Ordubadın incisi: Qeysəriyyə tarixi abidəsi

Ölkəmiz müstəqillik qazandıqdan sonra sürətlə inkişaf edən sahələrdən biri də turizmdir. Son dövrlərdə ölkəmizin nüfuzlu beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməsi turistlərin axınını daha da sürətləndirib.
Bu baxımdan 2017-ci ildə İslam Həmrəylik Oyunlarının keçirilməsi mühüm idman tədbiri olmaqla yanaşı, turizmin inkişafına öz töhfəsini verəcəkdir.Azərbaycanın ayrılmaz parçası olan Naxçıvan Muxtar Respublikasında da turizm prioritet sahələrdən sayılır və bölgədə turizmin müxtəlif növlərinin inkişafı istiqamətində ötən dövr ərzində bir sıra işlər görülüb. Mədəni-tarixi, səhiyyə, işgüzar, dini, kənd turizm sahələrinin inkişaf etdirilməsi turistlərin cəlb olunmasına öz təsirini göstərib. Bu səbəbdən təkcə ötən il muxtar respublikaya səfər edən turistlərin sayı 403 mini ötüb. Onları muxtar respublikaya cəlb edən bölgənin təhlükəsizliyi, abadlığı, müasir infrastruktura, zəngin tarixə, unikal sağlamlıq və dini ocaqlara malik olmasıdır.
Hələ XII əsrdə qadının şərəfinə ucaldılan və Naxçıvanın simvoluna çevrilən Mömünə Xatın türbəsi, XIV əsrin yadigarı Qarabağlar Türbə kompleksi, yenilməzlik rəmzi “Əlincəqala” tarixi abidəsi, hürufilik təliminin banisi Fəzlullah Nəiminin dəfn olunduğu Xanəgah Abidələr Kompleksi dünya memarlığının nadir inciləri sıyahısındadır. Ümumilikdə, muxtar respublikada qeydiyyata alınmış 1200-dən çox tarixi abidənin 57-si dünya əhəmiyyətlidir. Hər abidə özündə tarixi yaşadır. XVII əsrdən soraq verən abidələrdən biri də Qeysəriyyə tarixi abidəsidir. “Qeysəriyyə” sözünün mənası keçmiş zamanlarda şahlara məxsus daş-qaş, ləl-cəvahirat satılması məqsədilə tikilmiş örtülü Şərq bazarı deməkdir. Belə tikililərə dünyanın 3 yerində - Səmərqənd, Təbriz və Ordubad şəhərində rast gəlmək olur. Bu da onu göstərir ki, orta əsrlərdə Ordubadda ticarət və sənətkarlıq geniş inkişaf edib, dünyanın dörd bir yanından tacirlər, səyyahlar bura səyahət ediblər. Təsadüfi deyil ki, ötən əsrin məşhur səyyahlarından olan Hacı Zeynəlabdin Şirvani “Bustanus-səyahət” kitabında “Ordubad ürəkaçan gözəl bir şəhərdir. Ora adama fərəh verən yerdir. Onun möhkəm qalaları bol suyu və çoxlu bağları var”, - deyə Ordubadı vəsf edib.
Qeyri-adi quruluşa malik olan Qeysəriyyə binasından sonrakı dövrlərdə müxtəlif məqsədlərlə istifadə edilib. “Zorxana” kimi fəaliyyəti dövründə İrandan, Türkiyədən, Həmədandan və başqa yerlərdən gələn pəhləvanlar burada öz güclərini sınayıblar. Kim qalib gəlirdisə, hücrələrdə əyləşən xandan mükafat kimi bir kisə qızıl alırmış. XIX əsrin ortalarına yaxın Ordubadda yaradılmış “Əncüməni-şüəra” ədəbi məclisinin üzvləri bu binaya yığışıb öz yazdıqları əsərləri oxuyar, ədəbi müzakirələr apararmışlar. XX əsrdə abidə bir müddət ipək sarıyan sex kimi fəaliyyət göstərmiş, 1978-ci ildə ordubadlı memar Zakir Babayev tərəfindən bərpa edilmişdir.
1990-cı ildən etibarən Ordubad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi bu binada fəaliyyət göstərir. 14 yanvar 2011-ci il tarixdə Ordubad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin yerləşdiyi Qeysəriyyə tarixi abidəsinin bərpa işlərindən sonra açılışı olub. Açılış tədbirində iştirak edən Ali Məclisin Sədri Vasif Talıbov deyib: “Azərbaycanın incisi olan Ordubadda tarixi abidələr bərpa olunur, onların gələcək nəsillərə çatdırılması təmin edilir. Hər bir yerin tarixi yalnız kitablarda deyil, onun torpağında, tikililərində, abidələrində yaşayır. Tarixini, Vətənini sevən insanlar abidələri qoruyub gələcək nəsillərə ötürməlidir. Hər birimiz tariximizlə qürur hissi keçirməli, bütün dünyaya göstərməliyik ki, ulu babalarımız, əcdadlarımız belə zəngin tarixə malik olublar”.
Ordubad Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin bu binada fəaliyyət göstərməsi abidənin əhəmiyyətini daha da artırıb. Bu gün muzeyə gələn ziyarətçilər burada nümayiş etdirilən eksponatlar vasitəsilə Ordubadın tarixi, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, əhalinin məşğuliyyəti, bu torpağın yetişdirdiyi görkəmli şəxsiyyətlər barədə ətraflı məlumat öyrənir, həmçinin Qeysəriyyə tarixi abidəsi ilə tanış olurlar.
Böyük günbəzdən və ona bitişik 16 kiçik günbəzdən ibarət olan bu bina gözəl memarlıq üslubunda tikilib. Hündürlüyü 8,5 metr olan abidə bişmiş kərpicdən inşa olunub.
Tarixi tiklinin pəncərələri şəbəkə üsulu ilə işlənib. Ordubadda əksər tarixi tikililər, o cümlədən məscidlərin pəncərələrində şəbəkə sənətinə rast gəlirik. Bu da şəbəkə sənətinin Ordubadda tarixən inkişafından xəbər verir. Ordubadda keçmiş dövrlərdən mövcud olmuş sənətkarlıq sahələrinə, o cümlədən ipəkçiliyə dair eksponatlar muzeydə sərgilənir. Qədim dövrlərdən başlayaraq müasir günümüzədək rayonun tarixini özündə ehtiva edən ekponatlar aid olduğu guşələrdə yerləşdirilib. 150 eksponatla fəaliyyətə başlayan muzeydə hazırda 4000-dən artıq eksponat qorunub saxlanılır. 2016-cı ildə muzeyə XIV-XV əsrə aid silahlar, mis qablar, tarixi ədəbiyyatlardan ibarət 30-dan artıq yeni eksponat daxil olub. 
Muzeydə açıq dərslərin keçirilməsi də ənənə halını alıb. Belə dərslərin keçirilməsi məktəblilərin rayonun tarixi haqqında bilgilərini daha da artırır. Həm muzey kimi, həm də tarixi abidə kimi bu gün turistlər Qeysəriyyə binasına böyük maraq göstərirlər. Ötən il muzeyi 3000-dən çox turist ziyarət edib.
Daş-qaş, ləl-cəvahirat satılması məqsədilə tikilmiş örtülü Şərq bazarı rolunu oynayan Qeysəriyyə yenə də ləl-cəvahirdən xali deyil. Rayonun tarixini özündə ehtiva edən, tarixin dərin qatlarından, milli dəyərlərimizdən, bu torpağın yetişdirdiyi Məmməd Səid Ordubadi, Yusif Məmmədəliyev, Məhəmmədtağı Sidqi kimi görkəmli şəxsiyyətlərdən soraq verən hər bir eksponat bu günümüz üçün sözün əsl mənasında ləl-cəvahirdir.
Zəngin tariximizi və bu tarixi özündə yaşadan abidələrimizi təbliğ edək ki, turizmin inkişafına bizim də töhfəmiz olsun.


Ruhiyyə Rəsulova

Naxçıvan Televiziyasının baş redaktoru

"Palitra" qəzeti

13.02.2017

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Kəngərli rayonunda payız iməciliklərinə start verilib

16-11-2018-19-13 Xəbərlər

Kəngərli rayonunda payız iməciliklərinə start verilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu gün  Kəngərli rayonunda iməcilik keçirilib.

AMEA Naxçıvan Bölməsində tədbir olub

16-11-2018-18-23 Xəbərlər

AMEA Naxçıvan Bölməsində tədbir olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, AMEA Naxçıvan Bölməsində YAP AMEA Naxçıvan Bölməsi müəs...

Dövlət Bayrağı Günü muzeydə qeyd edilib

16-11-2018-18-00 Xəbərlər

Dövlət Bayrağı Günü muzeydə qeyd edilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Dövlət Bayrağı Muzeyində “Naxçıvan Muxtar Respublikasın...

Bilik yarışmalarında fərqlənən tələbələr mükafatlandırılıb

16-11-2018-17-18 Xəbərlər

Bilik yarışmalarında fərqlənən tələbələr mükafatlandırılıb

NDU-nun Televiziya, mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr bölməsindən NUHÇIXAN-a ver...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində görüş - VİDEO

16-11-2018-16-42 Rəsmi

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində görüş - VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, noyabrın 16-da Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi...

“Naxçıvan” Universitetində konfrans keçirilib

16-11-2018-16-20 Xəbərlər

“Naxçıvan” Universitetində konfrans keçirilib

“Naxçıvan” Universitetindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata görə, ali təhsil ocağını...

Futbol üzrə muxtar respublika çempionatında ilk dövrəyə yekun vurulub

16-11-2018-15-36 Xəbərlər

Futbol üzrə muxtar respublika çempionatında ilk dövrəyə yekun vurulub

Naxçıvan Muxtar Respublikası Futbol Federasiyasının muxtar respublikanın Gənclər...

Heydər Əliyev lektoriyasının növbəti məşğələsi keçirilib

16-11-2018-15-14 Xəbərlər

Heydər Əliyev lektoriyasının növbəti məşğələsi keçirilib

Naxçıvan Dövlət Universitetinin Televiziya, mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr bö...

Muxtar respublikada dövlət orqanları ixtisaslı kadrlarla təmin olunur

16-11-2018-12-58 Xəbərlər

Muxtar respublikada dövlət orqanları ixtisaslı kadrlarla təmin olunur

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri yanında Dövlət Qulluğu Məsələl...

Naxçıvan şəhərində Beynəlxalq Tolerantlıq Günü münasibətilə tədbir keçirilib

16-11-2018-12-46 Xəbərlər

Naxçıvan şəhərində Beynəlxalq Tolerantlıq Günü münasibətilə tədbir keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan şəhərindəki Sarvanlar məscidində Beynəlxalq To...

Şərur rayonunun Yuxarı Daşarx kəndində YAP-ın yaranmasının 26-cı ildönümü münasibətilə tədbir keçirilib

16-11-2018-12-13 Xəbərlər

Şərur rayonunun Yuxarı Daşarx kəndində YAP-ın yaranmasının 26-cı ildönümü münasibətilə tədbir keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, tədbirdə YAP Şərur Rayon Təşkilatının sədri, Naxçıvan M...

Naxçıvan şəhərində yeni ünvan lövhələri quraşdırılır

16-11-2018-11-44 Xəbərlər

Naxçıvan şəhərində yeni ünvan lövhələri quraşdırılır

Müasir əmlak idarəçiliyində daşınmaz əmlakın vahid kadastrının tərkib hissəsi ol...

“Bayrağım-qürurum, mənliyim” adlı yaradıcılıq müsabiqəsinə yekun vurulub

16-11-2018-11-10 Xəbərlər

“Bayrağım-qürurum, mənliyim” adlı yaradıcılıq müsabiqəsinə yekun vurulub

Naxçıvan Dövlət Universitetinin Televiziya, mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr bö...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

16-11-2018-10-10 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Sağlamlıq imkanı məhdud uşaqlar arasında şahmat yarışı keçirilib

15-11-2018-22-50 Xəbərlər

Sağlamlıq imkanı məhdud uşaqlar arasında şahmat yarışı keçirilib

NUHÇIXAN-a Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xi...

Tələbələr Dövlət Bayrağı Muzeyində olub

15-11-2018-22-21 Xəbərlər

Tələbələr Dövlət Bayrağı Muzeyində olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət Bayrağı Günü ilə...

Karate-do üzrə yoldaşlıq görüşü keçirilib

15-11-2018-21-52 Xəbərlər

Karate-do üzrə yoldaşlıq görüşü keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, qızlardan ibarət “Naxçıvan”, “Ordubad” və “Şərur” koman...

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarının növbəti uğuru - VİDEO

15-11-2018-21-25 Xəbərlər

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarının növbəti uğuru - VİDEO

Azərbaycan Ordusunda keçirilən komanda-qərargah hərb oyunları çərçivəsində Naxçı...

Məktəbli qızlar arasında atıcılıq üzrə yarış keçirilib

15-11-2018-20-47 Xəbərlər

Məktəbli qızlar arasında atıcılıq üzrə yarış keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şərur rayonunda  “17 noyabr-Milli Dirçəliş Günü”nə həsr...

AMEA Naxçıvan Bölməsinin kollektivi Naxçıvan Biznes Mərkəzində olub

15-11-2018-20-22 Xəbərlər

AMEA Naxçıvan Bölməsinin kollektivi Naxçıvan Biznes Mərkəzində olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Biznes Mərkəzində olan AMEA Naxçıvan Bölməsini...

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda yeni kitabın təqdimatı olub

15-11-2018-18-34 Xəbərlər

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda yeni kitabın təqdimatı olub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda institutun müəllimi La...

Şahmat üzrə muxtar respublika turnirinə yekun vurulub

15-11-2018-17-49 Xəbərlər

Şahmat üzrə muxtar respublika turnirinə yekun vurulub

Naxçıvan Şahmat Mərkəzində keçirilən 9 Noyabr – Dövlət Bayrağı Gününə həsr olunm...

Şən və hazırcavablar klubları arasında müsabiqənin qalibləri müəyyənləşib

15-11-2018-16-57 Xəbərlər

Şən və hazırcavablar klubları arasında müsabiqənin qalibləri müəyyənləşib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan şəhərindəki Gənclik Mərkəzində 10-17 noyabr Be...

Ali təhsil ocağında elmi-praktik konfrans keçirilib

15-11-2018-16-22 Xəbərlər

Ali təhsil ocağında elmi-praktik konfrans keçirilib

Naxçıvan Dövlət Universiteti Tibb Fakültəsinin “Naxçıvan Muxtar Respublikasında ...

Voleybol birinciliyinin qalibləri mükafatlandırılıb

15-11-2018-15-47 Xəbərlər

Voleybol birinciliyinin qalibləri mükafatlandırılıb

Naxçıvan şəhərindəki İlham Əliyev adına Olimpiya-İdman Kompleksində 10-17 noyabr...

Sosial qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar diqqətdə saxlanılır

15-11-2018-15-19 Xəbərlər

Sosial qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar diqqətdə saxlanılır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Nazirlər Kabineti yanın...

Kəngərli rayonunda yazıçı və şairlərlə görüş keçirilib

15-11-2018-14-19 Xəbərlər

Kəngərli rayonunda yazıçı və şairlərlə görüş keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Yazıçılar Birliyinin və Kəngərli Rayon İcra Hakimiy...

Naxçıvan Dövlət Universitetində görkəmli rəssam İbrahim Səfiyevin xatirəsi anılıb

15-11-2018-13-43 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universitetində görkəmli rəssam İbrahim Səfiyevin xatirəsi anılıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Görkəmli rəssam İbrahim Səfiy...

Naxçıvanda insan alverinə qarşı mübarizə məsələləri ilə bağlı təlimlər keçirilir

15-11-2018-12-27 Xəbərlər

Naxçıvanda insan alverinə qarşı mübarizə məsələləri ilə bağlı təlimlər keçirilir

Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının (BMqT) Azərbaycandakı nümayəndəliyinin təşəbbü...

Naxçıvanda “Köçəri” yallısı ilə bağlı kitab nəşr olunub

15-11-2018-11-43 Xəbərlər

Naxçıvanda “Köçəri” yallısı ilə bağlı kitab nəşr olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, bu günlərdə “Əcəmi” Nəşriyyat Poliqrafiya Birliyində “A...