Hələ çoxdan oxuduğum maraqlı bir yazıda qeyd edilirdi ki, antik dövrün məşhur həkim-səyyahlarından biri Azərbaycana gəlir.

Payız vaxtı yolu bir çayın kənarından düşür. Baxır ki, bir dəstə uşaq çayda çimir. Səyyah uşaqların xəstələnəcəyindən narahat olub, onların valideynlərini ürəyində qınayır. Amma bir az keçmiş uşaqlar çaydan çıxıb yaxınlıqdakı zoğal ağaclarına dırmanırlar. Başlayırlar yetişmiş zoğal yeməyə. Zoğalın soyuqdəyməninin dərmanı olduğunu və müqaviməti artırdığını yaxşı bilən həkim-səyyah deyir,  bu xalq möcüzədir, həm dərdini bilir, həm də dərmanını. 

Mənim nənəm 92, bir bacısı 95, digəri isə  106 il yaşadılar. Biz uşaq ikən onlar hər yaz vaxtı bizi çölə göndərər, yemlik, qazayağı, yenicə çıxan  yonca, yarpız yığıb gətirməyimizi istəyərdilər. Sonra da yığdığımız bu şəfalı bitkiləri əllərində ovub üzərinə bir çimdik duz, ya da  sirkə səpib iştaha ilə yeyərdilər. Maraqlı bir məqam da o idi ki, kim ki, ilk dəfə olaraq bu nemətlərdən dadırdısa, yəni nübarçalıq edirdisə “dərdim dağlara, daşlara” deyərdi. O adamların xəstələndiklərini heç görmədim. Yalnız ölümqabağı bir neçə gün halsız halda  yatdılar. Vəssəlam.

O vaxt insanların xəstələnməməsinin bir səbəbini də İkinci Dünya Müharibəsində insanların ancaq təbii- dağ pencərləri, qurudulmuş meyvələrdən istifadə etməklə güzəran keçirdikləri ilə izah edirlər.

Tanrı Azərbaycan təbiətini, o cümlədən Naxçıvanı elə zəngin şəfalı nemətlərlə süsləyib ki,bura sanki  təbii bir apteki xatırladır. Çünki bu torpaqda hər dərdin dərmanı var.  Əslində insan təbiətlə iki yolla- qida qəbul etmək və nəfəs almaqla birbaşa təmasda olur.  Yəni kənar cismlər ancaq bu yolla insan bədəninə daxil olur. Elə xəstəliklər də daha çox bu iki yolla insanı “yaxalayır”. Havamızın nə qədər təmiz və gözəl olduğu birmənalı şəkildə məlumdur. Xəstəlikdən qorunmaq üçün qalır qidalanmağımız. Ona görə də qidamıza mütləq fikir verməli, tanrının bizim üçün şəfaverici vasitə olaraq göndərdiyi bitkilərdən daha çox istifadə etməliyik. Elm onu da sübut edib ki, insan üçün ən yaxşı şəfa tərəvəzlərdir.

Etiraf edək ki, biz ata-babalarımızın qida mədəniyyətini çoxdan pozmuşuq. Onların istifadə etdiyi rasiona müasir texnologiyaların imkanları sayəsində demək olar ki, əməl etmirik. Başqa ökələrdən gələn qidaları, yemək növlərini öz mətbəximizə qarışdırmışıq.

Unutmayaq ki, biz insan olaraq təbiətin bir hissəsiyik və özümüz də bilmədən  doğulduğumuz mühitə tam uyğunlaşmışıq. Bir qədər də dəqiqləşdirsək, mühitimizə uyğun olaraq doğuluruq. Ona görə də sağlam olmaq üçün mütləq  regiona, coğrafiyaya və ən əsası iqlimə uyğun şəkildə qidalanmalıyıq. Əks halda təbiətin bizə göndərdiyi xəstəliklərlə mübarizədə orqanizmimizin müdafiəsi çox zəifləyəcək. Bunun üçün isə çox yox, cəmi 30-40 il əvvələ qayıdıb yaz, yay, payız və qış  mövsümlərində nənələrimizin, babalarımızın ciddi riayət etdiyi qida rasionuna nəzər salmalıyıq. Çünki onlar hər şeyi min illik ənənə ilə qoruyub saxlayır və ona birmənalı şəkildə əməl edirdilər.

Bu gün dünyada yaxşı tanınan və faydası ilə şöhrət tapan elə meyvələr var ki, açığı onlar bizim coğrafiyada bitmir və kənardan gətirilir. Amma bu o demək deyil ki, həmin bitkilərin tərkibində olan vitaminlər bizdə bitən digər meyvə, tərəvəzlərdə yoxdur. Məsələn, sübut olunub ki, bir limonun (limon Ordubadda da yetişir) tərkibində olan C vitaminin miqdarı Naxçıvanda yetişən göycənin, alçanın, gilənarın tərkibində var. Hətta həmərsün dəmləməsinin tərkibində deyilənə görə ondan da yüksəkdir.  O cümlədən başqa coğrafiyalarda bitən və gətirilən digər meyvələr, tərəvəzlər, qidalar da belədir.

İndi dünyanı narahat edən və pandemiya elan olunan virusla mübarizədə əsas müqavimət kimi dərmanlardan da öncə bədənin immuniteti götürülür. Güclü immunitet isə elə ata-babalarımızın sevə-sevə istifadə etdiyi və təbiətimizin bizə təmənnasız olaraq bəxşişi  olan mövsümi yerli səbzə və tərəvəzlər, pencərlərdir. Yəni bu virusa qarşı mübarizə aparmaq üçün  qayğısına qaldığımız sağlamlığımızın carəsi təbiətimizdədir.

                                                                               Səməd Canbaxşiyev

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Nazirlər Kabineti xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə qərar verib

04-06-2020-14-10 Xəbərlər

Nazirlər Kabineti xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə qərar verib

Nazirlər Kabineti Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Lənkəran şəhərlərinin və Abşeron rayonu...

Baş Nazir, Operativ Qərargahın rəhbəri Əli Əsədov əhaliyə müraciət edib

04-06-2020-14-00 Xəbərlər

Baş Nazir, Operativ Qərargahın rəhbəri Əli Əsədov əhaliyə müraciət edib

Azərbaycan Respublikasının Baş Naziri, Operativ Qərargahın rəhbəri Əli Əsədov iy...

Ali təhsil müəssisələrinə subbakalavrların ərizə qəbulu davam edir

04-06-2020-13-31 Xəbərlər

Ali təhsil müəssisələrinə subbakalavrların ərizə qəbulu davam edir

Ali təhsil müəssisələrinə subbakalavrların iyunun 1-dən başlanan ərizə qəbulu da...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

04-06-2020-10-44 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Naxçıvan şəhər məktəbliləri üçün “Nəbatat” bağına virtual ekskursiya təşkil olunub

04-06-2020-10-20 Xəbərlər

Naxçıvan şəhər məktəbliləri üçün “Nəbatat” bağına virtual ekskursiya təşkil olunub

Təhsil Nazirliyinin mətbuat xidmətindən NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyinə bildiri...

Naxçıvanda idman inkişafın yeni mərhələsində

04-06-2020-09-19 Xəbərlər

Naxçıvanda idman inkişafın yeni mərhələsində

Ölkəmizdə dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birini də idmanın inkiş...

Özbəkistanın orol24.uz portalında Azərbaycanın əfsanəvi qalaları və Naxçıvandakı Əlincəqala haqqında məqalə yer alıb

04-06-2020-09-00 Xəbərlər

Özbəkistanın orol24.uz portalında Azərbaycanın əfsanəvi qalaları və Naxçıvandakı Əlincəqala haqqında məqalə yer alıb

Özbəkistanın orol24.uz portalında əsrlərə şahidlik etmiş, qədim tariximizin, zən...

Bəhruz Kəngərli muzeyinə onlayn ekskursiya təşkil olunub

03-06-2020-18-31 Xəbərlər

Bəhruz Kəngərli muzeyinə onlayn ekskursiya təşkil olunub

Muxtar respublikada fəaliyyət göstərən mədəniyyət ocaqlarına təşkil olunan onlay...

Ordubad rayonunda taxıl biçininə hazırlıq işlər başa çatıb - VİDEO

03-06-2020-17-03 Xəbərlər

Ordubad rayonunda taxıl biçininə hazırlıq işlər başa çatıb - VİDEO

Muxtar respublikada taxıl biçininə son hazırlıq işləri gedir. Ordubad rayonunun ...

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində görkəmli pedaqoq Nazlı Nəcəfovaya aid fotoneqativ qorunur

03-06-2020-15-50 Xəbərlər

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində görkəmli pedaqoq Nazlı Nəcəfovaya aid fotoneqativ qorunur

AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Neqativ fondunda Naxçıvanda qızlar mə...

Sinoptiklər xəbərdarlıq edirlər...

03-06-2020-15-06 Xəbərlər

Sinoptiklər xəbərdarlıq edirlər...

Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, bir neçə gün davam edən ist...

İyunun 6-da və 7-də imtahan verəcək abituriyentlərin nəzərinə

03-06-2020-12-03 Xəbərlər

İyunun 6-da və 7-də imtahan verəcək abituriyentlərin nəzərinə

İyunun 3-ü saat 09:30-a olan məlumata əsasən, iyunun 6-da və 7-də 9 və 11-ci sin...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

03-06-2020-09-38 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Təhsil Nazirliyinin əməkdaşı: Bütün müəllimlərin məktəbə gəlməsinə ehtiyac yoxdur

03-06-2020-09-00 Xəbərlər

Təhsil Nazirliyinin əməkdaşı: Bütün müəllimlərin məktəbə gəlməsinə ehtiyac yoxdur

Hazırkı sanitar-epidemioloji vəziyyətlə əlaqədar insanların bir araya toplaşması...

Bütün təhsil müəssisələrində dərslər tədris ilinin sonunadək dayandırıldı

02-06-2020-17-24 Xəbərlər

Bütün təhsil müəssisələrində dərslər tədris ilinin sonunadək dayandırıldı

Baş Nazir Əli Əsədov Azərbaycan ərazisində fəaliyyət göstərən bütün təhsil müəss...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

02-06-2020-16-27 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyunun 3-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. ...

“İlandağ” geoparkı ilə bağlı yaradılmış İşçi Qrupunun onlayn iclası keçirildi

02-06-2020-15-03 Xəbərlər

“İlandağ” geoparkı ilə bağlı yaradılmış İşçi Qrupunun onlayn iclası keçirildi

AMEA Naxçıvan Bölməsinin Beynəlxalq əlaqələr və informasiya şöbəsindən NUHÇIXAN ...

Naxçıvan məktəbliləri “Üç alov” Beynəlxalq Yaradıcılıq Festivalında uğur qazanıblar

02-06-2020-14-21 Xəbərlər

Naxçıvan məktəbliləri “Üç alov” Beynəlxalq Yaradıcılıq Festivalında uğur qazanıblar

Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Uşaq Gənclər İnkişaf  Mərkəzi tərəfi...

Peşə təhsili pilləsində təhsilalanların attestasiyasının aparılmasının müvəqqəti qaydası təsdiqlənib

02-06-2020-14-00 Xəbərlər

Peşə təhsili pilləsində təhsilalanların attestasiyasının aparılmasının müvəqqəti qaydası təsdiqlənib

Təhsil Nazirliyinin Kollegiyasının qərarı ilə "Peşə təhsili pilləsində təhsilala...

Dədə Qorqud yurdunun “oxunmamış” yadigarı – Əyrək nekropolu

02-06-2020-10-44 Xəbərlər

Dədə Qorqud yurdunun “oxunmamış” yadigarı – Əyrək nekropolu

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbovun “Naxçıva...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

02-06-2020-10-23 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda onlayn seminar keçirilib

02-06-2020-09-40 Xəbərlər

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda onlayn seminar keçirilib

NUHÇIXAN  İnformasiya  Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu v...

2 iyun Mülki Aviasiya İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür

02-06-2020-09-00 Xəbərlər

2 iyun Mülki Aviasiya İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür

Naxçıvan Beynəlxalq Hava Limanı müasir tələblər səviyyəsində qurulub.

Qədim Ordubad müasir görkəminə qovuşur - VİDEO

01-06-2020-19-11 Xəbərlər

Qədim Ordubad müasir görkəminə qovuşur - VİDEO

Muxtar respublikanın bütün rayonları kimi qədim Ordubad da görkəmini dəyişir.

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

01-06-2020-18-18 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyunun 2-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb. ...

Naxçıvanda iyun ayının hava proqnozu açıqlanıb

01-06-2020-17-05 Xəbərlər

Naxçıvanda iyun ayının hava proqnozu açıqlanıb

Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına əsasən iyun ayında havanın orta a...

Naxçıvan Muxtar Respublika Xəstəxanasında qanvermə aksiyası keçirildi

01-06-2020-16-14 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublika Xəstəxanasında qanvermə aksiyası keçirildi

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, 1 İyun Uşaqları Beynəlxalq Müdafi...

Azərbaycanda Məhərrəm ayının başlanacağı tarix məlum olub

01-06-2020-15-18 Xəbərlər

Azərbaycanda Məhərrəm ayının başlanacağı tarix məlum olub

Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin tərtib etdiyi təqvimə əsasən, bu il Məhərrəm ayı ...

Könüllü gənclərlə gələcək...

01-06-2020-14-35 Xəbərlər

Könüllü gənclərlə gələcək...

İnsanın qəlbən, kimsənin təhriki olmadan, heç bir qarşılıq gözləmədən gördüyü iş...

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Akademiyası kursant qəbulu elan edib

01-06-2020-13-52 Xəbərlər

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Akademiyası kursant qəbulu elan edib

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikası Fövqəladə...