Hər fəslin özünəməxsus gözəllikləri olduğu kimi, özünəməxsus da yeməkləri, mövsümə uyğun mətbəx nümunələri var. Yaz fəsillərin bəzəkli gəlini, erkən yaz isə bu gəlinin baş tacıdır.

Qışda zəif düşən insan orqanizmi yazın təbii nemətləri ilə yenidən canlanır. İlk növbədə üz tutduğumuz erkən yazın təbii neməti sayılan çöl pencərləri olur. Dağlarımızın məhsulu o qədər çoxdur ki, yığdıqca tükənmir, artıb-çoxalır. Dağ pencərlərindən müxtəlif cür yeməklər,o cümlədən  qutab və kətələr bişirilir.

Süfrələrimizin soyuq qəlyanaltısı sayılan kətələrin hazırlanması qaydasından söhbət açmaq istəyirəm. Kətə milli mətbəximizdə həmişə hazırlanan yeməkdir. Qadınlar günorta yeməyi zamanı süfrəyə isti-isti kətələr gətirməyi özlərinə bir fəxr bilir, bişirdikləri kətəyə ondan dadanların verdiyi qiymətlə qürurlanıblar.

Bölgələrimizdə kətə müxtəlif cür hazırlanır. Dağ kəndlərində ən çox kətə çirişdən  hazırlanır. Dağlardan yığılan çiriş arıtlanır, yuyulur, xırda-xırda doğranır. Doğranmış çiriş duzla ovulur. Süzgəcə qoyulur ki, suyu süzülsün. Kətə xəmiri hazırlamaq üçün un, süd, yağ, duz götürülür. Bərk xəmir yoğrulur. Xəmir özünü tutana qədər suyu süzülmüş çirişdən içlik hazırlanır. İçliyə dağ kəvəri, quzuqulağı qatılır. Xəmirdən xırda kündələr salınır. Oxlovla yayılan kündələr balaca lavaş formasında olur. İçərisinə hazır içlik əlavə olunur. Kənarları üstünə qatlanır. Təndirə yapılan kətənin aşağı tərəfi üçkünc formasına salınır. Aradan açıq olan yer “şırran” adlanır. Kətə üçün üzlük hazırlanır. Yumurta sındırılır, oraya azacıq duru yağ əlavə olunur. Hazır üzlük təndirə yapılacaq kətələrin üzərinə çəkilir. İsti bada yapılan kətənin hər iki üzü qızarır. İsti kətənin buğu çəkiləndən sonra “şırran” deyilən yerdən kətənin içərisinə zövqə görə kərə yağı və ya xama əlavə olunur. Bişmiş xama əlavə olunan kətə çox ləzzətli olur.

Yaylaqda olan qadınlar çox vaxt sacda kətə bişirirlər. Yoğrulan xəmir ərsəyə gələnə qədər ocaq qalanır. Kətə bişirilən sac tərsinə qoyulur. Közün sacdakı kətəni yandırmaması üçün ocaqlar  buxarı formasında təmizlənir, qurulur.  Belə ocaqda bişən kətənin hər yeri eyni qaydada olur. Sac kətəsi üçün üzlük hazırlanmır.

Bəzi bölgələrdə erkən yazda çıxan otlardan da kətə hazırlanır. Həyətdən  cincilim, quşəppəyi, qırxbuğum, gicitkən, əvəlik yığılır, təmizlənib yuyulur, doğranır. İçərisinə isladılmış lavaşa, doğranmış soğan, duz, istiot əlavə olunur. Hazırlanan içlik balaca lavaşların arasına qoyulur, kənarları bükülür, təndirdə və ya sacda bişirilir. Sacda bişən kətənin buğu öz içərisində qalır, kətə çox dadlı olur.

Kətə hazırlanarkən xəstələr də yaddan çıxarılmır. Mədə-bağırsağında problem olanlar üçün ən çox qırxbuğumdan kətə bişirilir. Xalq arasında qırxbuğum mədə və ürək xəstəliklərinin dərmanı hesab olunur. Kətəyə əlavə olunan dağ kəvəri də ürək xəstəliyinə yaxşı təsir edir. Quzuqulağı  arterial təzyiqə kömək edir, onu normal saxlayır.

Min bir dərdin dərmanı hesab edilən otlardan hazırlanan kətələr milli mətbəximizin qəlyanaltı kimi təqdim olunan yeməklərindəndir.

Kətə hazırlanması xalqımızın birlik və mehribanlığını sübut edir. Bir həyətdə salınan təndirin tüstüsünə bir neçə qonşu yığışıb kətə yapar. Hazırlanan kətədən qonşulara da pay tutulması ailələrimizdə olan qayğıkeşlik və sədaqətin nümunəsidir. Növbar yaz yeməkləri hazırlananda evindən kənarda olanlara kətə göndərilməsi ailədə qadının öz ocağına bağlılığının bariz nümunəsidir.

Naxçıvanda kətə festivalının keçirilməsi milli mətbəximizin yeməklərinə verilən qiymətdir. Bərəkətli süfrələrimizin dadlı təamları nuşcanlıqla yeyilir. Qoy həmişə halallıqla əldə edilən nemətlərimiz süfrələrimizi bəzəsin. Zəngin mətbəximizin dadlı yeməkləri sizə sağlam bədən, pak duyğular, nikbin günlər bəxş etsin.                                               

                                                                       Alcəfər Nurməmmədov

                                                                           “Arazın səsi” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Muxtar respublikada baytarlıq xidmətinin təşkili diqqət mərkəzindədir

31-05-2020-17-18 Xəbərlər

Muxtar respublikada baytarlıq xidmətinin təşkili diqqət mərkəzindədir

Baytarlıq xidmətinin təşkili qida təhlükəsizliyinin təmin olunmasında əsas rol o...

Respublika fənn olimpiadalarının final turunun keçirilmə vaxtı dəyişdirilib

31-05-2020-16-55 Xəbərlər

Respublika fənn olimpiadalarının final turunun keçirilmə vaxtı dəyişdirilib

Respublika fənn olimpiadalarının biologiya, kimya və informatika fənləri üzrə fi...

Şərur rayonunda yeni park salınır - VİDEO

31-05-2020-15-43 Xəbərlər

Şərur rayonunda yeni park salınır - VİDEO

Naxçıvan şəhərində və rayon mərkəzlərində salınan parklar təkcə insanların rahat...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

31-05-2020-14-55 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyunun 1-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. ...

Torpaq ehtiyatlarından səmərəli istifadə və davamlı inkişafın perspektivləri

31-05-2020-14-36 Xəbərlər

Torpaq ehtiyatlarından səmərəli istifadə və davamlı inkişafın perspektivləri

Məqsədli dövlət proqramları aqrar sahənin dinamik inkişafını təmin edib.

Müdafiə Nazirliyi: Silah gücü düşmənlə danışılacaq yeganə dildir

31-05-2020-13-49 Xəbərlər

Müdafiə Nazirliyi: Silah gücü düşmənlə danışılacaq yeganə dildir

Silah gücü düşmənlə danışılacaq yeganə dildir.

Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla görüş keçirilib

31-05-2020-12-18 Xəbərlər

Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla görüş keçirilib

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki,  görüş 1 iyun – Beynəlxalq Uşaqla...

Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlarla görüş

31-05-2020-10-50 Xəbərlər

Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlarla görüş

“1 iyun - Uşaqları Beynəlxalq Müdafiə Günü” münasibəti ilə Naxçıvan Muxtar Respu...

Naxçıvanda xalçaçılıq sənəti yaşadılır

31-05-2020-10-26 Xəbərlər

Naxçıvanda xalçaçılıq sənəti yaşadılır

Ölkəmizdə xalçaçılığın çox qədim tarixi vardır. Bu sənət sahəsi əsrlər boyu sənə...

Naxçıvanda yeni idman ünvanı – Tennis kortu - VİDEO

31-05-2020-09-44 Xəbərlər

Naxçıvanda yeni idman ünvanı – Tennis kortu - VİDEO

Muxtar respublikamızda bütün sahələrdəki kompeks inkişaf bütün bölgələrinin, o c...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

30-05-2020-15-55 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında mayın 30-a gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb.

Naxçıvana uçuşlar bərpa edilir

29-05-2020-18-51 Xəbərlər

Naxçıvana uçuşlar bərpa edilir

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, bunu Tibbi Ərazi Bölmələrini İdar...

“28 May Respublika gününə” həsr olunan onlayn konsert

28-05-2020-16-22 Xəbərlər

“28 May Respublika gününə” həsr olunan onlayn konsert

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Heydər Əliyev Sarayında Naxçıvan ...

Ot-taxıl biçini dövründə yanğın təhlükəsizliyi qaydaları

28-05-2020-12-50 Xəbərlər

Ot-taxıl biçini dövründə yanğın təhlükəsizliyi qaydaları

Ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqmətində muxtar respublikamızda ardıc...

28 May Respublika Gününə həsr olunan onlayn konsert təşkil edib

28-05-2020-12-26 Xəbərlər

28 May Respublika Gününə həsr olunan onlayn konsert təşkil edib

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universiteti Kons...

Şahtaxtı kəndindəki Şərq hamamı bərpa olunub

27-05-2020-16-53 Xəbərlər

Şahtaxtı kəndindəki Şərq hamamı bərpa olunub

Muxtar respublikada tarixi abidələrin bərpası dəyərlərimizə və mədəni irsimizə s...

Kəngərli rayonunda yeni içməli su və kanalizasiya sistemləri qurulur

27-05-2020-16-50 Xəbərlər

Kəngərli rayonunda yeni içməli su və kanalizasiya sistemləri qurulur

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, mayın 27-də Naxçıvan Muxtar Respu...

Müstəqilliyin bəhrəsi: inkişaf və tərəqqi dövrünü yaşayan Kəngərli

27-05-2020-16-44 Rəsmi

Müstəqilliyin bəhrəsi: inkişaf və tərəqqi dövrünü yaşayan Kəngərli

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev deyib: "Bizim qarşımızda duran əsas məqsəd, və...

Ali Məclisin Sədri açılışlar edib - VİDEO

27-05-2020-16-15 Xəbərlər

Ali Məclisin Sədri açılışlar edib - VİDEO

Mayın 27-də - Respublika Günü ərəfəsində Kəngərli rayonunda yeni obyektlər istif...

Kəngərli rayonunda sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərə səyyari xidmətlər göstərilir

27-05-2020-15-06 Xəbərlər

Kəngərli rayonunda sağlamlıq imkanları məhdud şəxslərə səyyari xidmətlər göstərilir

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək...

Yanvar-mart ayları ərzində Azərbaycanda 28 min 690 körpə doğulub

27-05-2020-13-29 Xəbərlər

Yanvar-mart ayları ərzində Azərbaycanda 28 min 690 körpə doğulub

Yanvar-mart ayları ərzində Azərbaycanda 28 min 690 körpə doğulub. Doğulanların 5...

Gəlirli sahə olan arıçılığın inkişafına lazımi şərait yaradılıb

27-05-2020-11-16 Xəbərlər

Gəlirli sahə olan arıçılığın inkişafına lazımi şərait yaradılıb

Naxçıvan Muxtar Respublikasında arıçılıq qədim ənənələrə malik məşğuliyyət növlə...

ABŞ-ın paytaxtında Azərbaycan Milli Günü elan edilib

27-05-2020-10-34 Xəbərlər

ABŞ-ın paytaxtında Azərbaycan Milli Günü elan edilib

ABŞ-ın paytaxtı Vaşinqton şəhərinin meri Myuriel Bouzer Azərbaycan Xalq Cümhuriy...

Nehrəmdə içməli su və kanalizasiya xətlərinin tikintisi davam edir - VİDEO

26-05-2020-17-14 Xəbərlər

Nehrəmdə içməli su və kanalizasiya xətlərinin tikintisi davam edir - VİDEO

Muxtar respublikanın ən böyük kəndlərindən olan Babək rayonun Nehrəm kəndində iç...

145-in KADRARXASI - Fərhad Zamanbəyov

26-05-2020-15-40 Xəbərlər

145-in  KADRARXASI - Fərhad  Zamanbəyov

Bu il Azərbaycan milli mətbuatının yaradılmasının 145 illiyidir.  

Darıdağ arsenli su müalicə və istirahət kompleksi inşa olunur - VİDEO

26-05-2020-15-05 Xəbərlər

Darıdağ arsenli su müalicə və istirahət kompleksi inşa olunur - VİDEO

Naxçıvanda müalicəvi əhəmiyyətə malik olan yeraltı sərvətlərdən biri də Darıdağ ...

Sosial şəbəkələrdə - VİDEO

26-05-2020-13-57 Xəbərlər

Sosial şəbəkələrdə - VİDEO

Naxçıvan Televiziyasının efirində yayımlanan  “Sosial şəbəkələrdə” rubrikasının ...

Bu gün Xalq yazıçısı İlyas Əfəndiyevin anadan olmasından 106 il ötür

26-05-2020-11-12 Xəbərlər

Bu gün Xalq yazıçısı İlyas Əfəndiyevin anadan olmasından 106 il ötür

Yaratdığı əsərlərlə oxucunu düşündürmək, hisslərinə hakim kəsilmək, onu gözəllik...

İsti yaz günlərində ağaclara qulluq qaydası

26-05-2020-10-29 Xəbərlər

İsti yaz günlərində ağaclara qulluq qaydası

Əkilən ağacların bitiş faizinin yüksək olması üçün yay aylarında onlara düzgün a...

Naxçıvanın şanlı tarixinə şahidlik edən abidə - Naxçıvanqala

26-05-2020-09-31 Xəbərlər

Naxçıvanın şanlı tarixinə şahidlik edən abidə - Naxçıvanqala

Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisi dünyanın ən qədim insan məskənlərindən b...