Naxçıvan qoca tarixin canlı şahidi olan təkrarsız abidələr, əzəmətli dağlar diyarıdır.

Naxçıvanın hər sal daşı, hər sarp qayası bizə öz keçmişimizdən xəbər verir. Keçilməz sədlər, pozulmaz bəndlər, zirvə qalalar qədim Naxçıvanın baş ucalığı, qəhrəmanlıq dastanıdır.

Yurdumun qeyrət tacı olan mərd qalalar, başı ağ çalmalı dağlar təbiətin ən böyük möcüzəsidir. Çünki bu əzəmətli dağlar xalqın özüdür, döyünən ürəyi, görən gözü, göz bəbəyidir. Bu dağlar xalqın ulu keçmişi, xoş gələcəyidir.

Təbiətin böyük abidəsi, qədim Naxçıvanın rəmzi Haçadağ haqqında yazmaq, öz düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyi ilə yolumu bu yerlərə saldım. Haçadağa qurşaq olan el yolu aram-aram bizi zirvəyə səsləyirdi. Bu yerlərdə gözəllik ibrətamizliyə, həqiqət əfsanəyə qovuşur.

Diqqətlə qalalar səltənətinə, Haçadağa baxıram. Mənə elə gəlir ki, Haçadağ sanki nizami bir orduya sərkərdəlik edən yaraqlı-silahlı bir Vətən övladıdır. Bu dağ uzun əsrlər heykəlləşən qeyrət tacını sinəsilə yad gözdən, bəd əməldən qorumuşdur.

Haçadağın dağ zirvəsinə baxdıqca aşağılarda yaşıllıqlar qoynunda qərq olan cığırlar gümüşü bir kəmər kimi bu qeyrət rəmzinin başına dolanır. Mavi göylər lap uzaqlardan dağın zirvəsinə həsrətlə baxır, göylə Haçadağın zirvəsi arasındakı ənginlikdə qartallar qanad gəzir, pərvanələr tək dağın zirvəsində dövrə vururlar. Gecələr qoynunda qartallar dinclik tapır, güc alır, gündüzlər isə Haçadağın qoynundan uçub ənginliklərə ucalırlar. Qartallar yurdu da, yuvası da bu Haçadağdır. Sanki yaxınlıqda-Əlincə çayının o tayında məğrur-məğrur dayanan, düşmənlərdən bac alan Əlincə qalası da, Haçadağa arxalanır, dövran sürür. Deməli, dağ olmasa qaya, qaya olmasa qala, qala olmasa qartal olmaz. Sanki uluların qeyrətindən yoğrulub-yapılıb. Bu ulular sığıncağı Haçadağ barədə könüllərdə bir neçə qəribə əfsanə yaşayır. Nuh əyyamından, qoca dünyadan qalan əfsanə.

Haçadağ haqqında, təbiətin böyük möcüzəsi barəsində çox eşitdiyim "Nuhun tufanı" əfsanəsini xatırladım. Əfsanəyə bürünmək, möcüzəli bir aləmlə söhbət etmək eşqinə düşmüşdüm.

-Qırx gün, qırx gecə yağış yağdı. Bir yağış ki, tut ucundan göyə çıx. Su qalxdı, dünyanın üzünü su almağa başladı. Nuhun gəmisi də suyun üzünə qalxdı. Uca dağlar görünməz oldu. Axırı-sonu görünməyən bir dərya yarandı. Nə qədər canlı vardısa tələf oldu.

Gəmi məğribdən məşriğə üz tutdu. Günlər, həftələr dolandı. Gəmi bir gün nəyəsə toxundu keçdi. Gəminin gövdəsi bərk yırğalandı. Nuh peyğəmbər bildi ki, gəmi dağa toxundu.

-Pəh, nə ağır dağdı! -dedi. Başından heç qarın əskik olmasın. Odur-budur, dağın adı "Ağrıdağ" qaldı. Başından da qar əskik olmadı.

        Bir həftə də keçdi. Gəmi yenə silkələndi. Nuh peyğəmbər

        -Bu da inan dağdı-dedi.

        Bu dağın da adı "İnan dağ" oldu. Zirvəsi də zərbədən iki yerə haçalandı.

 Gəmi səfərə davam etdi. Bir az getmişdilər ki, gəmi təkrar silkələndi. Nuh peyğəmbər gəmidəkilərə dedi.

        -Bu dağ o dağdan kəm deyil!

        Dağın adına "Kəmki" dedilər. Gəmi buradan aralandı. Tufan da yavaşıdı.

Bir gün siçan gəmini deşdi. Su gəmiyə dolmağa başladı. Nuh peyğəmbər gördü ki, gəmi suya qərq olacaq. Üz tutdu gəmidəkilərə ki, kimin imkanı var əlac eləsin.

İlan quyruğuyla deşiyi tutdu, qıvrılıb yatdı.

Gəmi bir qayaya yan alıb ehmalca toxundu. Nuh buna "Gəmiqaya" adı verdi. Gəmidəkilər quruya çıxdılar.

Haçadağ haqqında  başqa bir əfsanədə deyilir ki, dünyada iki ilanlar padşahı varmış. Bunlardan biri Naxçıvanın Əlincə çayı sahilindəki Haçadağda, biri də İranın Diri dağında İlanlar padşahının mülki, tükənməz xəzinələri varmış. Ancaq bu mülk, xəzinə İrandakı ilanlar padşahına az görünürmüş. Tamah güc gəlib onu qonşu padşaha şirnikdirir.

Bir gün İrandakı ilanlar padşahı güclü qoşunla Azərbaycana keçib İlandağa hücum edir. Ölüm-dirim vuruşması başlanır. Onlar bir-birini didib dağıdır, boğub öldürürlər. İlanların qanı dərələrdə selə dönür, Əlincə çayıyla Araz çayına qarışır, suları qızardır.

Haçadağdakı ilanlar sayca çox olan düşmənə qarşı mərdliklə vuruşub, yeddi gün, yeddi gecə çəkən qanlı döyüşdə qalib gəlir. Onlar düşməni sıxışdırıb qovurlar. Deyilənə görə, ilanların qanlarının qızartısı indidə Haçadağın qayalarında, birdə yanındakı təpələrdə görünür.

Mövcud əfsanələrin əsası var. Hansısa özülə bağlanır, kökə sığınır. Əfsanə olmuşlardan yaranır, həqiqətlərdən doğur, peyda olur. Qərinələr, əsrlər ötür, heyrət doğuran, qeyri-adi görünən həqiqət əfsanəyə çevrilir, nağıllaşır.

Əfsanələrdən də göründüyü kimi Naxçıvan dünya mədəniyyətinin  ilkin ocaqlarındandır. Bura gözəlliklər məskəni, canlı tarix, nağıllar əfsanələr aləmidir. Naxçıvanın qoynunda qərar tutan Haçadağ  xalqımıza şöhrət, elimizə vüqardır.

Haçadağ xalqımızın qibləgahı, Nuh peyğəmbərlərin yadigarıdır. Haçadağ təbiətin möcüzəsi qürur çələngimizdir. Əgər belə demək mümkündürsə Naxçıvanda Haçadağ qədər möcüzəli, varlığını qoruyan, mənliyini saxlayan, haqqında çoxlu əfsanələr söylənən ikinci bir dağ yoxdur.

Naxçıvan torpağında göylərə ucalan, hündürlüyü 2415 metr olan Haçadağın elmi toponim adı ikiyə parçalanmış dağ anlamını verir. Bir çox mənbələrdə, o cümlədən el arasında bu dağa İlandağ, İnam dağı adı verilmişdir. Heç şübhəsiz bu dağın adı Nuh peyğəmbər zamanına gedib çıxır. Tarixin yaddaşı olan dağ toponimi bizi çox-çox qədimlərə aparır.

Uzaqdan alovu xatırladan, bənövşə rənginə bürünmüş Haçadağ hər bir naxçıvanlının gözləri önündə qürur çələnginə çevrilib.

Sanki ulu Tanrı sehrli fırçası ilə bu dağı bəzəyib.

Yayın orta ayıdır. Bənövşə rənginə boyanmış bu sehrli aləmlə bərəkət zəmili düz arasındayam. Əfsanələri, rəvayətləri yada saldıqca min xəyala dalıram. Ətirli meh qəlbimə sərinlik çiləyir.

Hündürlükdən gündən-günə gözəlləşən doğma yurdumun bir parçası Naxçıvanın şəhər və kəndlərinə baxıram. Sakitlik, yaşıllıq bir də qurulan, müasir memarlıq üslubunda ucaldılan, sənət əsərlərini, yaraşıqlı binaları görürəm.

Sərin meh üzümə çırpa-çırpa, zirvədən enərkən, dönüb bir daha Haçadağa baxıram...

Bu əzəmət elə bil bürcdü-qaladır, ətraf dağlar da onun sədd-hasarıdır. Zirvəsi ayla-ulduzla görüşən, günəşi aşırımında gizlədən bu ucalıq bir müqəddəslikdir, kiçik dağlar isə keşiyində duran, ona səcdə qılanlardır. Haçadağ sanki vüqarlı müdrik el ağsaqqalıdır, qalanlar da onun övladlarıdır.

Haçadağ Naxçıvanın vüqarı, Əlincə qalası şöhrət tacıdır. Biri alınmazlıq, biri basılmazlıq rəmzi, biri əbədidir, biri ölməzlik qalasıdır.

“Arazın səsi” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Naxçıvanda arıçılar bal süzümünə başlayıb - VİDEO

06-08-2020-18-02 Xəbərlər

Naxçıvanda arıçılar bal süzümünə başlayıb - VİDEO

Naxçıvan balı öz dadı, tamı, üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zaman...

Naxçıvanda keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimləri davam edir - VİDEO

06-08-2020-17-39 Xəbərlər

Naxçıvanda keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimləri davam edir - VİDEO

Naxçıvanda keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı döyüş atışlı taktiki...

Bakı-Naxçıvan reyslərinə bilet satışı yeni üsulla həyata keçiriləcək

06-08-2020-15-00 Xəbərlər

Bakı-Naxçıvan reyslərinə bilet satışı yeni üsulla həyata keçiriləcək

Bu gündən etibarən AZAL-ın Bakı-Naxçıvan marşrutu üzrə reyslərinə aviabilet satı...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

06-08-2020-14-35 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Müdafiə Nazirliyi: Avqustun 9-da keçiriləcək andiçmə mərasimində valideynlərin iştirakı qadağandır

06-08-2020-14-27 Xəbərlər

Müdafiə Nazirliyi: Avqustun 9-da keçiriləcək andiçmə mərasimində valideynlərin iştirakı qadağandır

Avqustun 9-da Azərbaycan Ordusunun təlim hissə və bölmələrində gənc əsgərlərin a...

Muxtar respublikada yaradılan yeni meliorasiya və irriqasiya sistemləri aqrar sektorun inkişafını təmin edir

06-08-2020-13-50 Xəbərlər

Muxtar respublikada yaradılan yeni meliorasiya və irriqasiya sistemləri aqrar sektorun inkişafını təmin edir

Muxtar respublikada meliorasiya və irriqasiya sistemlərinin yenidən qurulması sa...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

06-08-2020-12-34 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

2020-ci il Naxçıvan üçün uğurlu tarixə çevrilməkdədir

06-08-2020-10-36 Xəbərlər

2020-ci il Naxçıvan üçün uğurlu tarixə çevrilməkdədir

Bunu ilin birinci yarısının yekunları məlum olan ötən ayın sosial mənzərəsi də t...

“Naxçıvan” Universiteti beynəlxalq layihəyə tərəfdaş seçilib

05-08-2020-16-56 Xəbərlər

“Naxçıvan” Universiteti beynəlxalq layihəyə tərəfdaş seçilib

“Naxçıvan” Universitetinin  Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi yeni akademik  ildə daha ...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

05-08-2020-11-51 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Yasamalda avtomobil yollarının yenidən qurulmasına 2,65 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM

05-08-2020-11-32 Rəsmi

Yasamalda avtomobil yollarının yenidən qurulmasına 2,65 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM

Prezident İlham Əliyev avqustun 5-də Bakı şəhərinin Yasamal rayonu ərazisində av...

AMEA Naxçıvan Bölməsinin əməkdaşlarının məqaləsi Türkiyədə nəşr olunub

04-08-2020-20-44 Xəbərlər

AMEA Naxçıvan Bölməsinin əməkdaşlarının məqaləsi Türkiyədə nəşr olunub

AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun elmi katibi, biologiya üz...

Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanında bu ilin altı ay ərzində yerli hava xətləri ilə 58 mindən artıq sərnişin daşınıb

04-08-2020-19-42 Xəbərlər

Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanında bu ilin altı ay ərzində yerli hava xətləri ilə 58 mindən artıq sərnişin daşınıb

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanınd...

Naxçıvan Şəhər Kimya-Biologiya Təmayüllü Liseyi yaradıldı - SƏRƏNCAM

04-08-2020-17-47 Rəsmi

Naxçıvan Şəhər Kimya-Biologiya Təmayüllü Liseyi yaradıldı - SƏRƏNCAM

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov avqustun 4-də Na...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

04-08-2020-17-13 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 5-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb...

Dövlət İmtahan Mərkəzi rezidenturaya qəbul olmaq istəyən şəxslərə müraciət edib

04-08-2020-13-31 Xəbərlər

Dövlət İmtahan Mərkəzi rezidenturaya qəbul olmaq istəyən şəxslərə müraciət edib

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən avqustun 5-də rezidenturaya qəbul imtaha...

Məktəb dərsliklərinin mövzuları üzrə onlayn sınaq imtahanları keçirilir

04-08-2020-10-46 Xəbərlər

Məktəb dərsliklərinin mövzuları üzrə onlayn sınaq imtahanları keçirilir

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən otk.az portalı vasitəsilə müxtəlif növ o...

Nakhchivan news - VİDEO

04-08-2020-10-02 Xəbərlər

Nakhchivan news - VİDEO

Nakhchivan State Television presented weekly news program in English, highlighti...

Şahbuzda Naxçıvanbank ASC üçün bina inşa olunur

03-08-2020-18-39 Xəbərlər

Şahbuzda Naxçıvanbank ASC üçün bina inşa olunur

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Şahbuz rayonunda Naxçıvanbank Açı...

Sərxanlı kəndində yeni içməli su şəbəkəsi qurulacaq - VİDEO

03-08-2020-18-11 Xəbərlər

Sərxanlı kəndində yeni içməli su şəbəkəsi qurulacaq - VİDEO

Muxtar respublikada insanların həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi istiqamətində hə...

Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında yeni tədris dövrü başlayıb - VİDEO

03-08-2020-17-45 Xəbərlər

Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında yeni tədris dövrü başlayıb - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında y...

Türkiyəli hərbçilər Naxçıvanla yaxından tanış olublar

03-08-2020-17-30 Xəbərlər

Türkiyəli hərbçilər Naxçıvanla yaxından tanış olublar

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvanda keçirilən Azərbaycan-T...

Avqust 5-dən etibarən çimərliklərə getməyə icazə veriləcək

03-08-2020-16-58 Xəbərlər

Avqust 5-dən etibarən çimərliklərə getməyə icazə veriləcək

Avqust 5-dən sərtləşdirilmiş xüsusi karantin zonasına daxil olan şəhər və rayonl...

Yas mərasimlərinə qoyulan qadağa davam edəcək

03-08-2020-16-52 Xəbərlər

Yas mərasimlərinə qoyulan qadağa davam edəcək

31 avqust tarixinədək dəfn mərasimləri istisna olmaqla dini ritual xidmətləri, e...

Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Qurban bayramı günlərində insanların ən çox üz tutduğu məkanlardan biridir - VİDEO

03-08-2020-16-36 Xəbərlər

Əshabi-Kəhf ziyarətgahı Qurban bayramı günlərində insanların ən çox üz tutduğu məkanlardan biridir - VİDEO

“Əshabi-Kəhf Ziyarətgahı” Dini-Mədəni Abidə Kompleksi ən qədim zamanlardan müqəd...

Operativ Qərargah avqustun 5-dən məhdudiyyətlərin bir qisminin yumşaldılmasına qərar verib

03-08-2020-16-11 Xəbərlər

Operativ Qərargah avqustun 5-dən məhdudiyyətlərin bir qisminin yumşaldılmasına qərar verib

Yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasının geniş yayılmasının qarşısının alı...

Rezidenturaya qəbul imtahanında iştirak edəcək namizədlərin nəzərinə

03-08-2020-14-20 Xəbərlər

Rezidenturaya qəbul imtahanında iştirak edəcək namizədlərin nəzərinə

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən avqustun 5-də rezidenturaya qəbul imtaha...

Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı taktiki təlimləri davam edir - VİDEO

02-08-2020-15-20 Xəbərlər

Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı taktiki təlimləri davam edir - VİDEO

Hərbi əməkdaşlıq haqqında sazişə əsasən ölkəmizdə keçirilən Azərbaycan-Türkiyə b...

Viruslara qarşı mübarizənin təbii vasitəsi – heyvanın faydaları

02-08-2020-14-31 Xəbərlər

Viruslara qarşı mübarizənin təbii vasitəsi – heyvanın faydaları

Tərkibi vitamin və minerallarla zəngin olan heyva qədim zamanlardan bir çox xəst...