyd olunmalıdır. “Cıdır” mərasimində rayonun Xurs, Nürgüt, Nəsirvaz, Bist, Tivi və Parağa kəndlərinin cavan çaparları tərəfindən gətirilmiş atlar qara zurnanın sədaları altında yarışırlar. Kütləvi cıdırdan sonra fərqlənən atlardan bir neçəsi sərt yoxuş yollarla “Haça” deyilən təpəyə qədər çapılır. Təpəyə ən tez çatan ilk üç at və onların sahibləri qiymətli hədiyyələrlə mükafatlandırılırlar. Mərasimdən sonra camaat halal zəhmətlə qazandığı nemətlərlə dolu süfrəyə müxtəlif kəndlərdən gələn qonaqları dəvət edir.

Ssenarisi xalqın özü tərəfindən əsrlərcə bundan öncə yazılmış “Cıdır” mərasimi xalqımızın qədim adət-ənənələrindən biridir. Bu mərasim hələ qədim zamanlardan ata olan inamdan yaranıb. Şər ruhlarla vuruşda vasitə kimi istifadə olunan atın insanı xoşbəxtliyə çatdırmasına dair istənilən qədər nümunələr mövcuddur. Təkcə onu qeyd etmək kifayətdir ki, xalqımızın mənəvi-estetik ideyalarının bədii inikas tapdığı qəhrəmanlıq dastanı olan “Kitabi-Dədə Qorqud”da Boğacın, məhəbbət dastanımız “Aşıq Qərib”də Qəribin dadına mifik obraz olan Xızır baba məhz Ağatın üstündə gəlib çatır. Atın imdadayetmə motivlərinə qəhrəmanlıq dastanı “Koroğlu”da da rast gəlinir.

Xalq kütlələrinin həyatında elə bir mühüm, əhəmiyyətli hadisə yoxdur ki, o, şifahi yaradıcılıqda bu və ya digər şəkildə öz bədii əksini tapmamış olsun. Pərəstiş, inam, sehr və ovsunu özündə yaşadan, atla bağlı keçirilən ayin, mərasim, oyun və falları bədii boyalarla təsvir edən xalq sənətkarlığı nümunələri ulu əcdadlarımızın əsrdən-əsrə soraq, ismarış kimi bizə yetirdikləri, bu günə çatdırdıqları əmanətdir, milli dəyərimizdir. Azərbaycan xalqı ən qədim dövrlərdən başlayaraq öz mübarizəsini, tarixini xalq yaradıcılığında bu və ya digər şəkildə əks etdirib. Bu baxımdan tariximizi olduğu kimi aşkarlamaq üçün xalq yaradıcılığımızın öyrənilməsi vacibdir. 

 

 “El həyatı” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Əhalinin içməli su təminatı yaxşılaşdırılır

18-08-2019-18-51 Xəbərlər

Əhalinin içməli su təminatı yaxşılaşdırılır

Muxtar respublikada “Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkiş...

Meliorasiya və irriqasiya tədbirləri davam etdirilir

18-08-2019-15-45 Xəbərlər

Meliorasiya və irriqasiya tədbirləri davam etdirilir

Ordubad Rayon Meliorasiya və Su Təsərrüfatı İdarəsi tərəfindən 2019-cu ilin ötən...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

18-08-2019-14-42 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 19-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...

Gənzə hamamı qədim mədəniyyət abidəsidir

18-08-2019-13-04 Xəbərlər

Gənzə hamamı qədim mədəniyyət abidəsidir

Ordubad rayonunun Gənzə kəndində yerləşən və XV yüzilliyə aid olan Gənzə hamamı ...

Qədim məişət əşyaları tarixdə və günümüzdə

18-08-2019-12-33 Xəbərlər

Qədim məişət əşyaları tarixdə və günümüzdə

Məişət əşyaları olan oraq, bıçaq hələ metalın kəşf edilmədiyi dövrdə obsidiandan...

Duzla bağlı deyimlər və atalar sözləri

18-08-2019-11-00 Xəbərlər

Duzla bağlı deyimlər və atalar sözləri

Ulu əcdadlarımız duzla bağlı çoxlu təsəvvürlər yaradıb.

Vətəndaş yazıçı

18-08-2019-09-59 Xəbərlər

Vətəndaş yazıçı

Naxçıvan ədəbi mühitinin Azərbaycan ədəbiyyatına bəxş etdiyi görkəmli sənətkarla...

Naxçıvan istiqamətində düşmən növbəti təxribata əl atdı-əsgərimiz yaralandı

16-08-2019-14-36 Xəbərlər

Naxçıvan istiqamətində düşmən növbəti təxribata əl atdı-əsgərimiz yaralandı

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Ötən ay Naxçıvanda qanunsuz yaşayan və qeydiyyatsız olan 14 əcnəbi aşkarlanıb

16-08-2019-11-23 Xəbərlər

Ötən ay Naxçıvanda qanunsuz yaşayan və qeydiyyatsız olan 14 əcnəbi aşkarlanıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən iyul ayında mux...

Ordubad rayonunun Vənənd kəndi müasir yaşayış məntəqəsinə çevrilir - YENİLƏNİB

16-08-2019-09-41 Xəbərlər

Ordubad rayonunun Vənənd kəndi müasir yaşayış məntəqəsinə çevrilir - YENİLƏNİB

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Ordubad rayonunun Vənənd kəndində bu ilin əvvəlindən  k...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabineti yeni qərarlar qəbul edib

16-08-2019-09-00 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabineti yeni qərarlar qəbul edib

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Nazirlər Kabineti 2019-cu ilin avqust ayının ilk...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

14-08-2019-15-20 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 15-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...

Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzinə yay günlərində üz tutanlar daha çoxdur - VİDEO

14-08-2019-14-59 Xəbərlər

Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzinə yay günlərində üz tutanlar daha çoxdur - VİDEO

Təbii yollarla insanların müalicə aldığı Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzinə yay günl...

Naxçıvanda müəllimlərin işə qəbulu üçün test imtahanlarına start verilib

14-08-2019-12-51 Xəbərlər

Naxçıvanda müəllimlərin işə qəbulu üçün test imtahanlarına start verilib

Komissiyadan NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali ...

Naxçıvan Döyüş Şöhrəti Muzeyindəki eksponatların sırasına zenit raket kompleksləri və döyüş təyyarələri daxil edilib

13-08-2019-21-49 Xəbərlər

Naxçıvan Döyüş Şöhrəti Muzeyindəki eksponatların sırasına zenit raket kompleksləri və döyüş təyyarələri daxil edilib

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Ordubad və Şahbuz şəhərlərində yeni yaşayış binaları tikilir

13-08-2019-21-10 Xəbərlər

Ordubad və Şahbuz şəhərlərində yeni yaşayış binaları tikilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, muxtar respublikada əhalinin, xüsuilə də gənc ailələrin...

Gənc zabitlərlə təlim-metodiki toplantı keçirilib

13-08-2019-20-09 Xəbərlər

Gənc zabitlərlə təlim-metodiki toplantı keçirilib

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Şərur şaftalısına yerli bazarla yanaşı xarici bazarlarda da tələbat var

13-08-2019-19-40 Xəbərlər

Şərur şaftalısına yerli bazarla yanaşı xarici bazarlarda da tələbat var

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şərur rayonunda şaftalı bağlarında yığım davam edir.

ƏÜO-da tabor, divizion komandirləri və müavinləri ilə komandir hazırlığı məşğələləri keçirildi

13-08-2019-19-13 Xəbərlər

ƏÜO-da tabor, divizion komandirləri və müavinləri ilə komandir hazırlığı məşğələləri keçirildi

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə,...

Bayram günlərində “Naxçıvan Dəmir Yolları” MMC gücləndirilmiş iş rejimində çalışıb

13-08-2019-17-34 Xəbərlər

Bayram günlərində “Naxçıvan Dəmir Yolları” MMC gücləndirilmiş iş rejimində çalışıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Qurban bayramı ilə əlaqədar əhalinin vaxtlı-vaxtında mə...

Kollektivlər muzeyləri gəziblər

12-08-2019-18-02 Xəbərlər

Kollektivlər muzeyləri gəziblər

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Muxtar respublikada fəaliyyət göstərən mərkəzi icra hak...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində qəbul

12-08-2019-16-30 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində qəbul

Avqustun 12-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov İ...

“Saat Meydanı”nda növbəti konsert olub - VİDEO

12-08-2019-15-14 Xəbərlər

“Saat Meydanı”nda növbəti konsert olub - VİDEO

Naxçıvan şəhərindəki “Saat Meydanı” Turistik İstirahət Mərkəzində  şəhərimizn sa...

Naxçıvanda Qurban bayramı qeyd edilib

12-08-2019-14-31 Xəbərlər

Naxçıvanda Qurban bayramı qeyd edilib

Tanrının öz bəndələrinə lütf və mərhəmətinin ifadəsi olan müqəddəs Qurban bayram...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

12-08-2019-13-57 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 13-nə gözlənilən hava proqnozu açıqla...

Qurbanın qoyun olsun...

12-08-2019-11-25 Xəbərlər

Qurbanın qoyun olsun...

Əgər birinin müşkül işinin həll olunmasında, çətinliyinin asanlığa qovuşmasında ...

Torpaqların su təminatı yaxşılaşdırılır

11-08-2019-16-58 Xəbərlər

Torpaqların su təminatı yaxşılaşdırılır

Culfa Rayon Meliorasiya və Su Təsərrüfatı İdarəsi tərəfindən 2019-cu ilin ötən d...

Azərbaycan kinosu və Naxçıvan

11-08-2019-14-59 Xəbərlər

Azərbaycan kinosu və Naxçıvan

Azərbaycan mədəniyyətində hər bir sahənin özünəməxsus təbiiliyi, fərqliliyi və g...

Yol təmiri və tikintisi diqqət mərkəzindədir

11-08-2019-14-00 Xəbərlər

Yol təmiri və tikintisi diqqət mərkəzindədir

Şərur Rayon Yol Təmir-Tikinti İdarəsi 33 kilometr respublika əhəmiyyətli, 362 ki...